Перайсці да зместу

Джон Коўл

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Джон Коўл
John Coale
Спецыяльны пасланнік ЗША ў Беларусі
Прэзідэнт Дональд Трамп
Папярэднік Пасада створана
Нараджэнне 21 снежня 1946(1946-12-21) (79 гадоў)
Жонка Грэта Ван Састэрэн (з 1988)
Веравызнанне саенталогія[d]
Адукацыя
Прафесія юрыст

Джон Пёрсел Коўл (англ.: John Purcell Coale; нар. 21 снежня 1946[1]) — амерыканскі юрыст і дыпламат. Спецыяльны пасланнік ЗША ў Беларусі (з лістапада 2025 года)[2] і намеснік спецыяльнага пасланніка ЗША ва Украіне (з сакавіка 2025 года)[3]. Адыграў ключавую ролю ў перамовах па вызваленні і прымусовай дэпартацыі беларускіх палітвязняў у 2025 годзе.

Раннія гады і адукацыя

[правіць | правіць зыходнік]

Джон Пёрсэл Коўл нарадзіўся 21 снежня 1946 года[4]. Навучаўся ў Школе Северн і ва Універсітэце Балтымара, дзе скончыў юрыдычны факультэт[5]. У снежні 1965 года, падчас навучання ва ўніверсітэце, быў заручаны з Мэры Сахсэ[6].

Кар’ера

[правіць | правіць зыходнік]

Пачатак кар’еры (1973—1981)

[правіць | правіць зыходнік]

У студзені 1973 года быў прызначаны памочнікам пракурора штата ў судзе па справах непаўналетніх у Мэрылендзе. У сакавіку таго ж года быў арыштаваны па абвінавачванні ў кіраванні аўтамабілем у нецвярозым стане, пасля чаго падаў у адстаўку[7]. У чэрвені 1976 года ажаніўся з Шэлдан Стамп і пераехаў у Фларыду[5][8].

У канцы 1970-х — пачатку 1980-х гадоў прадстаўляў інтарэсы амерыканскіх марскіх пяхотнікаў, вызваленых з пасольства ЗША ў Тэгеране падчас крызісу з закладнікамі, падаўшы пазовы супраць Ірана і яго кіраўніка Рухалы Хамейні[9][10]. Пазней ён назваў рэкамендаваную прэзідэнцкай камісіяй кампенсацыю былым закладнікам «смехатворнай»[11].

Палітычная дзейнасць (2008—2011)

[правіць | правіць зыходнік]

У 2008 годзе, падчас прэзідэнцкай кампаніі, Коўл падтрымаў кандыдатуру рэспубліканца Джона Мак-Кейна, нягледзячы на тое, што раней неаднаразова падарожнічаў з Хілары Клінтан падчас праймерыз Дэмакратычнай партыі. У інтэрв’ю Newsweek ён заявіў, што Дэмакратычную партыю захопліваюць «людзі тыпу MoveOn»[12]. У 2009 годзе стала вядома, што Коўл стаў дарадцам губернатара Аляскі Сары Пэйлін, кандыдата ў віцэ-прэзідэнты ад рэспубліканцаў. Яго жонка, Грэта Ван Састэрэн, абвергла гэтую інфармацыю, але пазней паведамлялася, што Коўл заснаваў камітэт палітычных дзеянняў Пэйлін[13][14].

Дзейнасць пры адміністрацыі Трампа

[правіць | правіць зыходнік]

У снежні 2025 года сенатар Рычард Блюменталь накіраваў Коўлу запыт адносна яго запрашэння на вячэру для донараў Дональда Трампа ў Белы дом. Коўл адказаў, што атрымаў запрашэнне за садзейнічанне ўрэгуляванню пазову паміж YouTube і Фондам Нацыянальнай алеі (Trust for the National Mall), звязанага з прыпыненнем акаўнта Трампа пасля штурму Капітолія 6 студзеня[15].

