Перайсці да зместу

Гянджа

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Горад
Гянджа
азерб.: Gəncə
40°40′58″ пн. ш. 46°21′38″ у. д.HGЯO
Краіна  Азербайджан
Кіраўнік Ніязі Байрамаў[d]
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны 660
Першая згадка 836
Горад з 859
Плошча 298 км²
Вышыня цэнтра 408 м
Часавы пояс UTC+04:00
Насельніцтва
Насельніцтва 328 400[1][2] чалавек (2015)
Шчыльнасць 1198 чал./км²
Афіцыйная мова азербайджанская мова
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код +994 22
Паштовы індэкс AZ2000
Аўтамабільны код 20
ganca.az
Паказаць/схаваць карты
Гянджа (Азербайджан)
Гянджа
Гянджа

Гянджа (азерб.: Gəncə́) — другі па велічыні горад у Азербайджане. У перыяд з 1804 па 1918 год называўся Елізаветпаль, у 1918—1935 гадах вернута назва Гянджа, у 1935 годзе перайменаваны ў Кіравабад (у гонар С. М. Кірава), у 1989 годзе адноўлена назва Гянджа.

Гянджа — адзін з самых цікавых і славутых гарадоў Азербайджана. Размешчаная ля падножжа хрыбта Малы Каўказ, Гянджа на працягу многіх стагоддзяў адыгрывала важную ролю ў жыцці Азербайджана. Горад вядомы як сталіца аднаго з прабацькоў дзяржавы Азербайджан — Гянджынскага ханства. Другі па плошчы горад Азербайджана, трэці — па колькасці насельніцтва.

Гісторыя

[правіць | правіць зыходнік]

У антычнасці і сярэднявеччы ў раёне Гянджы знаходзілася вобласць Шакашэн (Сакасена), якая складала асобнае княства ў Арменіі і Каўказскай Албаніі (пасля падзелу Арменіі ў 387 годзе), якім кіраваў армянскі княскі род Даштакаран[3].

У X стагоддзі стаў галоўным горадам Арана, замяніўшы па значнасці горад Партаў. З 970-х гадоў Гянджа была сталіцай дзяржавы Шэдадзідаў, якія пабудавалі ў 1063 годзе тут крэпасць. У 1046 годзе каля крэпасці адбылася бітва паміж арміяй Візантыі і сельджукамі. У 1075 годзе горад захоплены сельджукамі, затым быў сталіцай Дзяржавы Ільдэгізідаў і цэнтрам вобласці Аран.

Клімат

[правіць | правіць зыходнік]
Клімат Гянджы
Паказчык Сту Лют Сак Кра Май Чэр Ліп Жні Вер Кас Ліс Сне Год
Сярэдні максімум, °C 6 8 12 18 24 29 32 31 26 20 13 8 19
Сярэдняя тэмпература, °C 2 3 7 13 18 22 25 24 20 14 7 4 13
Сярэдні мінімум, °C −2 −1 2 7 13 16 19 19 15 10 5 0 9
Крыніца: Погода и климат[4]

Насельніцтва

[правіць | правіць зыходнік]
Год Колькасць
1897 33 625 [5]
1926 55 510 [6]
Год Колькасць
1939 98 949 [7]
1959 116 122 [8]
Год Колькасць
1970 189 512 [9]
1979 231 901 [10]
Год Колькасць
1989 278 006 [11]
2015 331 400

Гарады-пабрацімы

[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя ўраджэнцы

[правіць | правіць зыходнік]
Асноўны артыкул: Вядомыя асобы Гянджы

Зноскі

  1. ↑ Azərbaycan Respublikası. — 2. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və inzibati rayonları. — 2.4. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və inzibati rayonlarının ərazisi, əhalisinin sayı və sıxlığı, səhifə 66. // Azərbaycanın əhalisi (statistik bülleten). Müəllifi: Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi|Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Buraxılışa məsul şəxs: Rza Allahverdiyev. Bakı — 2015, 134 səhifə.
  2. ↑ Bölmə 2: Demoqrafik göstəricilər, səhifə 89. // Azərbaycanın Statistik Göstəriciləri 2015 (statistik məcmuə). Müəllifi: Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi. Məcmuənin ümumi rəhbəri: Həmid Bağırov; Məcmuənin hazırlanması üçün məsul şəxs: Rafael Süleymanov. Bakı — 2015, 814 səhifə. ISBN 5-86874-232-9
  3. ↑ Hewsen R. H. The Geography of Ananias of Širak: Ašxarhacʻoycʻ, the Long and the Short Recensions. — Reichert, 1992. — P. 262.
    Erem. (73) Šakašen; Hub. (352): Šikašen: Ptol. (V.12.4): Sakasene; Strabo (II.1.14): idem. located in the area extending from the Zakam (Jegam) River to the Kurik River (Kyurak-chai) along the right bank of the Kur, i. e. the region of Ganja (Elizavetpol’/Kirovabad). Šakašen formed a separate principality within Armenia (and after c. 387 in Albania) ruled by the Princes Daštakaran (Toum. :220).
  4. ↑ Надвор'е і клімат — Гянджа (руск.)
  5. ↑ Усерасійскі перапіс насельніцтва 1897 года
  6. ↑ 1926 Soviet census
  7. ↑ 1939 Soviet census
  8. ↑ 1959 Soviet census
  9. ↑ 1970 Soviet census
  10. ↑ 1979 Soviet census
  11. ↑ Перапіс насельніцтва СССР, 1989
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Гянджа&oldid=4972722"