Перайсці да зместу

Зіверт (адзінка вымярэння)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Sv[1][2][…], Зв, Sv і Sv
Агульная інфармацыя
Велічыня dose equivalent[d][2][3]
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Зіверт (пазначэнне: Зв, Sv) — адзінка вымярэння эфектыўнай і эквівалентнай доз іанізуючага выпраменьвання ў СІ (выкарыстоўваецца з 1979 г.).

Праз іншыя адзінкі вымярэння СІ зіверт выражаецца наступным чынам:

1 Зв = 1 Гр = 1 Дж/кг = 1 м²/с² = 100 бэр[4]

Роўнасць зіверта і грэя паказвае, што эфектыўная доза і паглынутая доза маюць аднолькавую размернасць, але з гэтага не вынікае, што эфектыўная доза лікава роўная паглынутай дозе. Пры азначэнні эфектыўнай дозы ўлічваецца біялагічнае ўздзеянне радыяцыі, яна роўная паглынутай дозе, памножанай на каэфіцыент якасці, які залежыць ад віду выпраменьвання.

Адзінка названа ў гонар шведскага радыёфізіка Рольфа Зівертаberu.

Кратныя і дробныя адзінкі

[правіць | правіць зыходнік]

Дзесятковыя кратныя і дробныя адзінкі ўтвараюць з дапамогай стандартных прыставак СІ.

Кратныя Дробныя
парадак назва абазначэнне парадак назва абазначэнне
101 Зв дэказівертдаЗвdaSv 10−1 Зв дэцызівертдЗвdSv
10² Зв гектазівертгЗвhSv 10−2 Зв сантызівертсЗвcSv
10³ Зв кілазіверткЗвkSv 10−3 Зв мілізівертмЗвmSv
106 Зв мегазівертМЗвMSv 10−6 Зв мікразівертмкЗвµSv
109 Зв гігазівертГЗвGSv 10−9 Зв наназівертнЗвnSv
1012 Зв тэразівертТЗвTSv 10−12 Зв піказівертпЗвpSv
1015 Зв петазівертПЗвPSv 10−15 Зв фемтазівертфЗвfSv
1018 Зв экзазівертЭЗвESv 10−18 Зв атазівертаЗвaSv
1021 Зв зетазівертЗЗвZSv 10−21 Зв зептазівертзЗвzSv
1024 Зв ётазівертІЗвYSv 10−24 Зв ёктазівертіЗвySv

Дапушчальныя і смяротныя дозы для чалавека

[правіць | правіць зыходнік]

Мілізіверт часта выкарыстоўваецца як мера дозы пры медыцынскіх дыягнастычных працэдурах (рэнтгенаскапія, рэнтгенаўская тамаграфія, і інш.).

Натуральнае фонавае іанізуючае выпраменьванне звычайна раўняецца прыблізна 2,4 мЗв/год[5].

Пры апрамяненні ўсяго цела, доза ў 1 зіверт выклікае змены ў крыві, 2—5 зівертаў выклікае аблысенне і белакроўе, парадку 3 зівертаў прыводзіць да смерці на працягу 30 дзён у 50 % выпадкаў.

Зноскі

  1. Logopedia
  2. 1 2 6.5.3 // Quantities and units—Part 1: General — 1 — ISO, 2009. — P. 19. — 41 p.
  3. SI A concise summary of the International System of Units, SI — 2019.
  4. Бэр (біялагічны эквівалент рэнтгена) — састарэлая адзінка вымярэння, роўна 1 рад
  5. Report of the United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation to the General Assembly Архівавана 5 лютага 2009. (англ.)
  • Наумчик В. Н. Физика: словарь-справочник для школьников / В. Н. Наумчик, Э. М. Шпилевский. Мн.: Новое знание, 2010. — С. 131. — 592 с. 3 010 экз. ISBN 978-985-475-397-3. (руск.)