Грузія і Еўрапейскі саюз

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Грузія і Еўрапейскі саюз
Грузія і Еўрапейскі саюз
Грузія
Грузія
Еўрапейскі саюз
Еўрапейскі саюз

Грузія і Еўрапейскі саюз ужо доўгі час падтрымліваюць інтэнсіўныя дружалюбныя адносіны, якія заснаваны на жаданні Грузіі стаць членам Еўрапейскага саюза. Выразнага плана па прыёме гэтай краіны ў ЕС не існуе. Грузія з'яўляецца асацыяваным членам Еўрасаюзу, акрамя таго, краінай-членам Рады Еўропы і ўдзельнічае ў такіх праграмах ЕС, як Еўрапейская палітыка суседства (ENP), Еўракантроль і TRACECA (Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Патруль АБСЕ недалёка ад адміністрацыйнай мяжы Паўднёвай Асеціі ў лютым 2012 года.

Пасля здабыцця Грузіяй дзяржаўнай незалежнасці ў 1991 годзе і з прыходам да ўлады ў гэтай закаўказскай рэспубліцы прэзідэнта Міхаіла Саакашвілі яе ўрадам былі дакладна вызначаны прыярытэты дзяржаўнай палітыкі, якія накіраваны на стварэнне як мага больш цесных адносін з краінамі Захаду, у першую чаргу з ЗША і Еўрапейскім саюзам. Падчас сваёй першай прамовы перад Еўрапейскім парламентам у 2006 годзе ў Страсбургу Саакашвілі выказаўся на карысць ўступлення сваёй краіны ў ЕС. Як заявіў грузінскі прэзідэнт, Грузія — старажытная еўрапейская краіна, якая «за апошнія 3 года ператварылася з пост-савецкага хаосу ў дэмакратыю з рынкавай эканомікай».[1]

Пасля вайны ў Паўднёвай Асеціі ў 2008 годзе збліжэнне Грузіі і ЕС прыкметна замарудзілася. Міхаіл Саакашвілі абвінаваціў Еўрапейскі саюз у тым, што Супольнасць не ўспрымала сур'езна і ніяк не рэагавала на яго папярэджання з нагоды канцэнтрацыі расейскіх войскаў на межах з Грузіяй. 15 верасня 2008 года Еўрапейскі саюз прыняў рашэнне адправіць у раён збройнага канфлікту з грузінскай боку групу назіральнікаў за выкананнем умоў перамір'я і спынення агню. Двума тыднямі пазней пачалася аператыўная фаза «Місіі назіральнікаў Еўрапейскага саюза» (European Union Monitoring Mission, EUMM) у Грузіі. На Каўказ былі адпраўлены 200 назіральнікаў ЕС з 22 дзяржаў супольнасці. Нягледзячы на тое, што ваенны канфлікт паміж Грузіяй і Расеяй адсунуў магчымае ўступленьне гэтай краіны ў Еўрапейскую супольнасць на нявызначаную будучыню, ЕС па-ранейшаму працягвае ўмацоўваць адносіны з гэтай дзяржавай, у 2009 годзе Брусэль з гэтай мэтай стварае праграму Усходняе партнёрства, прызначаную для аказання дапамогі Грузіі і пяці іншым былым савецкім рэспублікам.

«Еўропа пачынаецца тут» — знак у Нацыянальным Музеі Грузіі ў Тбілісі.

У маі 2010 года кіраўнік прадстаўніцтва Еўрасаюза ў Расіі Фернанда Валенсуэла заявіў, што ў агляднай перспектыве далучэння Грузіі да Еўрасаюзу не будзе.[2] У кастрычніку 2011 года Міхаіл Саакашвілі прыбыў у Парыж па запрашэнні прэзідэнта Францыі, дзе прэзідэнт Нікаля Сарказі яшчэ раз падтрымаў еўраінтэграцыю Грузіі і паабяцаў грузінскаму калеге дамагчыся ад Еўрасаюза хутчэйшага пачатку перамоваў з Грузіяй па дагмовах аб асацыяцыі з ЕС.[3] Па завяршэнні прэзідэнцкіх выбараў у Грузіі ў кастрычніку 2013 года Міхаіл Саакашвілі адправіўся з візітам у Брусель, дзе правёў сустрэчы з лідэрамі шэрагу краін ЕС па пытаннях еўраінтэграцыі.[4] На пытанне аб спадчыне Саакашвілі кіраўнік Еўракамісіі адказаў — «За дзесяць гадоў гэтая краіна стала мацней, сучасней і, спадзяюся, дэмакратычней. Давайце набліжаць яе да Еўрапейскага саюзу».[5]

