Жан-Батыст Сэй

Жан-Батыст Сэй
фр.: Jean-Baptiste Say
Род дзейнасці	эканаміст, прамысловец, журналіст, перакладчык, пісьменнік
Дата нараджэння	5 студзеня 1767(1767-01-05)
Месца нараджэння	Ліён, Францыя
Дата смерці	15 лістапада 1832(1832-11-15) (65 гадоў)
Месца смерці	Парыж, Францыя
Месца пахавання	Пер-Лашэз Grave of Say[d]
Грамадзянства	Францыя
Бацька	Jean-Étienne Say[d]
Маці	Françoise Castanet[d]
Дзеці	Horace Émile Say[d] і Octavie Say[d]
Месца працы	Калеж дэ Франс Кансерваторыя мастацтваў і рамёстваў[d]
Член у	Шведская каралеўская акадэмія навук Расійская акадэмія навук Варшаўскае таварыства сяброў навук[d]
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Жан-Батыст Сэй (фр.: Jean-Baptiste Say; 5 студзеня 1767, Ліён, Францыя — 15 лістапада 1832, Парыж) — французскі эканаміст, прадстаўнік класічнай эканамічнай школы. Найбольш вядомы як аўтар Закона Сэя, які сфармуляваў ідэю, што прапанова стварае свой уласны попыт.

Біяграфія

Сэй нарадзіўся ў Ліёне ў сям’і купца гугенота. Атрымаў адукацыю ў Францыі і Англіі. У маладосці працаваў у страхавой кампаніі, а пазней далучыўся да часопіса La Décade philosophique, дзе прапагандаваў ідэі Адама Сміта.

У 1803 годзе апублікаваў галоўную працу свайго жыцця — Traité d'économie politique («Трактат палітычнай эканоміі»), у якой упершыню сфармуляваў свой закон рынкаў. У гэтай працы ён абараняў свабодны рынак, прадпрымальніцтва і крытыкаваў дзяржаўнае ўмяшанне ў эканоміку.

У 1810 годзе быў вымушаны пакінуць пасаду выкладчыка з-за крытыкі Напалеона, але пасля Рэстаўрацыі вярнуўся да выкладчыцкай дзейнасці. Быў прафесарам палітычнай эканоміі ў Калеж дэ Франс і Conservatoire des arts et métiers.

Закон Сэя

Асноўны артыкул: Закон Сэя

Закон Сэя, часта перадаецца словамі «прапанова стварае свой уласны попыт», сцвярджае, што вытворчасць тавараў з'яўляецца крыніцай даходу, які затым выкарыстоўваецца для куплі іншых тавараў. Такім чынам, па Сэю, агульнае перанасычэнне рынку немагчымае.

Погляды

Сэй быў прыхільнікам:

• эканамічнага лібералізму;
• вольнага рынку;
• падтрымкі прадпрымальніцтва як рухаючай сілы эканамічнага прагрэсу;
• абмежаванай ролі дзяржавы ў эканоміцы.

Ён таксама падкрэсліваў значэнне прадпрымальніка як асобнага тыпу эканамічнага агента, які спалучае фактары вытворчасці і бярэ на сябе рызыкі.

Спадчына

Ідэі Сэя аказалі ўплыў на далейшае развіццё класічнай і неакласічнай эканомікі. У XX стагоддзі ягоны закон стаў аб’ектам крытыкі з боку Кейнса, які сцвярджаў, што попыт можа быць недастатковым, асабліва падчас эканамічных крызісаў.

Сэй застаецца значнай фігурай у гісторыі эканамічнай думкі, а яго ідэі дагэтуль абмяркоўваюцца ў кантэксце спрэчак пра эфектыўнасць рынкаў і ролю дзяржавы.

Гл. таксама

• Закон Сэя
• Класічная эканамічная тэорыя
• Адам Сміт
• Джон Мейнард Кейнс

Літаратура

• Say, Jean-Baptiste. Traité d'économie politique, 1803.
• Sowell, Thomas. Say's Law: An Historical Analysis, 1972.
• Spengler, Joseph. "Jean-Baptiste Say: Prophet of Prosperity", Duke University Press, 1959.