Граф

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Граф (ад ням.: graf, gravo, gravio "правадыр"; польск.: hrabia; англ.: earl, count; фр.: marquis, comte ад лац.: comes - "спадарожнік") - асоба якая носіць гэты тытул, дваранскі тытул вышэй барона, у Ранняе Сярэднявечча (VI-VIII ст.) ў Заходняй Еўропе вышэйшая каралеўскае службовая асоба, дзяржаўны чыноўнік. У феадальную эпоху - феадальны ўладар, па ўласнасці эквівалентны герцагскаму рангу. У канцы феадальнай эпохі - спадчынны дваранскі (памешчыцкі), саслоўны тытул.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

  • Тытул графа паўстаў у IV стагоддзі ў Рымскай імперыі і першапачаткова прысвойваўся вышэйшым саноўнікам (напрыклад ням.: Comes sacrarum largitionum - галоўны казначэй).
  • У Франкскай імперыі граф валодаў з VI ст. ў сваёй акрузе (графстве) судовай, адміністрацыйнай і ваеннай уладай. Паводле пастановы "Керсійскій капітулярій" Карла II Лысага 877 г. пасада і валодання графа стала спадчыннай.
  • Граф у Англіі першапачаткова пазначаў вышэйшую службовую асобу, але з часоў нарманскіх каралёў ператварылася ў ганаровы тытул.
  • У перыяд феадальнай раздробленасці - феадальны валадар графства, затым (з ліквідацыяй феадальнай раздробненасці) тытул вышэйшага дваранства (жанчына - "графіня"). У якасці тытула фармальна працягвае захоўвацца ў большасці краін Еўропы з манархічнай формай праўлення.
  • У Польшчы тытул графа мог давацца каралём, замежнымі манархамі, а пазней і сеймам. Тытул ліквідаваны паводле "сакавіцкай" Канстытуцыяй 1921 года.
  • У Расійскай імперыі тытул уведзены Пятром I (першым яго атрымаў ў 1706 г. Б. П. Шереметев). У канцы XIX ст. было больш за 300 графскіх родаў. Графскі тытул у Расіі быў ліквідаваны Дэкрэтам УЦВК і Саўнаркама ад 11 лістапада 1917 г..
  • Графскі тытул да гэтага часу захоўваецца ў краінах Еўропы з манархічнай формай палітычнай сістэмы дзяржавы.

Зноскі

  • за ред. академіка АН УРСР О. С. Мельничука, "Словник іншомовних слів", м. Київ, 1985 р., с. 221;
  • «Современный толковый словарь русского языка», Ридерз Дайджест, г. Москва, 2004 г. ISBN 5-89355-108-7, с. 140;
  • Брокгауз и Ефрон, "Энциклопедический словарь" (в 86 томах), г. СПб, 1890—1907 гг..
  • ru:Шереметев, Борис Петрович

Шаблон:Еўрапейскія тытулы