У ходзе візіту еўракамісара па энергетычных пытаннях Гюнтэра Атынгера у Тбілісі ў лютым 2014 года было абвешчана аб уступленні Грузіі ў арганізацыю «Энергетычнае аб'яднанне» Еўропы прыкладна праз шэсць-восем месяцаў па завяршэнні перамоваў. Мэтай арганізацыі «Энергетычнае аб'яднанне» з'яўляецца стварэнне канкурэнтаздольнага і празрыстага рынку, які будзе абапірацца на дырэктывы ЕС і прынцыпы Хартыі энергетычнага аб'яднання. Канчатковай мэтай арганізацыі з'яўляецца эфектыўная інтэграцыя з энергетычным рынкам ЕС.[6]

Асноўныя этапы[правіць | правіць зыходнік]

Сцяг Грузіі ў будынку Савета Еўропы ў Страсбургу.

24 сакавіка 1992 год — Грузія становіцца членам АБСЕ — Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе.[7]

4 верасня 1992 год — да членаў-акцыянерам банка ЕБРР далучаецца Грузія (30010 тыс. еўра).[8] Арганізацыя ЕБРР з'яўляецца найбуйнейшым інвестарам у рэгіёне і актыўна падтрымлівае дзяржавы Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, укладваючы сродкі як у новыя вытворчасці, так і ў дзеючыя фірмы.

27 красавіка 1999 год — Грузія становіцца 41-м членам Савета Еўропы.[9]

1 чэрвеня 2006 год — Грузія адмяніла візы для грамадзян ЕС, якія ажыццяўляюць кароткатэрміновую паездку ў краіну[10].

26 мая 2008 годЕўрапейскім саюзам заснаваны праект "Усходняга партнёрства", галоўная мэта якога — збліжэнне ЕС з 6 краінамі былога СССР: Азербайджанам, Арменіяй, Беларуссю, Грузіяй, Малдовай і Украінай.[11]

Стары будынак Парламента Грузіі ў Тбілісі.

15 ліпеня 2010 год — ЕС і Грузія рыхтуюць дамову аб асацыяцыі. Дакумент — першы этап на шляху еўраінтэграцыі для спаборнікаў сяброўства ў ЕС.[12]

4 чэрвеня 2012 год — ЕС і Грузія пачалі перамовы аб лібералізацыі візавага рэжыму, галоўнай мэтай якіх павінна стаць адмена віз для якія маюць біяметрычныя пашпарты грамадзян Грузіі пры ўмове правядзення Грузіяй шэрагу рэформаў[13].

25 лютага 2013 год — Грузія атрымала план дзеянняў па лібералізацыі візавага рэжыму з ЕС.[14]

29 лістапада 2013 год — Адбылася цырымонія парафіраванне пагаднення аб асацыяцыі паміж Грузіяй і Еўрасаюзам.[15][16][17] Акрамя таго, грузінскі бок падпісаў другое пагадненне, якое прадугледжвае ўцягванне краіны ў аперацыі па кіраванні крызісамі.[18]

1 студзеня 2014 год — Грузія афіцыйна стала 40-м членам Еўрапейскай арганізацыі бяспекі аэранавігацыі Eurocontrol[en].[19][20]

27 чэрвеня 2014 год — у Брусэлі адбылося падпісанне Пагаднення аб асацыяцыі Грузіі з Еўрасаюзам.[21]

18 снежня 2015 годЕўрапейская камісія прыняла даклад аб выкананні Грузіяй ўсіх рэформаў, якія былі зафіксаваны у плане дзеянняў па лібералізацыі візавага рэжыму, і паабяцала ў пачатку 2016 года накіраваць заканадаўчае прапанову ў Савет  Еўрапейскага саюза і Еўрапейскі парламент пра адмену турыстычных віз для грамадзян Грузіі, якія маюць біяметрычныя пашпарты[22].

9 сакавіка 2016 годЕўрапейская камісія ўнесла прапанову ў Савет  Еўрапейскага саюза і Еўрапейскі парламент пра адмену турыстычных віз для грамадзян Грузіі, якія маюць біяметрычныя пашпарты, шляхам унясення Грузіі ў спіс краін, грамадзяне якіх маюць права падарожнічаць без віз па краінах Шэнгенскага пагаднення. 3 лютага 2017 года Еўрапейскі парламент падтрымаў прапанову Еўракамісіі[23].

Асацыяцыя з Еўрасаюзам[правіць | правіць зыходнік]

Плакат Пагаднення аб асацыяцыі Грузіі з Еўрасаюзам (Тбілісі, 2014 года)
Зала пасяджэнняў у новым будынку парламента Грузіі ў Кутаісі.

