Перайсці да зместу

Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь
скарочана — ДПК РБ
Выява лагатыпа
Геральдычны знак — эмблема Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Рэспублікі Беларусь
Агульная інфармацыя
Краіна Рэспубліка Беларусь
Дата стварэння 15 студзеня 1992
Папярэдняе ведамства Пагранічныя войскі КДБ СССР
Кіраўніцтва дзейнасцю ажыццяўляе Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь
Штаб-кватэра 220050, Мінск, вул. Валадарскага, д. 24
Колькасць супрацоўнікаў 12 000 (2017[1])
Старшыня Канстанцін Моластаў
Сайт gpk.gov.by

Дзяржа́ўны паграні́чны камітэ́т Рэспу́блікі Белару́сь (Дзяржпагранкамітэт) — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання, які праводзіць дзяржаўную пагранічную палітыку, забяспечвае пагранічную бяспеку, ажыццяўляе рэгуляванне і кіраванне ў гэтай сферы, каардынуе дзейнасць дзяржаўных органаў і іншых арганізацый у галіне правядзення дзяржаўнай пагранічнай палітыкі і арганізацыі пагранічнай бяспекі.

Дзяржпагранкамітэт падпарадкоўваецца Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь.

З 30 мая 2023 года пасаду старшыні Камітэта займае Канстанцін Моластаў[2].

20 верасня 1991 года Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь прыняў Пастанову «Аб падпарадкаванні пагранічных войскаў Камітэта дзяржаўнай бяспекі Саюза ССР, якія дыслакуюцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь» Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь.

15 студзеня 1992 года Пастановай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь створанна Галоўнае ўпраўленне Пагранічных войскаў пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь. 19 лютага 1992 года камандуючым гэтымі войскамі быў прызначаны генерал-маёр Яўгеній Бачароў.

У 1992 годзе былі прыняты Закон «Аб Дзяржаўнай граніцы Рэспублікі Беларусь» і Закон «Аб Пагранічных войсках Рэспублікі Беларусь». Да верасня 1992 года ў рэспубліку ўдалося вярнуць 1400 беларусаў-пагранічнікаў[3].

Для аховы Дзяржаўнай мяжы з Літвой і Латвіяй былі створаны Полацкі (24 верасня 1992 года) і Смаргонскі (23 кастрычніка 1992 года) пагранічныя атрады. 31 мая 1993 года сфарміравана спецпадраздзяленне пагранічнай службы Рэспублікі Беларусь – АСАМ.

11 чэрвеня 1993 года Пастановай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь беларускай граніцы з Расійскай Федэрацыяй, Украінай, Літоўскай Рэспублікай і Латвійскай Рэспублікай быў нададзены прававы статус Дзяржаўнай граніцы Рэспублікі Беларусь[4]

19 жніўня 1993 года прынята Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь «Аб стварэнні частак Пагранічных войскаў Рэспублікі Беларусь».

25 кастрычніка 1993 года ўтворана асобная верталётная эскадрылля, 3 студзеня 1994 года — Пінскі пагранічны атрад.

15 сакавіка 1994 года паміж Урадам Рэспублікі Беларусь і Урадам Расійскай Федэрацыі было падпісана пагадненне «Аб супрацоўніцтве па пагранічных пытаннях».

25 жніўня 1997 года быў утвораны Лідскі пагранічны атрад.

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 31 Ліпеня 1997 № 419 «Аб мерах па ўзмацненню аховы Дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь» Чырванасцяжны пагранічны атрад імя Ф. Э. Дзяржынскага і атрад пагранічнага кантролю «Брэст» былі рэарганізаваны ў Чырванасцяжную пагранічную групу імя Ф. Э. Дзяржынскага з месцам дыслакацыі ў г. Брэсце і быў сфармаваны Гомельскі пагранічны атрад.

25 верасня 2007 года Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 448 Пагранічныя войскі былі пераўтвораны ў Органы пагранічнай службы Рэспублікі Беларусь. Дзяржаўны камітэт пагранічных войскаў Рэспублікі Беларусь быў перайменаваны ў Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь[5].

18 лістапада 2014 года Прэзідэнт Беларусі прыняў рашэнне па фарміраванні новага тэрытарыяльнага органа пагранічнай службы — Мазырскага пагранічнага атрада з месцам дыслакацыі ў п. Прудок Мазырскага раёна. Новы атрад створаны на базе аддзела пагранічнай службы «Прудок» Гомельскай пагранічнай групы[6].

Пасля пачатку міграцыйнага крызісу кіраўніцтва Дзяржпагранкамітэта, у тым ліку яго тагачасны старшыня Анатоль Лапо, 2 снежня 2021 года трапіла пад санкцыі Еўрапейскага саюза[7], ЗША[8] і Канады[9]. 20 снежня да санкцый ЕС далучылася Швейцарыя[10], а 22 снежня — Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Сербія, Чарнагорыя[11][12].

