Звонка Богдан

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Звонка Богдан
Звонко Богдан
Zvonko Bogdan P.JPG
Асноўная інфармацыя
Дата нараджэння 5 студзеня 1942(1942-01-05) (79 гадоў)
Месца нараджэння
Краіна
Жонка Gizela Vuković[d]
Музычная дзейнасць
Прафесіі спявак, аўтар-кампазітар
Інструменты голас[d]
zvonkobogdan.net
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Званімір «Звонка» Богдан (сербск.: Звонко Богдан; 5 студзеня 1942, Сомбар) — сербскі спявак, выканаўца народных песень Сербіі, Харватыі, Венгрыі і Румыніі, найбольш вядомы дзякуючы песням прысвечаным бунеўцам. Акрамя славы спевака, з’яўляецца прызнаным кампазітарам і паэтам, мастаком, вінаробам і ўдзельнікам конных скачак.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Званімір Богдан нарадзіўся ў Сомбары (Ваяводзіна, Сербія) у сям’і бунеўцаў, у часы Другой сусветнай вайны і венгерскай акупацыі Югаславіі. Правёў дзяцінства на ферме свайго дзеда Сціпана Кукурузара; яго дзед па бацькавай лініі Франья, які быў візничим і тамбурашам, перадаў Звонку любоў да коней і народнай музыкі. Пасля непрацяглай працы ў Сомбарскім тэатры, ён ва ўзросце 19 гадоў паступіў у тэатральную акадэмію ў Бялградзе, зарабляючы на жыццё спевамі ў кафэ[1]. Кантракт з гатэлем «Уніян», які быў месцам сходу белградскай багемы, паспрыяў яго кар’еры, каля 30 гадоў Званімір даваў канцэрты ў Уніяне пры кожным візіце ў сталіцу[2][3]. Яго першы значны сольны канцэрт адбыўся на тэрасе Бялградскай крэпасці.

У 1971 годзе была запісана самая вядомая песня Звонкі Богдана «Hej salaši na severu Bačke» (Гэй, хаты на поўначы Бачкі)[4]. З 1972 года ён выступаў са знакавым у свеце народнай музыкі Балкан аркестрам Янік Балажа[5][6].

У гады балканскіх войнаў 90-х, Богдан адмовіўся ад выступленняў: «Я проста быў не ў настроі для гэтага. Таксама пірацтва квітнела настолькі, што мяне нудзіла ад думкі пра кампазітарскую або выканальніцкую працу… Я толькі спадзяюся, што гэтыя жудасныя часы пройдуць, і мы зноў будзем здольныя жыць па-людску»[7].

У 2004 Званімір Богдан прыняў удзел ва ўплывовым фестывалі Exit, што пераважна збірае гурты ў жанры поп/рок музыкі і адбываецца ў Петраварадзінскай крэпасці; гэта выступленне стала знакавым для народнай музыкі і важным для дыялогу пакаленняў у сербскім грамадстве[8].

У творчасці Званіміра Богдана ёсць як традыцыйныя народныя песні, так і аўтарскія (як ўжо згаданая «Hej salaši na severu Bačke»). Ёсць у рэпертуары песні на венгерскай і на цыганскай мовах.

У 2000-я гады супрацоўнічаў з вядомымі калектывамі Orkestar Mileta Nikolića (пераемнікі згаданага аркестра Балажа) з Ваяводзіны і Zagrebački tamburaši з Харватыі. Богдан працягвае выступаць у Сербіі і Харватыі, а таксама і ў іншых краінах па запрашэнні дыяспары.

Самыя вядомыя песні з рэпертуару Звонкі Богдана:

  • Hej salaši na severu Bačke
  • Osam tamburaša s Petrovaradina
  • Bunjevačko prelo
  • U tem Somboru
  • Već odavno spremam svog mrkova
  • Ne vredi plakati
  • Govori se da me varaš
  • Kraj jezera jedna mala kuća
  • Stari Fijaker
  • Prošle su mnoge ме
  • Ko te ima, taj te nema

Богдан таксама быў вядомым наезнікам, адным з самых паспяховых конных спартсменаў у Ваяводзіне. Першых поспехаў ён дасягнуў яшчэ ў 1970-я[9]. Да 2012 года, калі ён завяршыў кар’еру, на яго рахунку былі перамогі ў Srpski kasački derbi, Slovački kasački derbi, Hrvatski kasački derbi, Subotička milja, Trci grada Subotice, Dužijanci, Zobnatički konjički igre, усталёўваў рэкорды спаборніцтваў[10].

Званімір і яго жонка Мір’яна выхавалі двух дзяцей, маюць трох унукаў. З 1980 года сям’я жыве ў Субаціцы[11], дзе спадар Званімір валодае імянны вінакурняй. З 2009 года — ганаровы грамадзянін Субаціцы (трэці, хто атрымаў гэта званне)[12].

