Забрэззе

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Забрэззе
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Насельніцтва
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1772
Аўтамабільны код
5
Забрэззе на карце Беларусі ±
Забрэззе (Беларусь)
Забрэззе
Забрэззе (Мінская вобласць)
Забрэззе

Забрэ́ззе[1] (трансліт.: Zabrezzie, руск.: Забрезье) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Бандароўка. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета. Насельніцтва 443 чал. (1993). Знаходзіцца за 12 км на паўночны захад ад Валожына, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Валожын.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню паселішча згадваецца ў XV ст. пад назвай Забераж як радавое ўладанне Забярэзінскіх і Дарагастайскіх. У 1456 Забярэзінскія збудавалі тут касцёл. У другой пал. XVIXVII стст. мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Збаражскіх, Слушкаў, Коцелаў, Кішкаў. У канцы XVI ст. паселішча значыцца як Забярэззе. Станам на 1626 тут было 70 двароў, касцёл, царква Святога Спаса, карчма. У Трынаццацігадовую вайну (16541667) маскоўскія захопнікі знішчылі тутэйшы касцёл, адноўлены ў 1695. 3 другой пал. XVIII ст. мястэчкам валодалі Комары.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Забрэззе апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ашмянскім павеце. У канцы XIX ст. у мястэчку было 8 двароў, царква, касцёл, капліца, багадзельня, школа. У пач. XX ст. — царква, касцёл, народнае вучылішча.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Забрэззе апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Валожынскім павеце Віленскага ваяводства.

У 1939 годзе Забрэззе ўвайшло ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 года зрабілася цэнтрам Забрэзскага сельсавета (пазней у складзе Гародзькаўскага сельсавета). Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1971 тут было 185 двароў, на 1993 — 187.

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

  • XIX стагоддзе: 1869 — 57 чал.[2]; 1895 — 127 чал. (80 праваслаўных, 7 каталікоў і 40 іўдзеяў) у мястэчку Забрэззе і 85 чал. (80 праваслаўных і 5 каталікоў) у вёсцы Забрэззе[3]
  • XX стагоддзе: 1901 — 274 чал.; 1971 — 581 чал.; 1993 — 443 чал.[4]; 1997 — 423 чал., 180 двароў[5].

Інфраструктура[правіць | правіць зыходнік]

У Забрэззі працуюць школа, амбулаторыя, бібліятэка, дом культуры, пошта.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

  • Гаспадарчы двор

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

Касцёл, фота пач. XX ст.
  • Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (1695)
  • Сядзіба «Вялікі Двор» (XIX ст.)

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
  2. Соркіна I. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVІІІ — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010. — С. 380.
  3. Zabrzeź // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.Tom XIV: Worowo — Żyżyn. — Warszawa, 1895. S. 209.
  4. Забрэззе // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. — С. 391.
  5. Забрэззе // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм — Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — 576 с.: іл. ISBN 985-11-0106-0 (т. 6), ISBN 985-11-0035-8 — С. 490.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]