Грычун чырвонагаловы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Грычун чырвонагаловы
Lanius senator01 new.jpg
Самка
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Lanius senator Linnaeus, 1758

Арэал
выява

     Гнездавы арэал

     Міграцыі
Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  560732
NCBI  187436
EOL  1050932
FW  369529

Грычун (саракуш) чырвонагаловы (Lanius senator) — птушка сямейства саракушавых.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Даўжыня цела 17-19 см, размах крылаў 26-28 см. Чорна-белы з iржава-рыжым верхам галавы. На крылах i надхвосці белыя плямы. Маладыя карычневыя, з палоскамi i светлымi плямкамi на спiне i надхвосці, падобныя да самкi i маладых малога грычуна. Спеў — цiхае шчабятанне з iмiтацыямi галасоў iншых птушак.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Арэал: Еўропа (акрамя Iрландыi, поўначы i ўсходу Вялiкабрытанii), Малая Азія, Блізкі Усход, Iран, Паўночная Афрыка. З XIX ст. колькасць птушак памяншаецца i адбываецца скарачэнне арэала.

Насяляе сухiя паўадкрытыя i адкрытыя мясцiны з зараснікаміi асобнымi дрэвамi паркавага тыпу на пясчаных глебах, алеi, ускрайкi сухiх бароў, старыя сады, паркi, жывыя агароджы з высокiх калючых кустоў. У Iспанii — дубовыя лясы да 2000 м над у.м., хоць у Пiрэнеях даходзiць толькi да 1500 м. У Афрыцы — рэдкiя дубовыя лясы, хоць i аддае перавагу антрапагенным ландшафтам з дрэвамi. У Арменii — камянiстыя схiлы гор, парослыя кустамi.

Пералёты від. Залятае на поўнач i ўсход Еўропы (Iсландыя, Вялiкабрытанiя, Iрландыя, Данiя, Нарвегiя, Швецыя, Фiнляндыя, Эстонiя, Мадэйра). На Беларусі вельмі рэдкі, выпадкова залётны від. Месцы зiмовак: Экватарыяльная Афрыка i поўдзень Аравiйскага п-ва.

Асаблівасці біяогіі[правіць | правіць зыходнік]

Гняздо ў развiлцы галiнак кроны цi доўгiх бакавых сукоў (пераважна соснаў, алiвак iпладовых дрэў), часцей за ўсё на вышынi 6-10 м ад зямлi, або ў густапераплеценыхкустах на вышынi 1-2,2 м. Знешняя частка са сцёблаў травянiстых раслiн, сухой травы з прымессю карэньчыкаў, часам з уплеценымi нiткамi, вяроўкамi, паперай i г.д. Унутраная частка з травянiстых раслiн (часта з кветкамi), якiя бачныя праз знешнi слой. Высцiлка з даволi тоўстага слоя шэрсцi i пёраў з прымессю воўны, карэння i раслiннага пуху, часам моху.

Яйкi (5-6, часам 4-7) звычайна падоўжаныя, з тупым вузейшым канцом. Афарбоўка вельмi падобная да L. collurio. Фон бледны да алiўкава-зялёнага, пясчаны, шаравата-белы, значна радзей — чырвона-жоўты цi карычневы. Крапінкi i плямкi карычневыя да бледна-алiўкавых, утвараюць вянок вакол шырэйшага канца. Яйкi пясчанага або чырванаватага колеру маюць чырвона-карычневую або пурпуровую плямiстасць.

Падвiды[правіць | правіць зыходнік]

  • L. s. senator — большая частка Еўропы i Малая Азiя;
  • L. s. badius — Балеары, Сардзінiя, Корсiка;
  • L. s. rutilans (cін. L. s. weigoldi) — Пiрэнейскi п-аў i Паўночна-Заходняя Афрыка
  • L. s. fluckigeri — Паўночна-Заходняя Афрыка;
  • L. s. niloticus — Кiпр, Блізкі Усход, Iран, Каўказ.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік. — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X