У склад Дзяржпагранкамітэта ўваходзяць:

  • Цэнтральны апарат у г. Мінску
    • Асобная служба актыўных мерапрыемстваў (АСАМ)
    • Брэсцкая Чырвонасцяжная пагранічная група імя Ф. Э. Дзяржынскага
    • Гомельская пагранічная група
    • Гродзенская пагранічная група
    • Лідскі пагранічны атрад
    • Мазырскі пагранічны атрад
    • Пінскі пагранічны атрад
    • Полацкі пагранічны атрад
    • Смаргонская пагранічная група
    • Кіналагічны цэнтр ОПС
    • Атрад пагранічнага кантролю «Мінск»
    • Інстытут пагранічнай службы
    • Цэнтр падрыхтоўкі спецыялістаў пагранічнага кантролю ў Брэсце
    • Група матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння ОПС
    • ДУ «1 ваенны шпіталь ОПС»
    • Група сувязі і забеспячэння

Асноўныя задачы Дзяржпагранкамітэта:

  • правядзенне дзяржаўнай пагранічнай палітыкі і забеспячэнне пагранічнай бяспекі;
  • арганізацыя аховы Дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь (далей — Дзяржаўная мяжа);
  • ажыццяўленне кіраўніцтва органамі пагранічнай службы;
  • арганізацыя ўзаемадзеяння і каардынацыя дзейнасці дзяржаўных органаў і іншых арганізацый у галіне правядзення дзяржаўнай пагранічнай палітыкі і арганізацыі пагранічнай бяспекі;
  • удзел у вырашэнні задач па абароне Рэспублікі Беларусь;
  • арганізацыя пропуску праз Дзяржаўную мяжу фізічных асоб, а таксама ў межах сваёй кампетэнцыі транспартных сродкаў;
  • папярэджанне і спыненне правапарушэнняў, якія ствараюць пагрозу пагранічнай бяспекі;
  • усебаковае забеспячэнне аператыўна-службовай і іншай дзейнасці органаў пагранічнай службы;
  • рэалізацыя дзяржаўнай палітыкі ў галіне ідэалогіі і працы з кадрамі ў органах пагранічнай службы;
  • выкананне іншых задач, прадугледжаных заканадаўчымі актамі.
  1. Больше полумиллиарда долларов. Военные расходы Беларуси выросли Архівавана 29 жніўня 2019. // Tut.by, 28 марта 2018
  2. Новым председателем Госпогранкомитета назначен Константин Молостов
  3. Нарысы гісторыі Беларусі: У 2 ч. / АН Беларусі, Інстытут гісторыі; Рэдкал.: М. П. Касцюк (гал. рэд.) і інш. Ч. 2. — Мінск: Беларусь, 1995. — 359, [1] с.: іл. — С. 480. — ISBN 5-338-01083-6.
  4. Постановление Верховного Совета Республики Беларусь от 11.06.1993 №2379-XII «О придании границе Республики Беларусь с Российской Федерацией, Украиной, Литовской Республикой и Латвийской Республикой правового статуса Государственной границы» (руск.)
  5. Кароткая гісторыя памежнай службы Рэспублікі Беларусь
  6. http://gpk.gov.by/news/gpk/15471/ Архівавана 5 сакавіка 2016. Мазырскі пагранічны атрад 5 студзеня прыступіць да аховы дзяржаўнай мяжы
  7. ЕС прыняў пяты пакет санкцый супраць Беларусі ў сувязі з міграцыйным крызісам. Наша Ніва (2 снежня 2021). Праверана 23 снежня 2021.
  8. ЗША, Канада і Брытанія ўвялі новыя санкцыі супраць Беларусі. Наша Ніва (2 снежня 2021). Праверана 11 снежня 2021.
  9. Backgrounder: Belarus sanctions (англ.)(недаступная спасылка). Міністэрства міжнародных спраў Канады?!. Архівавана з першакрыніцы 2 студзеня 2022. Праверана 2 студзеня 2022.
  10. Searching for subjects of sanctions
  11. Яшчэ некалькі еўрапейскіх краін далучыліся да пятага санкцыйнага пакета Еўразвязу, у тым ліку прарасійская Сербія. Наша Ніва (23 снежня 2021). Праверана 23 снежня 2021.
  12. Declaration by the High Representative on behalf of the European Union on the alignment of certain countries concerning restrictive measures in view of the situation in Belarus (англ.). Савет Еўрапейскага саюза (22 снежня 2021). Праверана 23 снежня 2021.