Дзмітрый Сяргеевіч Геаргіеўскі

Дзмітрый Сяргеевіч Геаргіеўскі
польск.: Dymitr Georgiewski руск.: Дмитрий Сергеевич Георгиевский
Дата нараджэння	23 верасня 1889(1889-09-23)
Месца нараджэння	Пінск, Пінскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя
Дата смерці	не раней за 12 верасня 1941
Грамадзянства	Расійская імперыя  Польшча  Беларуская ССР
Род дзейнасці	этнограф, музеязнавец, педагог, батанік
Месца працы	Пінская дзяржаўная гімназія Музей Беларускага Палесся
Навуковая ступень	кандыдат прыродазнаўчых навук (1916)
Альма-матар	Варшаўскі ўніверсітэт (1916)

Дзмі́трый Сярге́евіч Геаргіе́ўскі, або Гео́ргіеўскі (польск.: Dymitr Georgiewski, руск.: Дмитрий Сергеевич Георгиевский; 23 верасня 1889, Пінск, Мінская губерня — пасля 1941) — беларускі батанік, этнограф, краязнавец і музеязнавец. Кандыдат прыродазнаўчых навук (1916). Адзін са стваральнікаў і захавальнік Палескага музея ў Пінску.

Біяграфія

Нарадзіўся 23 верасня 1889 года ў Пінску ў сям’і павятовага земскага ўрача, надворнага саветніка Сяргея Васілевіча Геаргіеўскага. У 1908 годзе скончыў Пінскае рэальнае вучылішча. Падчас вучобы ўваходзіў у склад вучнёўскай рэвалюцыйнай арганізацыі, якая распаўсюджвала эсэраўскую літаратуру.

У 1910—1911 гадах праходзіў вайсковую службу. У 1912 годзе паступіў на аддзяленне прыродазнаўчых навук фізіка-матэматычнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта. Падчас вучобы працаваў асістэнтам на ўніверсітэцкай кафедры батанікі. У 1914 годзе ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны ўніверсітэт быў эвакуіраваны ў Растоў-на-Доне, куды пераехаў і Дзмітрый. У 1916 годзе абараніў дысертацыю «Матэрыялы да флоры Пінскага павета Мінскай губерні», атрымаўшы ступень кандыдата прыродазнаўчых навук.

Пасля заканчэння вучобы быў мабілізаваны ў расійскую армію, служыў пры штабе. У 1918 годзе, пасля звальнення ў запас, працаваў настаўнікам прыродазнаўства, геаграфіі і матэматыкі ў жаночай гімназіі горада Карасубазар у Крыме. У 1921 годзе вярнуўся на радзіму ў Пінск.

У 1921 годзе працаваў настаўнікам алгебры і арыфметыкі ў Пінскай прыватнай рускай жаночай гімназіі Чэчык, а праз год стаў яе дырэктарам. З 1925 па 1929 год выкладаў у Пінскай дзяржаўнай гімназіі. З 1 верасня 1929 года ўзначаліў Цэнтральную навуковую прыродазнаўчую лабараторыю, дзе працаваў да 1939 года.

Дзейнасць у Палескім музеі

У 1926 годзе ўключыўся ў дзейнасць Палескага музея, створанага Палескім краязнаўчым таварыствам. У 1928 годзе, пасля ад’езду заснавальніка музея Рамана Гарашкевіча ў Брэст, Дзмітрый Геаргіеўскі быў выбраны захавальнікам музея і фактычна стаў яго кіраўніком. Ён распрацаваў новую структуру музея, якая ўключала аддзелы нежывой прыроды, прыроды і грамадства (батаніка, заалогія, прамысловасць, археалогія, этнаграфія), а таксама архіўны аддзел.

Пад кіраўніцтвам Геаргіеўскага пачалася сістэматычная праца па камплектаванні калекцый. Ён асабіста праводзіў экспедыцыі па Палессі (у Драгічынскім, Камень-Кашырскім, Кобрынскім, Лунінецкім, Пружанскім, Столінскім і Пінскім паветах), займаўся археалагічнымі даследаваннямі, фатаграфаваў. Асаблівую ўвагу надаваў этнаграфічным матэрыялам, у прыватнасці, калекцыі гараднянскай керамікі. У 1935 годзе выдаў навуковы даведнік па этнаграфічнай і прыродазнаўчай калекцыях музея.

У красавіку 1936 года музей пераехаў у новы будынак, дзе акрамя экспазіцыі размясціліся прыродазнаўчая лабараторыя і бібліятэка. Д. С. Геаргіеўскі дапамагаў камплектаваць палескімі матэрыяламі зборы іншых музеяў Польшчы. У 1939 годзе на Сусветнай выставе ў Нью-Ёрку ў польскім павільёне дэманстраваліся палескія «карабаны» з калекцыі пінскага музея.

Пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР у 1939 годзе Дзмітрый Геаргіеўскі працягваў працу ў музеі ўжо ў якасці старшага навуковага супрацоўніка. Музей быў перайменаваны ў Пінскі абласны гісторыка-краязнаўчы музей, а яго экспазіцыя пачала перабудоўвацца пад савецкую ідэалогію. У гэты перыяд ён публікаваў артыкулы па гісторыі, прыродзе і культуры Палесся ў газеце «Палеская праўда».

Арышт і далейшы лёс

18 чэрвеня 1941 года было падпісана пастанаўленне аб арышце Д. С. Геаргіеўскага. 21 чэрвеня 1941 года, адразу па вяртанні з камандзіроўкі ў Лагішын, ён быў арыштаваны органамі НКУС і высланы для далейшага следства ў г. Кіраў (Расія). Яго абвінавачвалі ў контррэвалюцыйнай дзейнасці. 12 верасня 1941 года крымінальная справа была спынена, і Дзмітрый Геаргіеўскі быў вызвалены з-пад варты. Аднак далейшы яго лёс застаўся невядомым. Верагодна, ён загінуў у гэты перыяд.

Навуковая дзейнасць

Як батанік па адукацыі, Геаргіеўскі працягваў даследаваць флору Палесся. Публікаваў навуковыя працы па прыродазнаўстве, феналогіі і праблемах аховы рэліктавых відаў. З'яўляецца аўтарам прац па этнаграфіі краю: «Матывы аздаблення палескіх тканін», «Палескае ганчарства», «Палескія дзеці ў 1784 годзе» і іншых.

Літаратура

• Гужалоўскі, А. А. Гісторыя музейнай справы Беларусі : вучэб.-метад. дапам.. — Мінск: БДУ, 2012. — 303 с. — ISBN 978-985-518-664-0.