Дэкалог, адзін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Дэкалог, адзінM:
польск.: Dekalog, jeden
Жанр драма
Рэжысёр
Прадзюсар Рышард Чуткоўскі
Сцэнарыст
У галоўных
ролях
Аператар
Кампазітар
Кінакампанія Польскае тэлебачанне[d]
Працягласць 53 хв.
Краіна
Мова польская
Год 1989
Наступны фільм Дэкалог, два
IMDb tt0094982

«Дэкало́г, адзі́н» (польск.: Dekalog, jeden) — першая частка дзесяцісерыйнага тэлецыкла «Дэкалог», прысвечанага Дзесяці запаведзям. Фільм зняты ў 1988 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 10 снежня 1989 года[2].

Фільм «Дэкалог, адзін» адпавядае першай з Дзесяці запаведзяў: «Не май іншых багоў, апроч Мяне»[3]. Асноўнай тэмай першай часткі тэлецыкла з’яўляецца абраза святасці Бога праз ідалапаклонства, якое прадстаўлена ў фільме праз абагаўленне навукі[4]. У сцэнарыі гэта тэма раскрываецца самым непасрэдным чынам: падымаецца пытанне існавання Бога ўвогуле, а таксама праблема стварэння сучасным чалавекам фальшывых багоў. Аўтары фільма, наўмысна пазбягаючы традыцыйнай біблейскай інтэрпрэтацыі запаведзі, ролю такога бажка аддаюць камп’ютару. «Дэкалог, адзін» расказвае гісторыю вучонага, трагедыя якога вынікае з таго, што ён цалкам давярае магчымасцям сучаснай навукі, увасобленым у камп’ютары[2].

Сюжэт[правіць | правіць зыходнік]

Першая запаведзь паводле каталіцкай традыцыі: «Не май іншых багоў, апроч Мяне»[3].

Зіма. Кшыштаф (Хенрык Бараноўскі), выкладчык ва ўніверсітэце, жыве са сваім сямігадовым сынам Паўлам (Войцэх Клата). Цэнтральнае месца ў іх доме займае камп’ютар, які выкарыстоўваецца для правядзення навуковых эксперыментаў і для запісу штодзённых назіранняў. Кшыштаф — рацыяналіст і атэіст.

Пасля школы Павел адпраўляецца на абед да Ірэны (Мая Камароўска), сястры яго бацькі. Цёця, глыбока веруючая жанчына, паказвае хлопчыку свае фотаздымкі з папам рымскім з паездкі ў Ватыкан. Хлопчык здзіўлены, што Ірэна і Кшыштаф, не гледзячы на тое, што яны брат і сястра, настолькі розныя і прытрымліваюцца такіх розных поглядаў. Ірэна просіць дазволу ў Кшыштафа, каб запісаць Паўла на заняткі па рэлігіі. Кшыштаф не супраць.

Урсынаўскі[pl] касцёл Унебаўшэсця Панскага, які з’яўляецца ў фільме.

Бацька паказвае сыну новыя камп’ютарныя функцыі. Машына можа адказваць на самыя простыя пытанні на розных мовах і выконваць матэматычныя вылічэнні. З вялікай дакладнасцю і пры тым з вялікім запасам Кшыштаф вылічвае трываласць лёду на замерзлым возеры, дзе яго ўлюбёны сын збіраецца апрабаваць свае новыя канькі. Згодна з дадзенымі камп’ютара — гэта бяспечна. І ўсё ж, ноччу незадоўга да Божага нараджэння, бацька сам выходзіць на лёд, каб яшчэ раз праверыць трываласць лёду. Пераканаўшыся, ён дарыць сыну канькі.

На наступны дзень да Кшыштафа прыходзіць пані Езерска (Ева Канія), маці Марэка, сябра Паўла. Моцна ўсхваляваная, яна пытаецца ў Кшыштафа, ці ведае той, дзе знаходзяцца хлопцы. Кшыштаф супакойвае яе, сцвярджаючы, што ў гэты час яны мусяць быць на англійскай мове. Аднак, аказваецца, што настаўніца (Марыя Гладкоўска) захварэла і адпусціла іх з урока. Пані Езерска паведамляе Кшыштафу, што лёд на рацэ трэснуў.

Бацька шукае Паўла ў Ірэны і ў двары, але беспаспяхова. У рэшце рэшт, ён кіруецца да возера. Ад Яцэка, сябра яго сына, Кшыштаф даведваецца, што Павел катаўся на каньках, калі лёд трэснуў, і хлопчык праваліўся.

У роспачы Кшыштаф ідзе ў касцёл. Ён падыходзіць да алтара і разбурае яго. Адна са свечак падае на бок, але не згасае. З яе пачынае сцякаць воск. Кроплі падаюць на вочы Багародзіцы, якая выяўлена на іконе. Ікона плача.

Акцёрскі склад[правіць | правіць зыходнік]


   Хенрык Бараноўскі[pl]   –   Кшыштаф
   Войцэх Клата[pl]   –   Павел, сын Кшыштафа
   Мая Камароўска[pl]   –   Ірэна, сястра Кшыштафа
   Артур Барчыш[pl]   –   чалавек, што сядзіць над лёдам
   Ева Канія[pl]   –   Ева Езерска, маці Марэка, сябра Паўла
   Марыя Гладкоўска[pl]   –   Аня, настаўніца англійскай мовы
   Аляксандра Кіселеўска[pl]   –   маці Яцэка
   Агнешка Брустман[pl]   –   шахматыстка
   Мацей Барнінскі[pl]   –   бацька Яцэка
   Магдалена Альшэўска[pl]   –   журналістка, што размаўляе з дырэктарам школы

Саўндтрэк[правіць | правіць зыходнік]

Музыка, што гучыць у фільме «Дэкалог, адзін» увайшла ў склад першага альбома Збігнева Прайснера — «Дэкалог» (1991), у якім прадстаўлена музыка са ўсяго тэлецыкла. Пазней музыка з фільма «Дэкалог, адзін» з’яўлялася ў канцэртных альбомах Прайснера «Музыка Прайснера» (1995) і «Чатыры колеры Лодзі» (2014).

Выхад[правіць | правіць зыходнік]

Прэм’ера фільма адбылася 16 мая 1989 года на Канскім кінафестывалі[5]. Пазней фільм дэманстраваўся на Венецыянскім кінафестывалі 5 верасня 1989 года[5] і на Кінафестывалі ў Чыкага 18 кастрычніка 1989 года[6]. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 10 снежня 1989 года[5][2].

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. выгрузка даных FreebaseGoogle.
  2. 2,0 2,1 2,2 Dekalog (польск.) . Інтэрнэт-база польскага кіно. Праверана 31 жніўня 2020.
  3. 3,0 3,1 Агульны катэхізіс (бел.) . Афіцыйны інтэрнэт-партал Каталіцкага Касцёла ў Беларусі. Праверана 31 жніўня 2020.
  4. The Films of Krzysztof Kieślowski:The Liminal Image, 2004, с. 164
  5. 5,0 5,1 5,2 Dekalog, jeden (TV Episode 1989) — Release Info (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 31 жніўня 2020.
  6. Chicago International Film Festival (англ.) . Сайт «Chicago Reader» (12 кастрычніка 1989). Праверана 31 жніўня 2020.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Joseph G. Kickasola. The Films of Krzysztof Kieślowski:The Liminal Image. — A&C Black, 2004. — 332 p. — ISBN 978-0-826-41559-2.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]