Д’ябал

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Д’ябал (царк.-слав: дїа́волъ царк.-слав: дїа́волъ царк.-слав: дїа́волъ дїаволъ ← стар.-грэч.: διάβολος стар.-грэч.: διάβολος стар.-грэч.: διάβολος стар.-грэч.: διάβολος «паклёпнік» лац.: diabolus[1][2]) — рэлігійна-міфалагічны персанаж, вярхоўны дэман зла(руск.) бел., валадар пекла, падбухторшчык людзей да здзяйснення граху. З’яўляецца прыналежнасцю вераванняў ўсіх народаў, як выраз пачатку, што змагаецца з добрым пачаткам. Тыповай формай пэўнага прадстаўлення з’яўляецца змей(руск.) бел. або цмок, яшчарка і іншыя гады(руск.) бел.. Іншыя формы ўвасаблення — кажан, пёс, свіння, казёл, малпа; прычым ім надаюцца некаторыя чалавечыя рысы[3].

Таксама вядомы як Сатана[4], Люцыфер[4], Вельзевул[4], Мефістофель(руск.) бел.[4], Воланд(руск.) бел.[4]; у ісламе — Ібліс(руск.) бел.. У славянскай традыцыі меньшы за д’ябла — чорт[5] і яму падпарадкоўваюцца нячысцікі(руск.) бел.[5]; у англійскай і нямецкай мове нячысцік — сінонім д’ябла[6][7], у ісламе малодшыя д’яблы называюцца Шайтаны(руск.) бел..

Зноскі

  1. У антычных аўтараў Піндара, Арыстафана і Менандра διάβολος — прыметнік ці дзеепрыметнік і перакладаецца як "паклёпніцкі; які паклёпнічае, які ліхасловіць "; у Арыстоцеля — назоўнік і перакладаецца як «паклёпнік»; у Септуагінце і ў Новым Запавеце — назоўнік і перакладаецца як «паклёпнік» (Есф.8:1, 1Цім.3:11, Ціт.2:3) ці, у большасці выпадкаў, як «д’ябал»(Зах.3:2, Мф.4:5-11, Лук.4:3-6, Адкр.2:10).
  2. διάβολος // Симфония греческих словарных форм (руск.) 
  3. Диавол // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах. — СПб., 1907—1909.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Сатана // Атеистический словарь / Абдусамедов А. И., Алейник Р. М., Алиева Б. А. и др.; Под общ. ред. М. П. Новикова. — 2-е изд., испр. и доп. — М.: Политиздат, 1985. — С. 393. — 512 с. — 200 000 экз.
  5. 5,0 5,1 Черт / Березович Е. Л., Виноградова Л. Н. // Славянские древности: Этнолингвистический словарь : в 5 т. / под общ. ред. Н. И. Толстого; Институт славяноведения РАН. — М. : Межд. отношения, 2012. — Т. 5: С (Сказка) — Я (Ящерица). — С. 523. — ISBN 978-5-7133-1380-7.
  6. грэч.: Δαίμον — дайман, дземан.
  7. Мюллер В. К. Полный англо-русский русско-английский словарь : 300 000 слов и выражений. — М.: Эксмо, 2013. — С. 250, 931. — 1328 с. — (Библиотека словарей Мюллера). — ISBN 978-5-699-56298-5.