Дом Урангеля

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Славутасць
Дом Урангеля
Особняк Н Г Врангеля - Газетный 8.JPG
Каардынаты: 47°12′58.46″ пн. ш. 39°43′06.73″ у. д. / 47.216239° пн. ш. 39.718536° у. д. (G) (O) (Я)47°12′58.46″ пн. ш. 39°43′06.73″ у. д. / 47.216239° пн. ш. 39.718536° у. д. (G) (O) (Я)
Краіна Расія
Горад Растоў-на-Доне, Газетны правулак, дом 8
Дата пабудовы 1885 год

Дом Урангеля — будынак у Растове-на-Доне, пабудаваны ў 1885 годзе па праекце архітэктара М. А. Дарашэнкі[1]. У гэтым доме правёў дзіцячыя і юнацкія гады адзін з галоўных кіраўнікоў Белага руху Пётр Мікалаевіч Урангель[2]. Дом Урангеля мае статус аб'екта культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння[3]. У наш час будынак знаходзіцца ў дрэнным стане і мае патрэбу ў рэстаўрацыі[4].

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Асабняк у Казанскім (цяпер Газетным) завулку быў пабудаваны ў 1885 годзе па праекце архітэктара Мікалая Аляксандравіча Дарашэнкі. Дом перш прыналежаў розным уладальнікам, але неўзабаве яго выкупіў барон Мікалай Ягоравіч Урангель[1]. У асабняку жыла ўся сям'я Урангеляў. Мікалай Ягоравіч быў навуковым мастацтвазнаўцам, пісьменнікам і калекцыянерам антыкварыяту. Яго жонка Марыя Дзмітрыеўна вядомая як ініцыятар адкрыцця першай растоўскай жаночай нядзельнай школы. Іх старэйшы сын Пётр Мікалаевіч Урангель стаў адным з лідараў Белага руху ў гады Грамадзянскай вайны[4].

Пасля прыходу савецкай улады будынак быў нацыяналізаваны і ў ім размясціўся дзіцячы сад № 68 «Агеньчык». У 1990-х гадах дзіцячы сад быў зачынены і з тых часоў будынак знаходзіўся ў запусценні[2]. Пастановай Кіраўніка Адміністрацыі Растоўскай вобласці № 411 ад 9 кастрычніка 1998 года дом Урангеля быў узяты пад дзяржаўную ахову як аб'ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння[3]. У 2006 годзе пуставалы будынак быў бязвыплатна перададзены Растоўскай епархіі[4] у арэнду з умовай правядзення прац па яго аднаўленні[5]. Епархія планавала правесці рэстаўрацыю будынка і ўладкаваць у ім асветніцкі цэнтр і музей[6]. У 2011 годзе ў доме планавалася стварэнне музея А. І. Салжаніцына, экспазіцыя якога была б прысвечана эпосе, сугучнай абодвум дзеячам[7]. Аднак знайсці сродкі на рэстаўрацыю дома Урангеля ў Растоўскай епархіі не змаглі. Толькі ў 2012 годзе быў заменены дах і ўсталяваны часовыя шклопакеты[4]. У цэлым і агульным за мінулыя шэсць гадоў будынак прыйшоў у вельмі жаласны стан[5]. У верасні 2011 года ля будынка была праведзена грамадская акцыя па прыцягненні ўвагі да стану архітэктурнага помніка[8]. У сакавіку 2013 года Растоўская епархія прадала дом Урангеля за 9 мільёнаў рублёў. На выручаныя сродкі Епархія правяла рэстаўрацыю сабора Раства Найсвяцейшай Багародзіцы. Новым уласнікам будынка стала ТАА «Кіраванне механізаванню»[4].

У 2015 годзе на нарадзе гарадской адміністрацыі падымалася пытанне пра знос дома і ўзвядзенне яго копіі на ранейшым месцы. Аднаўленне помніка архітэктуры ацэньвалася ў 130 млн рублёў, пабудова копіі — толькі ў 20. Ідэя зносу будынка была наважна скрытыкавана прадстаўнікамі грамадскасці[9].

У 2016 годзе планавалася правесці рэканструкцыю будынка і ўладкаваць у ім моладзевы клуб. Па папярэдніх ацэнках выдатку на рэканструкцыю павінны былі скласці каля 115 мільёнаў рублёў[10].

Пасля рэстаўрацыі дом павінны будзе стаць музеем Урангеля. Па словах Сяргея Горбаня, кіраўніка адміністрацыі горада Растоў-на-Доне, рэстаўрацыйныя працы, найхутчэй, павінны будуць быць праведзены фундатарам, а гарадскія ўлады арандуюць адрамантаваны будынак, у якім будзе экспазіцыя, прысвечаная генералу і перыяду гісторыі канца XIX — пачатку XX стагоддзя[11][12]. На думку ўлад, гэта магло б паслужыць на карысць гораду ў плане яго прывабнасці для турыстаў[13].

Па стане на пачатак 2017 года, будынак так і не быў канчаткова адрэстаўраваны і, больш таго, пацярпеў ад акту вандалізму[14][15].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Ростовская епархия продала дом Врангеля. Новая газета (2013-03-08). Праверана 15 верасня 2013.
  2. 2,0 2,1 Ирина Ароян Детский сад мой и Врангеля. Московский комсомолец (2013-03-27). Праверана 15 верасня 2013.
  3. 3,0 3,1 Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения). Официальный портал Правительства Ростовской области. Праверана 15 верасня 2013.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Епархия продала домик Врангеля в Ростове-на-Дону. РИА Новости (2013-03-06). Праверана 15 верасня 2013.
  5. 5,0 5,1 Дом барона Врангеля: красота не спасла? (руск.)  . Праверана 30 студзеня 2017.
  6. Владимир Левендорский Печальный юбилей. voopiik-don.ru. Праверана 15 верасня 2013.
  7. В доме Врангеля — музей Солженицына // Наше время {{{выданне}}} : газета. — Ростов: 2011. — 23 декабря. — № 623.
  8. Админ «Красота спасёт красоту». (ru-ru). voopiik-don.ru. Праверана 30 студзеня 2017.
  9. правды», Александр СТЕПАНОВ | Сайт «Комсомольской. Старинному особняку баронов Врангелей в центре Ростова грозит снос (руск.) , KP.RU - сайт «Комсомольской правды» (2015-02-13). Праверана 30 студзеня 2017.
  10. Алексей Сакунов Новый собственник дома Врангеля в Ростове хочет сделать в нём молодёжный клуб. donnews.ru (2013-06-26). Праверана 15 верасня 2013.
  11. Репортер, Городской. В отреставрированном доме Врангеля откроют музей (ru-RU), Городской репортер – новости Ростова-на-Дону (2015-09-14). Праверана 30 студзеня 2017.
  12. Дом Врангеля в Ростове восстановят в 2016 году. www.rostov.aif.ru. Праверана 30 студзеня 2017.
  13. В Ростове восстановят дом Врангеля (ru-RU), Большой Ростов . Праверана 30 студзеня 2017.
  14. Вандальная надпись появилась на Доме Врангеля в Ростове (руск.) , Priнvet-Rostov.ru - Главные новости Ростова и Ростовской области . Праверана 30 студзеня 2017.
  15. Вандалы в Ростове захватили Дом Врангеля и потребовали насилия над детьми (руск.) . bloknot-rostov.ru. Праверана 30 студзеня 2017.