Перайсці да зместу

Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці
Абрэвіятура НЦІУ
Краіна
Адрас  Беларусь, Мінск
Юрыдычны статус Дзяржаўная ўстанова
Тып арганізацыі Патэнтнае ведамства
Кіраўнікі
Генеральны дырэктар Аляксей Віктаравіч Курман
Першы намеснік генеральнага дырэктара Алена Юр'еўна Усачова
Намеснік генеральнага дырэктара Аляксандр Паўлавіч Заяц
Заснаванне
Стварэнне Дзяржаўнага патэнтнага ведамства красавік 1992
Пераўтварэнне ў НЦІУ 2001
ncip.by

Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці (скарочана НЦІУ) — дзяржаўная ўстанова, якая выконвае функцыі патэнтнага ведамства Рэспублікі Беларусь, а таксама ажыццяўляе дзейнасць у сферы аховы і кіравання правамі на інтэлектуальную ўласнасць.

Створаны ў красавіку 1992 года як Дзяржаўнае патэнтнае ведамства Рэспублікі Беларусь пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (скарочана Белдзяржпатэнт). У 2001 годзе пераўтвораны ў дзяржаўную ўстанову «Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці»[1][2].

У 2019 годзе НЦІУ атрымаў дзяржаўную акрэдытацыю як навуковая арганізацыя[3].

НЦІУ выконвае шырокі спектр функцый у сферы інтэлектуальнай уласнасці[3]:

  • Патэнтнае ведамства: з’яўляецца ключавой установай, адказнай за забеспячэнне абароны правоў на аб’екты прамысловай уласнасці.
  • Калектыўнае кіраванне правамі: дзейнічае як арганізацыя па калектыўным кіраванні маёмаснымі правамі аўтараў і іншых праваўладальнікаў.
  • Нарматыўная дзейнасць: удзельнічае ў распрацоўцы і ўдасканаленні заканадаўства ў галіне інтэлектуальнай уласнасці.
  • Дасудовае ўрэгуляванне спрэчак: з 1995 года пры цэнтры дзейнічае Апеляцыйны савет, які разглядае спрэчкі, звязаныя з вынікамі экспертызы аб’ектаў права прамысловай уласнасці.
  • Адукацыя і папулярызацыя: з 1992 года цэнтр займаецца прасоўваннем ведаў у сферы інтэлектуальнай уласнасці. У яго структуры дзейнічае ўпраўленне навукова-адукацыйнай і выдавецкай дзейнасці (з 2007 года — навучальны цэнтр). НЦІУ з’яўляецца рэдакцыяй навукова-практычнага часопіса «Інтэлектуальная ўласнасць у Беларусі» (выдаецца з 1998 года), праводзіць канферэнцыі, семінары і конкурсы.
  • Міжнароднае супрацоўніцтва: арганізуе міжнародныя мерапрыемствы, такія як Летняя школа САІУ, штогадовая міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Інтэлектуальная ўласнасць у сучасным свеце», развівае сетку Цэнтраў падтрымкі тэхналогій і інавацый (ЦПТІ).
  • Пасрэдніцкія паслугі: з 2022 года аказвае паслугі па добраахвотнай рэгістрацыі і дэпаніраванні аб’ектаў аўтарскага і сумежных правоў.
  • Навуковыя даследаванні: з’яўляецца вядучай навуковай арганізацыяй у галіне даследаванняў у сферы інтэлектуальнай уласнасці.

У структуру цэнтра ўваходзяць упраўленні экспертызы прамысловай уласнасці, таварных знакаў, садзейнічання камерцыялізацыі, прававога забеспячэння, аўтарскага і сумежных правоў, навукова-адукацыйнай дзейнасці, патэнтнай дакументацыі, міжнароднага супрацоўніцтва і іншыя аддзелы і падраздзяленні[4].

Афіцыйныя геральдычныя сімвалы

[правіць | правіць зыходнік]

Эмблема і сцяг заснаваны загадам Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях ад 20 верасня 2019 года № 269 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры 8 кастрычніка 2019 года[6].

Эмблема ўяўляе сабой квадрат зялёнага колеру з аблямоўкай белага колеру, які пастаўлены на вугал. У цэнтры квадрата размешчаны аб’яднаныя ў адзіную кампазіцыю літара «І» залацістага колеру і літара «Ў» чырвонага колеру з аблямоўкай жоўтага колеру, на фоне стрэлкі цёмна-зялёнага колеру, якая паказвае кірунак уверх. Квадрат з літарамі размешчаны на прамым роўнаканцовым вырубным крыжы (крыж-«васьмірог») зялёнага колеру з аблямоўкай цёмна-зялёнага колеру. Дапускаецца размяшчэнне пад эмблемай поўнай або скарочанай назвы цэнтра цёмна-зялёнага колеру. Нумар рэгістрацыі ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры — В-1515[6].

Сцяг

Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага і адваротнага бакоў якога размешчана эмблема ўстановы. Па ніжнім абрэзе палотнішча размешчаны надпіс «НАЦЫЯНАЛЬНЫ ЦЭНТР ІНТЭЛЕКТУАЛЬНАЙ УЛАСНАСЦІ» цёмна-зялёнага колеру. Нумар рэгістрацыі — В-1516[6].

Нагрудны знак адрознення НЦІУ «За заслугі»

Загадам генеральнага дырэктара ад 16 снежня 2013 года (у рэдакцыі ад 24 кастрычніка 2025 года) зацверджана Ганаровая грамата Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці, а таксама грамата і падзяка генеральнага дырэктара цэнтра.

Загадам ДКНТ ад 20 верасня 2019 года заснаваны Нагрудны знак адрознення НЦІУ «За заслугі». Ён уяўляе сабой падвеску ў форме квадрата, пастаўленага на вугал, які размешчаны на прамым роўнаканцовым вырубным крыжы («васьмірогу») залацістага колеру. На адваротным баку размешчаны надпіс «НАЦЫЯНАЛЬНЫ ЦЭНТР ІНТЭЛЕКТУАЛЬНАЙ УЛАСНАСЦІ». Падвеска мацуецца да прамавугольнай калодкі, на якой замацавана зялёная стужка. На верхняй планцы калодкі размешчаны беларускі арнамент залацістага колеру, на ніжняй — надпіс «ЗА ЗАСЛУГІ». Памеры знака: вышыня падвескі — 35 мм, шырыня — 35 мм; вышыня калодкі — 34 мм, шырыня — 25 мм. Нумар рэгістрацыі знака ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры — В-1517[6].

  1. Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці (Мінск). Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі. Праверана 29 снежня 2025.
  2. Рэспубліка Беларусь. Дзяржаўнае патэнтнае ведамства. Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі. Праверана 29 снежня 2025.
  3. а б Аб Нацыянальным цэнтры інтэлектуальнай уласнасці. ncip.by. Праверана 29 снежня 2025.
  4. Структура. ncip.by. Праверана 29 снежня 2025.
  5. Кіраўніцтва. ncip.by. Праверана 29 снежня 2025.
  6. а б в г Афіцыйныя геральдычныя сімвалы дзяржаўнай установы «Нацыянальны цэнтр інтэлектуальнай уласнасці». Дзяржаўныя сімвалы Рэспублікі Беларусь. Праверана 29 снежня 2025.
  • ncip.by — афіцыйны сайт Нацыянальнага цэнтра інтэлектуальнай уласнасці