Спецыяльны пасланнік ва Усходняй Еўропе (з 2025)

[правіць | правіць зыходнік]
Асноўныя артыкулы: Вызваленне палітвязняў у Беларусі (2024—2025) і Прымусовая дэпартацыя з Беларусі

Коўл удзельнічаў у серыі перамоў з Аляксандрам Лукашэнкам, якія прывялі да масавых вызваленняў палітвязняў з наступнай іх прымусовай дэпартацыяй з краіны. Першы візіт Коўла ў Мінск адбыўся ў поўнай сакрэтнасці яшчэ ў красавіку 2025 года. Яго жонка Грэта Ван Састэрэн пазней паведамляла, што не мела з ім сувязі на працягу двух дзён і даведалася пра яго месцазнаходжанне з навін[16].

Падчас візітаў Коўл усталяваў нефармальныя адносіны з Лукашэнкам. Як паведамляла выданне The Wall Street Journal, падчас аднаго з абедаў яны абмяркоўвалі спосабы пахудання, і Коўл паабяцаў перадаць Лукашэнку амерыканскі прэпарат Zepbound. Паводле выдання, гэтыя «сяброўскія» адносіны сталі адным з фактараў, які дазволіў дамагчыся вызвалення зняволеных[17].

Першая буйная група з 52 чалавек, уключаючы Ігара Лосіка, Паўла Мажэйку і Сяргея Спарыша, была вызвалена 11 верасня 2025 года. У гэты ж дзень палітык Мікалай Статкевіч адмовіўся пакідаць краіну і быў вернуты ў турму. У абмен на вызваленне ЗША часткова знялі санкцыі з авіякампаніі Белавія[18].

9 лістапада 2025 года Дональд Трамп прызначыў Джона Коўла спецыяльным пасланнікам у Беларусі[19]. Святлана Ціханоўская назвала гэтае прызначэнне «абнадзейваючым крокам»[20].

Пры яго ўдзеле 13 снежня 2025 года адбыўся другі маштабны этап вызвалення, калі з турмаў былі вызвалены і дэпартаваны 123 чалавекі, у тым ліку Марыя Калеснікава, Віктар Бабарыка і нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі[21]. У абмен на гэта ЗША знялі санкцыі з беларускай калійнай галіны[22], хоць Літва адмовілася аднаўляць транзіт праз сваю тэрыторыю[23].

Коўл таксама ўдзельнічаў ва ўрэгуляванні «паветранага крызісу» паміж Беларуссю і Літвой, выкліканага запускам метэазондаў з кантрабандай. Ён заявіў, што Лукашэнка пагадзіўся спыніць падобныя інцыдэнты[24].

Пасля вызваленняў Коўл працягваў публічна заяўляць, што працуе над вызваленнем астатніх зняволеных[25].

У снежні 2025 года былы кандыдат у прэзідэнты Валерый Цапкала заявіў, што кансультаваў Коўла і раіў яму не сустракацца са Святланай Ціханоўскай, каб не сарваць перамовы. Коўл публічна абверг гэтую інфармацыю, заявіўшы: «Не, ён гэтага не рабіў. Гэта было зроблена мной, прэзідэнтам Трампам, Крысам Смітам і выдатнай камандай ва ўрадзе ЗША»[26].

Погляды

[правіць | правіць зыходнік]

У 2009 годзе выданне Gawker паведаміла пра мемарандум, напісаны Коўлам, у якім ён выступаў за стварэнне камітэта палітычных дзеянняў для саенталогіі. Коўл заявіў, што дасягнуў у саенталогіі ўзроўню «Клір»[27].

Асабістае жыццё

[правіць | правіць зыходнік]

З 1988 года жанаты з вядомай амерыканскай тэлевядучай і юрыстам Грэтай Ван Састэрэн.

