Душэты

Душэты
	Населены пункт
Душэты
	груз. დუშეთი
	Герб
	42°05′05″ пн. ш. 44°41′45″ у. д.HGЯO
Краіна	Грузія;
Гісторыя і геаграфія
Вышыня цэнтра	900 м
Часавы пояс	UTC+04:00
Насельніцтва
Насельніцтва	▲7 124 чал. (2023);
Афіцыйная мова	грузінская мова
	dusheti.gov.ge
Паказаць/схаваць карты
	; Душэты
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Душэ́ты^[2] (груз. დუშეთი) — горад у Грузіі, у рэгіёне Мцхета-Мтыянеты. Адміністрацыйны цэнтр Душэцкага муніцыпалітэта. Статус горада афіцыйна абвешчаны ў 1801 годзе. Насельніцтва 6167 чал. (2014 гг.).

Геаграфія

Горад размешчаны ў Душэцкай упадзіне ў перадгор’ях Вялікага Каўказа, на абодвух берагах горнай ракі Душэтысхеві, 900 м над узроўнем мора. Акрамя самога горада, Душэцкі муніцыпалітэт уключае некалькі вёсак гістарычнай акругі Пхові (Пшаві і Хеўсурэты). Душэты размешчаны за 33 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Мцхета (лінія Тбілісі—Хашуры) і за 7 км ад Ваенна-Грузінскай дарогі.

Гісторыя

Душэты ўпершыню згадваецца ў грузінскіх тэкстах у 1215 годзе. У XVII ст. тут была рэзідэнцыя горных валадароў — Арагвійскіх князёў, чыё непадпарадкаванне Грузінскай кароне выклікала неаднаразовыя ўварванні і спусташэнні горада царскімі войскамі. З прычыны ліквідацыі княства ў 1740-х гадах, Душэты перайшоў пад царскае кіраванне, аднак значна заняпаў. У 1756 годзе атрымаў статус феадальнага горада, а ў 1802 годзе, пасля расійскай анексіі стаў цэнтрам ізноў Душэцкага павета. Душэты і яго наваколлі сталі месцам беспарадкаў падчас рэвалюцыі 1905, сялянскага паўстання 1918 года і ўзброеных сутыкненняў Жнівеньскага паўстання 1924 года супраць савецкай улады. Пры савецкай уладзе горад быў цэнтрам харчовай і лёгкай прамысловасці, аднак пацярпеў ад эканамічнага заняпаду і адтоку насельніцтва ў пост-савецкі перыяд. Цяпер большасць людзей працуе ў сферы абслугоўвання (банкі, школы, СТА, крамы), а таксама ў натуральнай сельскай гаспадарцы.

Інфраструктура і славутасці

У горадзе ёсць кансервавая і малочная фабрыкі, прадпрыемствы харчовай прамысловасці, навучальныя ўстановы і культурныя ўстановы (тэатр, краязнаўчы музей, Душэцкая геафізічная абсерваторыя). У горадзе захавалася царква Св. Георгія (IX—X ст.), будынак служачых (XVII ст.), палац-крэпасць Чылашвілі (XVIII ст.). Вакол горада ёсць таксама некалькі гістарычных і рэкрэацыйных месцаў, як замак Анануры і возера Базалеты. У Душэты размешчана рэзідэнцыя Цылканскай і Душэцкай епархіі.

Насельніцтва

Год	Колькасць
1897	2 566	^[3]
1922	1 510	^[3]
1926	2 100	^[3]

Год	Колькасць
1939	3 717	^[3]
1959	5 444	^[3]
1970	4 993	^[3]

Год	Колькасць
1979	7 424	^[3]
1989	8 439	^[3]
2002	7 315	^[3]

Год	Колькасць
2014	6 167	^[4]
2022	6 837	^[3]
2023	7 124	^[1]

Вядомыя ўраджэнцы і жыхары

Васо Абашыдзэ, грузінскі акцёр

Крыніцы

↑ ^а ^б https://www.geostat.ge/en/modules/categories/41/population
↑ Напісанне Душэты паводле Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).
↑ ^а ^б ^в ^г ^д ^е ^ё ^ж ^з ^і http://pop-stat.mashke.org/georgia-cities.htm
↑ http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo

Спасылкі

На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Душэты
«Душэты»(недаступная спасылка) — ВСЭ
Апісанне горада Душэты

[_1fd6104c3b8c75d4-1] а ^б https://www.geostat.ge/en/modules/categories/41/population

[2] Напісанне Душэты паводле Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — Яя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн. 1).

[_1e902674c39bcd60-3] а ^б ^в ^г ^д ^е ^ё ^ж ^з ^і http://pop-stat.mashke.org/georgia-cities.htm

[_9f195733a28671ca-4] ttp://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo

[1]

[2]

[3]

[4]