У ліпені 2010 года ў Батумі стартавалі перамовы прадстаўнікоў ЕС і Грузіі па нагодзе заключэння двухбаковага пагаднення аб асацыяцыі.[24] Больш таго, Еўрасаюз і Грузія ствараюць зону свабоднага гандлю, так больш чвэрці знешняга гандлю Тбілісі ужо прыпадае на ЕС. Паводле ацэнак Бруселя, новая здзелка забяспечыць прырост эканомікі Грузіі на 4,3 % у год.[25]

У лістападзе 2013 года ў Вільні прайшоў саміт «Усходняга партнёрства», на якім было парафіравана пагадненне аб асацыяцыі паміж Грузіяй і ЭЗ. Дакумент падпісалі кіраўнік МЗС Грузіі Мая Панджыкідзэ і вярхоўны прадстаўнік ЕС па замежных справах і палітыцы бяспекі Кэтрын Эштан. Пагадненне  аб глыбокай і ўсеабдымнай свабодным гандлі было парафіравана міністрам эканомікі Грузіі Іракліем Квірыкашвілі і еўракамісарам па пытаннях гандлю Карэлам дэ Гухт. Таксама, у рамках саміту, адбылося падпісанне пагаднення «Аб уключэнні Грузіі ў грамадзянскія місіі і ваенныя аперацыі ЕС». Пагадненне дасць Грузіі магчымасць ўключыцца ў аперацыі па кіраванні крызіснымі сітуацыямі, якія праходзяць пад эгідай ЕС, і сумесна ўносіць уклад у працэс забеспячэння бяспекі ў свеце.

Па выніках першага дня саміту Еўрасаюза ў Бруселі 20 сакавіка 2014 года, Еўразвз мае намер падпісаць з Малдовай і Грузіяй пагаднення аб асацыяцыі, якія ўключаюць у сябе пункты аб стварэнні зоны свабоднага гандлю, не пазней за чэрвень 2014 года. Раней паведамлялася, што падпісанне пагадненняў запланавана на жнівень 2014 года.[26] У цэнтры Тбілісі 27 чэрвеня прайшлі масавыя святы з нагоды падпісання пагаднення аб асацыяцыі з Еўразвзяам.[27]

Сяброўства ў ЕС[правіць | правіць зыходнік]

Краіны Еўропы на розных стадыях еўраінтэграцыі.       Пагадненне аб асацыяцыі       Статус кандыдата ў члены ЕС       Пачаты перамовы аб атрыманні паўнапраўнага членства       Члены ЕС       Тэрыторыі, якія фармальна належаць дзяржавам, якія вядуць курс еўраінтэграцыі, а па факце імі не кантралююцца і курс еўраінтэграцыі не падтрымліваюць       Спрэчныя тэрыторыі, якія падтрымліваюць курс еўраінтэграцыі

Еўрапарламент адзначае, што ў адпаведнасці з артыкулам 49 Дагавора з ЕС, Грузія, Малдова і Украіна, як і любая іншая еўрапейская дзяржава, маюць еўрапейскую перспектыву і могуць падаваць заяўкі аб прыёме ў члены ЕС пры выкананні прынцыпаў дэмакратыі, — гаворыцца ў рэзалюцыі Еўрапарламента ў Брусэлі, прынятай на апошняй сесіі перад выбарамі ў Еўрапарламент, якія адбудуцца 23-25 мая 2014.[28]

На прэс-канферэнцыі ў Брусэлі 27 чэрвеня 2014 года прэм'ер-міністр Грузіі Іраклій Гарыбашвілі заявіў, што паўнапраўным членам Еўрасаюза Грузія можа стаць праз 5-10 гадоў. Разам з тым ён адзначыў, што Грузія яшчэ не вызначылася са тэрмінамі падачы заяўкі на сяброўства ў ЕС.[29]

Лібералізацыя візавага рэжыму[правіць | правіць зыходнік]

У лютым 2013 года еўракамісар па ўнутранай палітыцы Сесілія Мальмстрэм ў рамках дыялогу па лібералізацыі візавага рэжыму паміж Грузіяй і Еўрасаюзам прадставіла грузінскай баку адпаведны план дзеянняў. План дзеянняў складаецца з двух фаз, якія прадугледжваюць як заканадаўчыя змены, так і правядзенне рэформаў па асобных напрамках (кіраванне мяжой, міграцыя, правы чалавека, грамадскі парадак і бяспеку.[30]

Прадстаўніцтва ЕС у Грузіі ў студзені 2014 года запусціла новы праект «Умацаванне патэнцыялу ўрада Грузіі ў кіраванні межамі і рэгуляванні міграцыі», які будзе выконваць Міжнародная арганізацыя па міграцыі. Такім чынам, Грузія зробіць яшчэ адзін крок да бязвізавага рэжыму ў Шэнгенскую зону з дапамогай фінансуецца ЕС праекта, які дапаможа павысіць патэнцыял грузінскіх уладаў у галіне комплекснага кіравання межамі і міграцыяй.[31]

У маі 2014 года ўступіў у сілу Закон аб выкараненні ўсіх форм дыскрымінацыі ў Грузіі.

