Душкава
Вёска
Душкава
| ||||||||||||||||||||||
Ду́шкава[1] (трансліт.: Duškava, руск.: Душково) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Геаграфія
[правіць | правіць зыходнік]Знаходзіцца за 48 км на паўднёвы ўсход ад Валожына, 41 км ад Мінска. Транспартныя сувязі па шашы Ракаў—Волма, якая праходзіць праз вёску.
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на ўсходзе цячэ рака Выганічанка (левы прыток Іслачы) і мяжуе з лесам[2]. Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы з завулкамі, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Забудова пераважна драўляная. Вытворчы сектар — на паўночна-захоодняй ускраіне.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Вядома ў ВКЛ з 18 ст. У 1749 г. вёска, б двароў, 13 жыхароў мужчынскага полу, уласнасць І.Тушынскага.
З 1793 г. ў Расійскай імперыі. У 1800 г. згадваецца драўляны гаспадарскі дом, карчма, млын, вёска ў Мінскім павеце Мінскай губерні, уласнасць лоўчага К. Рыльскага. Затым ёй валодаў К. Мараўскі. Ён быў швагерам К. Радзівіла, прывёз у Душкава радзівілаўскія калекцыі і архівы, якія потым разышліся па ўсяму свету. Музей, які стварыў К. Мараўскі, быў адным з лепшых у Беларусі. У 1858 г. 76 жыхароў мужчынскага полу, уласнасць памешчыка А. Рэмпеля. У 1891 г. заснаваны бровар, на якім у 1914 г. працавалі 5 рабочых і быў усталяваны паравы рухавік. Паводле перапісу 1897 г. 48 двароў, 295 жыхароў і побач маёнтак Э. Булгака, 85 жыхароў, вінакурня, вадзяны млын, карчма (1 двор, 4 жыхары), у Ракаўскай воласці Мінскага павета. У 1909 г. 53 двары, 480 жыхароў, у маёнтку 66 жыхароў.
З 1921 г. пад уладай Польшчы, вёска (57 двароў, 348 жыхароў) і фальварак (4 двары, 82 жыхары).
З ліст. 1939 г. ў БССР. З 12.10.1940 г. ў Выганічанскім сельсавеце Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці. З канца чэрвеня 1941 да 4 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 4 вяскоўцы. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. У 1944 г. арганізаваны калгас імя Чырвонай Арміі, які абслугоўвала Залеская МТС. З 16 ліпеня 1954 года ў Ракаўскім сельсавеце. У 1959 г. 321 жыхар, у двары 167 жыхароў. З 20 студзеня 1960 года ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. З 1963 года землі ў складзе саўгаса «Праца» (цэнтр — в. Выганічы). Размяшчаліся ферма буйной рагатай жывёлы, клуб, бібліятэка з фондам 7,5 тыс. кніг, магазін.
Інфраструктура
[правіць | правіць зыходнік]Дзейнічае магазін (2009).
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]- 1800 год — 96 жыхароў, 19 двароў.
- 1999 год — 150 жыхароў, 88 двароў.
- 2008 год — 89 жыхароў, 55 гаспадарак.
- 2019 год — 40 чал.
Славутасці
[правіць | правіць зыходнік]
- Сядзіба Булгакаў: альтана, бровар, дом эканома, лядоўня, парк, гаспадарчыя пабудовы;
- Праваслаўная капліца (1803);
- Капліца-пахавальня Караля Мараўскага (XIX стагоддзе)
- Капліца-пахавальня (XIX стагоддзе)
- Пірамідальная капліца (XIX стагоддзе)
- Капліца (XIX стагоддзе)
-
Капліца-пахавальня
-
Пірамідальная капліца
-
Капліца
Страчаная спадчына
[правіць | правіць зыходнік]- Сядзібны дом, свіран.
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
- ↑ Ліст карты N-35-79. Выданне 1986 г. Стан мясцовасці на 1984 г. (руск.)
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 8: Мінская вобласць, кн. 1 / рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2010. — 736 с.: іл. — 2 000 экз. — ISBN 978-985-11-0520-1.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Душкава- Душкава на сайце Глобус Беларусі (руск.)