Грыўда

Грыўда
Характарыстыка
Даўжыня	85 км
Басейн	1 330 км²
Расход вады	5,8 м³/с
Вадацёк
Выток
• Каардынаты	53°02′11″ пн. ш. 25°02′36″ у. д.
Вусце	Шчара
• Каардынаты	52°49′53″ пн. ш. 25°31′35″ у. д.
Размяшчэнне
Водная сістэма	Шчара → Нёман → Балтыйскае мора
Краіна	Беларусь
— выток, — вусце
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Грыўда — рака ў Слонімскім і Івацэвіцкім раёнах Беларусі, левы прыток Шчары (басейн Нёмана). Даўжыня 85 км. Вадазбор 1330 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰.

Назва

Паводле К. Бугі, гідронім балцка-яцвяжскага паходжання, з другім складнікам такім жа, як і ў рачных назвах Ясельда, Нёўда, Сёгда, Саколда, Голда. У гэтым складніку ён бачыў яцвяжскае *udā "вада", роднаснае латышскаму ūdens, літоўскаму дыялектнаму unduo "вада".

Назвы літоўскай ракі Gryva, латышскай Grīva звязваюць з лат. grīva «вусце ракі; дэльтавая прастора паміж дзвюма рэкамі, міжрэчча; пойма каля ракі; забалочанае месца каля ракі; мясціна, што запруджваецца вадой».

Гідраграфія

Пачынаецца каля паўночна-ўсходняй ускраіны вёскі Варонічы (Слонімскі раён), цячэ па Слонімскім узвышшы, вусце за 0,5 км на ўсход ад Даманава Івацэвіцкага раёна.

Даліна трапецападобная, яе шырыня ад 1 да 1,5 км, у вярхоўі не выражана. Схілы спадзістыя, месцамі ўмерана стромкія, вышынёй 4–6 м, адкрытыя, зрэдку пад лесам і хмызняком. Пойма двухбаковая, у сярэднім цячэнні забалочаная, шырыня яе 0,4—0,8 км, у ніжнім цячэнні да 1,5 км, у асобных мясцінах перасечаная старыцамі і асушальнымі канавамі.

Рэчышча ў вярхоўі і на асобных участках каналізаванае. Яго шырыня ў межах ад 3—4 м у вярхоўі да 20—30 м у ніжнім цячэнні.

Асноўныя прытокі: Була, Булянка, Руднянка (левыя), Бусяж, Дняпроўска-Нёманскі, Косаўскі каналы (правыя).

На перыяд веснавога разводдзя прыпадае да 48 % гадавога сцёку. Максімальны ўзровень разводдзя ў пачатку 3‑й дэкады сакавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем да 2 м. Замярзае ў 3‑й дэкадзе снежня, ускрыццё ў сярэдзіне сакавіка.

На рацэ размешчаны горад Івацэвічы. У маляўнічых мясцінах на ўскраіне Івацэвічаў зона адпачынку, ніжэй горада ўздоўж ракі насыпныя дамбы.

Літаратура

• Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1–2. – Л., 1971.
• Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил. (руск.)
• Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85700-133-1.

Спасылкі

• ГРЫЎДА на сайце анлайн-энцыклапедыі «Беларуская энцыклапедыя»
• Грыўда ў Івацэвічах Архівавана 24 кастрычніка 2016.