Дональд Джохансан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Дональд Джохансан
Donald Carl Johanson
Donald Johanson, 2009.jpg
Дональд Джохансан у 2009 годзе
Дата нараджэння 28 чэрвеня 1943(1943-06-28)[1][2][3] (75 гадоў)
Месца нараджэння Чыкага
Грамадзянства
Род дзейнасці антраполаг, археолаг, даследчык дагістарычнай эпохі, палеаантраполаг, выкладчык універсітэта, палеантолаг
Навуковая сфера антрапалогія
Месца працы Універсітэт штата Арызона
Альма-матар Ілінойскі ўніверсітэт у Урбана-Шампейн, Чыкагскі ўніверсітэт
Вядомы як адкрыццё «Люсі»
Член у
Узнагароды і прэміі
Commons-logo.svg Дональд Джохансан на Вікісховішчы
Сістэматык жывой прыроды
Даследчык, які апісаў шэраг заалагічных таксонаў. Для ўказання аўтарства, назвы гэтых таксонаў суправаджаюць абазначэннем «Johanson».

Donald Carl Johanson на Віківідах
Старонка на Віківідах

Дональд Карл Джохансан (нар. 28 чэрвеня 1943 года, Чыкага, шт. Ілінойс, ЗША) — амерыканскі палеаантраполаг. Праславіўся знаходкай (сумесна з Морысам Тайебам і Івам Копенсам) шкілета аўстралапітэка, вядомага як «Люсі» у раёне лагчыны Данакіль (Эфіопія).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Акадэмічная кар'ера[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў Чыкага, шт Ілінойс. У 1966 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў Ілінойскім універсітэце у Урбана-Шампейн, у 1970 і 1974 гадах — ступень магістра і доктара філасофіі ў Чыкагскім універсітэце.

У 1970, 1972 і 1973 гадах у якасці палеаантраполага прымаў удзел у палявых работах у складзе Міжнароднай даследчай экспедыцыі ў Ома (Эфіопія). Падчас адной з экспедыцый ён быў запрошаны французскім геолагам Морысам Тайебам прыняць удзел у геалагічных і палеанталагічных даследаваннях у Афарской катлавіне. У 1972 годзе Джохансан, Морыс Тайеб, Іў Копенс і Йон Кэлб наведалі Афар, дзе абралі ў якасці месца пошукаў багатыя акамянеласцямі наваколлі невялікай вёскі Хадар. У 1973 годзе прыбыў у Хадар ў якасці аднаго з кіраўнікоў (сумесна з М. Тайебам, І. Копенсам і Й. Кэлбам) Міжнароднай афарской даследчай экспедыцыі. Тут Джохансан зрабіў усё палеаантапалагічныя знаходкі, якія праславілі яго, уключаючы добра захаваўшыся шкілет самкі аўстралапітэка («Люсі», 1974) і пахаванне вялікай групы аўстралапітэкаў (AL 333, 1975)[5].

У 1972 годзе Джохансан пачаў працу на факультэце фізічнай антрапалогіі ў Кліўлендскім музеі натуральнай гісторыі. У 1974 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі, абараніўшы дысертацыю па зубной сістэме шымпанзэ і атрымаў пасаду куратара факультэта Кліўлэндскага музея[5].

C 1974 года працаваў асістэнтам, а затым і ад'юнкт-прафесарам антрапалогіі Заходняга рэзервовага ўніверсітэта Кейза, а таксама меў званне ганаровага доктара таго ж універсітэта[6]. Акрамя таго, працаваў ад'юнкт-прафесарам у Кенцкага дзяржаўнага ўніверсітэта(англ.) бел. (шт Агаё).[5].

У 1981 годзе ён заснаваў Інстытут паходжання чалавека (англ.: Institute of Human Origins) Берклі, шт Каліфорнія, які 1998 годзе ўвайшоў ва Універсітэт штата Арызона. У 2008 годзе Джохансан атрымаў званне ганаровага доктара Дзяржаўнага каледжа "Вэстфільд" (англ.: Westfield State College)

У 1985 годзе група Джохансана вярнулася да даследаванняў на Афрыканскім кантыненце, пачаўшы працу ў цясніне Алдувай. У 1986 годзе член групы Цім Уайт выявіў шкілет Homo habilis узростам 1,8 млн. гадоў (OH 62)[5].

З 1983 па 1989 гады займаў пасаду прафесара антрапалогіі ў Стэнфардскім універсітэце[5].

«Люсі»[правіць | правіць зыходнік]

24 лістапада 1974 года Джохансан здзейсніў адно з найбольш значных адкрыццяў у гісторыі палеаантрапалогіі. Падчас палеанталагічнай экспедыцыі ў Хадары (раён лагчыны Данакіль), аглядаючы разам са студэнтам Томам Грэем наваколлі лагера, ён выпадкова выявіў на схіле яра скамянелую костку, якая апынулася рэшткамі гамініда. У той жа дзень у гэтым месцы былі сабраныя акамянеласці, якія складалі 40 % шкілета самкі аўстралапітэка, які ў далейшым быў класіфікаваны як аўстралапітэк афарскі. У момант, калі косткі аглядалі ў экспедыцыйным лагеры, гучала песня групы «Бітлз» «Lucy in the Sky with Diamonds», дзякуючы чаму знаходка атрымала сваю назву.

Люсі з'яўлялася прамаходзячым гамінідам ростам ад 0,90 да 1,05 метра і пацвярджала здагадку Рэйманда Дарта аб тым, што аўстралапітэкі валодалі двухногай хадой. Акрамя таго, асаблівасці шкілета сведчылі аб тым, што Люсі была вегетарыянкай і вяла часткова драўняны лад жыцця. Першапачаткова Люсі не была выдзелена ў асобны від і лічылася ранняй разнавіднасцю Australopithecus africanus. Толькі пасля новых знаходак, у тым ліку добра захаванага чэрапа, было ўстаноўлена, што адрозненні Люсі ад Australopithecus africanus выходзяць за межы аднаго віду[7].

Джохансон сумесна з журналістам Мейтлэндам Ідзі быў у 1982 узнагароджаны Амерыканскай нацыянальнай літаратурнай прэміяй(англ.) бел. у галіне навукі за кнігу «Lucy: The Beginnings of Humankind», дзе ў папулярнай форме распавядаецца пра гісторыю адкрыцця і даследавання Люсі[8].

«Першая сям'я»[правіць | правіць зыходнік]

У 1975 годзе ў Хадары на ўчастку AL 333 Джохансан зрабіў яшчэ адну выдатную знаходку, выявіўшы больш за 200 фрагментаў касцяных рэшткаў групы аўстралапітэкаў, якія атрымалі ў далейшым назву «Першая сям'я». Лічыцца, што рэшткі належаць як мінімум 13 асобінам віду Australopithecus afarensis узростам каля 3,2 млн гадоў.

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Donald Johanson // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. Donald C. Johanson // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Donald C. Johanson // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. NNDB — 2002.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Bernard Wood (ed.) Wiley-Blackwell Encyclopedia of Human Evolution — John Wiley & Sons, 2011. — 1264 с. — ISBN 1444342460, 9781444342468..
  6. Honorary Degrees, CWRU 2009 (14 мая 2009). Архівавана з першакрыніцы 24 верасня 2012. Праверана 15 мая 2009.
  7. Donald C. Johanson (2009). Lucy's Legacy: The Quest for Human Origins. Harmony Books. 
  8. «National Book Awards — 1981». National Book Foundation. Retrieved 2012-03-07.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]