Гуказапіс
Гуказа́піс — запіс гукавых ваганняў на гуканосьбіт для іх наступнага ўзнаўлення. Падчас запісу гуказапісвальны элемент (напрыклад, разец, светлавы прамень або магнітнае поле) пакідае на рухомым гуканосьбіце след гукавога вагання, які называецца гукавой дарожкай або фанаграмай[1].
Віды гуказапісу
[правіць | правіць зыходнік]У залежнасці ад колькасці каналаў запісу-ўзнаўлення адрозніваюць гуказапіс:
- монафанічны (1 канал);
- стэрэафанічны (2 каналы);
- квадрафанічны (4 каналы);
- поліфанічны (больш за 4 каналы).
Найбольш пашыраны механічны, фатаграфічны (аптычны) і магнітны метады гуказапісу[1].
Механічны гуказапіс
[правіць | правіць зыходнік]Выкарыстоўваецца электраакустычны або акустычны спосаб. Пры акустычным спосабе гукавыя ваганні непасрэдна ўздзейнічаюць на запісвальны элемент (напрыклад, іголку фанографа), які стварае гукавую канаўку. Пры электраакустычным спосабе гукавыя ваганні спачатку пераўтвараюцца мікрафонам у электрычныя, узмацняюцца і толькі потым уздзейнічаюць на запісвальны элемент. Гэты метад выкарыстоўваецца пры вытворчасці грампласцінак[1].
Фатаграфічны гуказапіс
[правіць | правіць зыходнік]Таксама называецца аптычным. Гукавыя ваганні пераўтвараюцца ў светлавыя і фіксуюцца на святлоадчувальнай плёнцы (гл. гукавое кіно), кампакт-дыску і іншых носьбітах[1].
Магнітны гуказапіс
[правіць | правіць зыходнік]Пры гэтым метадзе змяняецца намагнічанасць дарожкі запісу на магнітных носьбітах, такіх як магнітны дрот, магнітная стужка, магнітны дыск і інш.[1].
Уплыў на музыку
[правіць | правіць зыходнік]У музычным мастацтве гуказапіс адкрыў новыя магчымасці і аказаў вялікі ўплыў на ўсе сферы музыкі XX стагоддзя. Ён ператварыў музыку ў прадмет масавай вытворчасці, вылучыў гукарэжысуру як новую разнавіднасць музычнай творчай працы і прывёў да істотных змен у кампазіцыі, выканальніцтве (электронная музыка) і ўспрыманні музыкі[1].
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- А. П. Ткачэнка. Гуказапіс // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1997. — Т. 5. — С. 524. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0090-0 (т. 5).
- Синклер Я. Введение в цифровую звукотехнику. — М., 1990.
- Рождение звукового образа. — М., 1985.