Гюрджу Хатун

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Гюрджу Хатун
გურჯი-ხათუნი
Партрэт
Род дзейнасці пісьменніца
Дата нараджэння каля 1227[1]
Месца нараджэння
Дата смерці каля 1286[1]
Грамадзянства
Веравызнанне Грузінская праваслаўная царква і іслам
Бацька Мухаммад Мугіс уд-дзін Туркан шах[d]
Маці Русудан[1]
Муж каля Кей-Хосраў II[d] і каля Перванэ[d]
Дзеці Кей-Кубад II[d]
Commons-logo.svg Гюрджу Хатун на Вікісховішчы

Гюрджу Хатун (груз. გურჯი-ხათუნი, Gurji-xatuni) — грузінская прынцэса з дынастыі Баграціёнаў.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гюрджу Хатун была дачкой грузінскай царыцы Русудан і Гіас ад-Дзіна з дынастыі Сельджукаў. Пры нараджэнні атрымала імя Тамар у гонар бабулі, царыцы Тамар Вялікай[2]. Даводзілася сястрой грузінскаму цару Давіду VI Нарыну.

З 1237 была другой жонкай султана Кей-Хосрава II[3][4]. Ад яго нарадзіла сына Кей-Кубада II, які правіў у 1246—1257.

Пасля паразы падчас бітвы пад Кесе-даг у 1243 годзе султан Кей-Хосраў стаў васалам Бату, а Тамар страціла высокі статус і атрымала мянушку Гюрджу Хатун, «Спадарыня грузінка».

У 1246 годзе Кей-Хосраз быў забіты, і Тамар перайшла з праваслаўя ў іслам і выйшла за вяльможу Конійскага султаната Перванэ. Ад гэтага шлюбу нарадзіла сына Мехмед бэя.

Падчас свайго жыцця спрыяла росквіту навукі і мастацтва, з прыхільнасцю ставілася да паэта Джалаладына Румі. Па яе загаду была пабудаваная яго магіла ў Коні[5].

Ушанаванне памяці[правіць | правіць зыходнік]

У 1240–1245 гадах султан Кей-Хосраў II чаканіў на манетных дварах Сіваса і Коньі сярэбраныя манеты з выявай льва і сонечнага твару. Сімвал «Леў і Сонца» пазней шырока распаўсюдзіўся ў ісламскім свеце. Турэцкі даследчык сельджукскіх манет Толга Эркан прыйшоў да высновы, што Сонца — гэта Гюрджю Хатун, а Леў — сам султан[6].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 https://sufism.org/library/articles/gurcu-hatun-and-lady-jacoba-mystic-cousins
  2. ჯაველიძე ე., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, გვ. 579—580, თბ., 1979 წელი.
  3. Georgia and the Anatolian Turks in the 12th and 13th Centuries by A.C.S. Peacock, Anatolian Studies, Vol. 56 (2006), pp. 127—146
  4. Cosmopolitanism and the Middle Ages, John M. Ganim, 51
  5. H. Crane "Notes on Saldjūq Architectural Patronage in Thirteenth Century Anatolia, " Journal of the Economic and Social History of the Orient, v. 36, n. 1 (1993), p. 18.
  6. Erkan, Tolga. Anadolu Selçuklu Sanatındaki İnsan Figürlerinin Uygurların Mağara Resimleri ve Gaznelilerin Duvar Resimleriyle Konu ve Biçim Yönünden Karşılaştırılması // Turkish Studies. — 2010. — C. 5, num. 3 (27 Nisan). — DOI:10.7827/TurkishStudies.1243.