Даніэл Карлтан Гайдузек

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Даніэл Карлтан Гайдузек
англ.: Daniel Carleton Gajdusek
Daniel Carleton Gajdusek 2bw.jpg
Дата нараджэння 9 верасня 1923(1923-09-09)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 12 снежня 2008(2008-12-12)[5][3] (85 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Род дзейнасці урач, вірусолаг, біёлаг
Навуковая сфера вірусалогія
Альма-матар
Член у
Узнагароды і прэміі
Commons-logo.svg Даніэл Карлтан Гайдузек на Вікісховішчы

Даніэл Карлтан Гайду́зек (англ.: Daniel Carleton Gajdusek, 9 верасня 1923, Іонкерс, ЗША12 снежня 2008, Тромсё, Нарвегія) — амерыканскі педыятр, вірусолаг і эпідэміёлаг. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1976 годзе разам з Б.Бламбергам «за адкрыцці, якія датычацца новых механізмаў паходжання і распаўсюджвання інфекцыйных захворванняў».

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Рочэстэрскі ўніверсітэт (1943). З 1949 года ў Гарвардскім універсітэце, у 1954 годзе — у Пастэраўскім інстытуце ў Тэгеране, у 19551957 гадах у Інстытуце медыцынскіх даследаванняў у Мельбурне, з 1958 года ў Нейралагічным цэнтры Нацыянальнага інстытута здароўя (ЗША).

У 1950-х гадах Гайдузек раскрыў інфекцыйную прыроду нейралагічнага захворвання куру, распаўсюджаную ў той час сярод жыхароў Новай Гвінеі племені фарэ. Жывучы доўгі час сярод абарыгенаў племені і вывучаючы гэтую хваробу, ён звязаў з'яўленне захворвання з традыцыяй канібалізму — з'ядання мозгу памерлых. Ён лічыў, што куру выклікаецца «латэнтным вірусам». Аднак, пазней высветлілася, што інфекцыйны агент куру — прыён, г.зн. нармальны бялок арганізма, які прыняў патагенныя ўласцівасці з-за змены канфармацыі.

Аўтар навуковых прац па вірусалогіі, эпідэміялогіі, педыятрыі, генетыцы і эвалюцыі чалавека ў ізаляваных папуляцыях. Стваральнік вучэння пра павольныя вірусныя інфекцыі чалавека (хваробы з працяглым інкубацыйным перыядам і пашкоджаннем ЦНС).

Член Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, Нацыянальнай АН ЗША, Амерыканскай акадэміі неўралогіі.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Гайдузек Даниел Карлтон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 25 лютага 2017.
  2. D. Carleton Gajdusek // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Daniel Carleton Gajdusek // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. http://www.latimes.com/news/science/la-me-gajdusek18-2008dec18,0,4063264.story
  5. http://www.nytimes.com/2008/12/15/science/15gajdusek.html
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #139766863 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 14 жніўня 2015.
  7. http://www.contracostatimes.com/california/ci_11248858
  8. http://www.nature.com/articles/457394a
  9. https://twas.org/directory/gajdusek-daniel-carleton

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.4: Варанецкі - Гальфстрым / Рэдкал.: Г.П.Пашкоў і інш. - Мн.: БелЭн, 1997. - 480 с.: іл.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]