Кейданы

Горад
Кедайны
літ.: Kėdainiai
Герб
55°17′00″ пн. ш. 23°58′00″ у. д.
Краіна	Літва
Павет	Каўнаскі
Раён	Кейданскі
Сянюнія	Кедайнейская гарадская
Кіраўнік	Valentinas Tamulis[d]
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1590
Першая згадка	1372
Вышыня цэнтра	39 м
Водныя аб’екты	Нявежыс, Smilga River[d] і Dotnuvėlė[d]
Часавы пояс	UTC+2, летам UTC+3
Насельніцтва
Насельніцтва	▲23 447 чал. (1 студзеня 2023)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс	57001
kedainiai.lt (літ.)
Паказаць/схаваць карты
Кедайны
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Кейда́ны, таксама Кедайней (літ.: Kėdainiai) — горад у цэнтральнай Літве, адміністрацыйны цэнтр Кейданскага раёна Ковенскага павета. Праз горад праходзіць чыгунка. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Аўкштайція.

Гісторыя

Кейданы на малюнку Напалеона Орды. XIX стагоддзе

Упершыню паселішча згадваецца ў 1372 годзе ў Лівонскай Хроніцы. У XVI—XVII стагоддзях Кейданы належалі Радзівілам. З гэтага часу Кедайны былі буйным цэнтрам кальвінізму ў рэгіёне. У 1629 годзе ў Кейданах была адкрыта кальвінісцкая гімназія, якая дзейнічала да 1824 года.

24 красавіка 1648 года паселішча атрымала ад вялікага князя Уладзіслава Вазы правы горада і герб. 17 жніўня 1655 года тут была падпісана дэкларацыя паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Швецыяй, а 10 кастрычніка таго ж года заключана Кейданская унія.

З 1811 да 1863 года Кейданы належалі графам Гутэн-Чапскім.

З 1918 года ў складзе Літвы.

Насельніцтва

Год Колькасць 1959 10 580 1970 19 795 1979 27 886 1989 33 840 2001 31 998 2002 31 795 2003 31 438 Год Колькасць 2004 31 085 2005 30 647 2006 29 602 2007 29 178 2008 28 678 2009 28 234 2010 27 590 Год Колькасць 2011 26 702 2012 26 302 2013 25 971 2014 25 654 2015 25 310 2016 24 928 2017 24 093 Год Колькасць 2018 23 366 2019 22 999 2020 22 677 2021 23 461 2022 23 138 2023 23 447

Гарады-пабрацімы

•  Sömmerda^[d], Германія
•  Брадніца, Польшча
•  Кохтла-Ярвэ, Эстонія
•  Лобаз, Польшча
•  Мэлітопаль, Украіна
•  Тэлаві, Грузія
•  Фэлтычэні, Румынія
•  камуна Свалеў, Швецыя

Славутасці

Касцёл Святога Юрыя

Кальвінскі збор

• Касцёл Святога Юрыя (апошняя чвэрць XV — пачатак XVI ст.)
• Кальвінскі збор (1629—1652)

Вядомыя асобы

• Юзаф Нарановіч-Наронскі (? — 1678) — вялікалітоўскі інжынер, картограф і гісторык

Літаратура

• Пазднякоў В. Кейданы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 85—86. — 792 с. — ISBN 985-11-0378-0 (т. 2), ISBN 985-11-0315-2.
• Kiejdany // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom IV: Kęs — Kutno (польск.). — Warszawa, 1883. — S. 17.
• Kiejdany // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XV, cz. 2: Januszpol — Wola Justowska (польск.). — Warszawa, 1902. — S. 71.

Спасылкі

• На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кейданы