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ Allen, Mike. Пелосі заяўляе, што яе новая місія — абарона прынятага (англ.). Politico (21 снежня 2010). Праверана 23 снежня 2025.
  2. ↑ Ваеннае ведамства становіцца папулярным у Вашынгтоне (англ.). Politico (14 лістапада 2025). Праверана 23 снежня 2025.
  3. ↑ Што здарылася з Кітам Келогам? (англ.). Politico (11 сакавіка 2025). Праверана 23 снежня 2025.
  4. ↑ Mansfield, Stephanie. Юрыст і вострыя адчуванні катастрофы (англ.). The Washington Post (11 сакавіка 1987). Праверана 23 снежня 2025.
  5. ↑ а б Міс Стамп стане нявестай (англ.). The Baltimore Sun (11 красавіка 1976). Праверана 23 снежня 2025.
  6. ↑ Міс Сахсэ стане нявестай. The Baltimore Sun(англ.). 1965-12-26. Праверана 2025-12-23.
  7. ↑ Коўл пакідае пасаду ў Алена. The Baltimore Sun(англ.). 1973-03-20. Праверана 2025-12-23.
  8. ↑ Міс Стамп — нявеста (англ.). The Baltimore Sun (20 чэрвеня 1976). Праверана 23 снежня 2025.
  9. ↑ Вызваленыя марпехі падалі ў суд на Іран і Хамейні (англ.). Sarasota Herald-Tribune. United Press International (7 снежня 1979). Праверана 23 снежня 2025.
  10. ↑ 3 былыя закладнікі падалі ў суд на Іран (англ.). Fort Lauderdale News. Associated Press (14 лютага 1981). Праверана 23 снежня 2025.
  11. ↑ Рэакцыі на кампенсацыю неадназначныя (англ.). The Daytona Beach News-Journal. Associated Press (22 верасня 1981). Праверана 23 снежня 2025.
  12. ↑ Allen, Mike. Буш, як паведамляецца, звернецца да з'езда па спадарожніку ў прайм-тайм сёння вечарам (англ.). Politico (2 верасня 2008). Праверана 23 снежня 2025.
  13. ↑ Smith, Ben. Грэта абараняе ролю мужа ў камандзе Пэйлін (англ.). Politico (19 сакавіка 2009). Праверана 23 снежня 2025.
  14. ↑ Barr, Andy. Блытаніна на другі дзень аўтобуснага тура Пэйлін (англ.). Politico (30 мая 2011). Праверана 23 снежня 2025.
  15. ↑ Vogel, Kenneth. У запрошаных у Белы дом пытаюцца пра ахвяраванні ў бальную залу Трампа (англ.). The New York Times (22 снежня 2025). Праверана 23 снежня 2025.
  16. ↑ «Ад мужа не было вестак два дні». Джон Коўл ездзіў у Мінск за палітвязнямі ў поўнай сакрэтнасці — жонка не ведала, што з ім. Наша Ніва (11 верасня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  17. ↑ ЗША перадалі Лукашэнку найноўшыя амерыканскія лекі для пахудзення. Наша Ніва (24 снежня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  18. ↑ ЗША здымаюць санкцыі з «Белавіі». Наша Ніва (11 верасня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  19. ↑ Трамп заявіў, што ідуць перамовы пра вызваленне яшчэ 50 беларускіх палітвязняў, і назваў іх «закладнікамі». Наша Ніва (9 лістапада 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  20. ↑ Ціханоўская назвала прызначэнне Коўла «абнадзейваючым крокам». Наша Ніва (9 лістапада 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  21. ↑ На волі Марыя Калеснікава, Віктар Бабарыка, Марына Золатава, Алесь Бяляцкі, Максім Знак! Агулам вызвалены 123 палітвязні. Наша Ніва (13 снежня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  22. ↑ ЗША здымаюць санкцыі з беларускага калію. Наша Ніва (13 снежня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  23. ↑ Літва не будзе прапускаць беларускі калій праз Клайпеду, нягледзячы на адмену санкцый ЗША. Наша Ніва (15 снежня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  24. ↑ Коўл: Лукашэнка пагадзіўся спыніць запуск паветраных шароў у бок Літвы. Наша Ніва (13 снежня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  25. ↑ Жонка палітвязня напісала, што яе мужа яшчэ не вызвалілі. Джон Коўл ёй адказаў. Наша Ніва (9 студзеня 2026). Праверана 15 лютага 2026.
  26. ↑ Джон Коўл пра дапамогу Цапкалы: Не, ён гэтага не рабіў. Наша Ніва (24 снежня 2025). Праверана 15 лютага 2026.
  27. ↑ Smith, Ben. Дарадца Пэйлін калісьці планаваў стварыць саенталагічны камітэт палітычных дзеянняў (англ.). Politico (27 сакавіка 2009). Праверана 23 снежня 2025.
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Джон_Коўл&oldid=5099696"