Уплыў[правіць | правіць зыходнік]

Самыя вядомыя сучасныя музыкі-тамбурашы з Харватыі, як то: Златні Дукаці, Кіча Слабінац і Міраслаў Шкора, — запісалі шмат песень, створаных або выкананых Богданам. Альбом Starogradska pjesmarica (1994) гурта Златні Дукаці якая змяшчае яго папулярныя песні[13]. Міраслаў Шкора мае звычай выконваць «Ej salaši na sjeveru Bačke» ледзь ці не на кожным канцэрце ў гонар  Званіміра Богдана.

У 1990 годзе паэт Драг Брытвіч і кампазітар Сініша Леаполд з Харватыі напісалі песню «Svirci moji» (Мае музыкі) спецыяльна для Богданава выступу на фестывалі «Zlatne žice Slavonije» у Пожагу. З-за пачатку вайны Званімір Богдан не змог выступіць, затое Дука Чаіч, выканаўшы гэтую песню, узяў гран-пры фестывалю. Больш за 10 гадоў прайшло, перш чым Богдан у праграме «Hit do hita» на HRT выканаў «Svirci moji». Таксама яе выконваюць Крунаслаў Слабінач і Златні Дукаці, песня лічыцца класікай сярод выканаўцаў тамбурыцыі.

У 2000-я Звонка Богдан запісаў шэраг патрыятычных харвацкіх песень, як: «Otvori prozor» (Адчыні акно), «Od Konavala pa do Zagore» (Ад Конаўлі да Загары), «Markova čežnja» (Маркава туга). У маі 2003 г. на фестывалі Бродфест ў Славонскім Бродзе Богдан атрымаў прыз «Ruka slobode» («Рука свабоды») за песню «Od Konavala pa do Zagore», тэкст песні быў прызнаны лепшым харвацкім паэтычным патрыятычным творам 2002 года.

45-я гадавіна творчай дзейнасці Званіміра Богдана была адзначана канцэртам у галоўным канцэртнай зале Бялграда — Сава-цэнтры ў лістападзе 2013 года[14].

Дыскаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Альбомы[правіць | правіць зыходнік]

Назва Год выхаду Фармат, лэйбл
Biseri narodne muzike з Аркестрам Яніка Балажа[15] 22 красавік 1971 LP, PGP RTB
Zvonko Bogdan 15 кастрычніка 1972 LP, PGP RTB
Zvonko Bogdan i orkestar Šandora Lakatoša 4 снежня 1973 LP, PGP RTB
Zvonko Bogdan peva za Vas 8 кастрычніка 1974 LP, PGP RTB
Što se bore misli moje 19 сакавіка 1976 LP, PGP RTB
Zvonko Bogdan 10 студзеня 1980 LP, PGP RTB
Zvonko Bogdan i tamburaški orkestar Janike Balaža 6 чэрвеня 1981 LP, PGP RTB
Pesme i pesnici 15 лютага 1984 LP, PGP RTB
Legolas 22 чэрвеня 1984 LP, PGP RTB
Svaku ženu volim ja 20 чэрвеня 1988 LP, PGP RTB
Život teče u laganom ritmu 2001 CD, Croatia Records
Živim život k’o skitnica 2002 CD, A Records, Сомбар
Rariteti 2003 CD
Uspomena na vreme koje se sigurno ponoviti neće 2004 Double CD
Panonija i ja 2005 CD, Vojvodina Music
Tko te ima, taj te nema 2007 CD, Croatia Records
Godine su mnoge prošle з Tamburica Orchestra «Serbus» 2008 CD, Manart & Serbus

Зноскі

  1. Zoran Panović Bački meraklija(нявызн.) . Danas (11 мая 2006).
  2. Zoran Panović Bački meraklija(нявызн.) . Danas (11 мая 2006).
  3. Nebojša Mijalković Veliki gospodin pesme(нявызн.) . Balkanmedia.com (24 мая 2002).
  4. Zoran Panović Bački meraklija(нявызн.) . Danas (11 мая 2006).
  5. Zoran Panović Bački meraklija(нявызн.) . Danas (11 мая 2006).
  6. Jovan Tanurdžić Ono vreme što se vratit’ neće!(нявызн.) . Dnevnik (30 снежня 2006).
  7. Nebojša Mijalković Veliki gospodin pesme(нявызн.) . Balkanmedia.com (24 мая 2002).
  8. P. Klajić Tamburaši se vraćaju na Petrovaradinsku tvrđavu(нявызн.)  (30 чэрвеня 2004).
  9. Звонко Богдан — власник коня Диктата, чемпіона Югославії (Yugopapir, 1977) (харв.) 
  10. Новина про завершення кар'єри (харв.) 
  11. Zoran Panović Bački meraklija(нявызн.) . Danas (11 мая 2006).
  12. Новина про нагородження (серб.) 
  13. CROREC
  14. Zvonko Bogdan koncertom obeležio 45 godina na estradi (серб.) 
  15. Dogandžić, Aco (2000) (in sr). Zvonko Bogdan: pesme i konji. Belgrade: Narodno delo. ISBN 86-489-0097-2. 

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]