Жан-Франсуа Шампальён

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Жан-Франсуа Шампальён
фр.: Jean-François Champollion
Leon Cogniet - Jean-Francois Champollion.jpg
Жан-Франсуа Шампальён.
Партрэт працы Леона Канье (1831)
(Léon Cogniet 1794 –1880), Луўр, Парыж
Дата нараджэння 23 снежня 1790(1790-12-23)[1][2][…] ці 22 снежня 1790(1790-12-22)[4]
Месца нараджэння
Дата смерці 4 сакавіка 1832(1832-03-04)[1][2][…] (41 год)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Бацька: Q66305710?
Род дзейнасці егіптолаг
Навуковая сфера гісторыя, лінгвістыка, археалогія, егіпталогія
Месца працы
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Antoine Isaac Silvestre de Sacy[d]
Вядомыя вучні Francesco Salvolini[d] і Karl Richard Lepsius[d]
Вядомы як заснавальнік егіпталогіі, які здолеў расшыфраваць егіпецкія іерогліфы
Член у
Узнагароды і прэміі Кавалер тасканскага ордэна Святога Джузэпэ (Святога Іосіфа)
Commons-logo.svg Жан-Франсуа Шампальён на Вікісховішчы

Жан-Франсуа Шампальён (фр.: Jean-François Champollion; 23 снежня 1790 — 4 сакавіка 1832) — французскі гісторык-арыенталіст і лінгвіст, заснавальнік егіпталогіі.

Дзякуючы праведзенай ім расшыфроўцы тэксту Разецкага каменя 14 верасня 1822 г. зрабілася магчымым чытанне егіпецкіх іерогліфаў і далейшае развіццё егіпталогіі як навукі.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Вучыўся ў Школе ўсходніх моў у Калеж дэ Франс (1807—09). 3 1809 выкладаў ва ўніверсітэце Грэнобля (з 1818 прафесар). Быў членам Французскага Геаграфічнага таварыства.

Пасля шматгадовай працы над дэшыфроўкай егіпецкіх іерогліфаў у 1822 прачытаў надпіс на Разецкім камені; распрацаваў прынцыпы дэшыфроўкі і вызначыў паслядоўнасць развіцця егіпецкага іерагліфічнага пісьма (іерагліфічнае, іератычнае, дэматычнае). У 1824—26 вывучаў егіпецкія помнікі ў музеях Італіі, потым працаваў хавальнікам Егіпецкага музея ў Луўры. У 1828—30 кіраваў экспедыцыяй у Егіпет, сабраў і скапіраваў шмат егіпецкіх тэкстаў, помнікаў і выяў. У 1831 узначаліў першую ў свеце кафедру егіпталогіі ў Калеж дэ Франс. Склаў першыя граматыку і слоўнік старажытнаегіпецкай мовы.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Jean-François dit Champollion le jeune ou Seghir Champollion // Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Jean-François Champollion // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/champollion_jean.shtml
  5. Encyclopædia Britannica
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118746219 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  7. https://www.britannica.com/biography/Jean-Francois-Champollion
  8. http://www.nytimes.com/1999/08/29/travel/figeac-s-flair-for-the-egyptian.html
  9. http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/10_october/17/egypt_champ.shtml
  10. List of professors at Collège de France
  11. (unspecified title) Праверана 5 ліпеня 2019.
  12. http://www.aibl.fr/membres/academiciens-depuis-1663/article/jean-francois-champollion

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]