Грамадскае меркаванне[правіць | правіць зыходнік]

Розныя пласты і сацыяльныя групы насельніцтва Грузіі адзначаюць неадназначную пазіцыю, датычна намеры інтэграцыі ў ЕС. Па ацэнцы экс-спікера Давіда Бакрадзэ, прадстаўнічы ўзровень канферэнцыі (9-я міжнародная канферэнцыя «Еўрапейскі шлях Грузіі — Еўрасаюз і яго еўрапейскія сябры» ў Батумі), якая праводзілася ў 2012 годзе, перавышае ўзровень ўсіх папярэдніх канферэнцый. Штогод у Грузію прыязджае ўсё больш людзей з мэтай абмеркавання перспектывы сяброўства Грузіі ў Еўрасаюзе.[32] Акрамя таго, парламент Грузіі разглядае законапраект аб обязывании Грамадскага вяшчальніка надаваць дзесяць секунд сацыяльнай рэкламе ў сувязі з інтэграцыяй Грузіі ў НАТА і ЕС. Ініцыятыва належыць парламенцкага камітэта адукацыі, навукі і культуры.[33]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. «Präsident Georgiens wirbt in Straßburg für EU-Annäherung», Deutsche Welle, 16.11.2006.
  2. Вопрос присоединения Украины и Грузии к ЕС из «области научной фантастики», считает глава представительства ЕС в России // ИТАР-ТАСС, 27 мая 2010
  3. Президенты Грузии и Франции обсудили «Мистраль».
  4. Михаил Саакашвили покинул Грузию.
  5. Саакашвили обещал, что Грузия не откажется от Европы.
  6. Грузия вступит в «Энергетическое объединение» ЕС до октября.
  7. Member Countries — Georgia.
  8. Our shareholders EBRD
  9. Georgia became the 41th member state of the Council of Europe on 27 April 1999.
  10. European Commission proposes to lift visa obligations for citizens of Georgia
  11. EU and NATO keep Eastern countries at bay | EurActiv
  12. EU talks with Georgia.
  13. The EU starts a visa liberalisation dialogue with Georgia
  14. Грузия получила план действий по диалогу с Евросоюзом по либерализации визового режима.
  15. Маргвелашвили о желании Грузии «влиться в европейскую семью»
  16. Грузия парафировала Соглашение об ассоциации с ЕС
  17. Georgia-EU association agreement initialled
  18. President: Georgia is ready to contribute to EU crisis management operations
  19. EUROCONTROL welcomes Georgia
  20. Грузия стала 40-м членом организации Eurocontrol
  21. Round-up of reactions to signing of Partnership Agreements
  22. Three reports on visa liberalisation: Ukraine, Georgia and Kosovo - Today, the European Commission adopted three reports on visa liberalisation.
  23. Georgia visa waiver approved by Parliament
  24. http://ru.euronews.com/2010/07/15/eu-talks-with-georgia/ ЕС и Грузия готовят договор об ассоциации, 15 июля 2010.
  25. http://ru.euronews.com/2013/07/23/georgia-eu-free-trade-talks-end-with-progress-on-agreement/ ЕС и Грузия создают зону свободной торговли, 23 июля 2013.
  26. http://ria.ru/economy/20140321/1000449461.html ЕС намерен подписать соглашение с Молдавией и Грузией не позднее июня.
  27. http://www.trend.az/regions/scaucasus/georgia/2289432.html В Тбилиси прошли массовые празднества по поводу подписания соглашения об ассоциации с Евросоюзом.
  28. Грузия может подать заявку о членстве в ЕС при условии соблюдения принципов демократии - Европарламент.
  29. Georgia can be full EU member in 5-10 years.
  30. Сесилия Мальстрём привезла в Грузию план действий по либерализации визового режима с ЕС.
  31. ЕС окажет Грузии помощь в сфере миграции и управления границами.
  32. Вступление Грузии в ЕС становится предметом широкой дискуссии.
  33. Общественного вещателя Грузии обяжут популяризировать интеграцию в НАТО и ЕС.