Зінаіда Яўгенаўна Серабракова

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Зінаіда Серабракова
Фатаграфія
Аўтапартрэт («За туалетам») (1909)
Імя пры нараджэнні Зінаіда Яўгенаўна Лансерэ
Дата нараджэння 28 лістапада (10 снежня) 1884
Месца нараджэння
Дата смерці 19 верасня 1967(1967-09-19)[2][3][…] (82 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства Сцяг Францыі Францыя
Дзеці Alexandre Serebriakoff[d] і Catherine Serebriakoff[d]
Род дзейнасці мастак
Жанр партрэт
Вучоба
Мастацкі кірунак Імпрэсіянізм
Уплыў Браз, В. Э.
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

Зінаіда Яўгенаўна Серабракова (руск.: Зинаи́да Евге́ньевна Серебряко́ва; дзявочае прозвішча Лансерэ; 12 снежня 1884, маёнтак Няскучнае, Белгарадскі павет, Курская губерня, Расійская імперыя — 19 верасня 1967, Парыж, Францыя) — руская мастачка, удзельніца аб'яднання «Свет Мастацтва», адна з першых рускіх жанчын, якія ўвайшлі ў гісторыю жывапісу. Вучаніца вядомага жывапісца В. Э. Браза.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Cям'я[правіць | правіць зыходнік]

Зінаіда нарадзілася 12 снежня 1884 года ў маёнтку Няскучнае ў адной з вядомых мастацкіх сямей Бенуа-Лансерэ. Яе дзед Мікалай Бенуа быў знакамітым архітэктарам, бацька, Яўген Лансерэ — вядомым скульптарам, а маці — Кацярына Мікалаеўна (1850—1933), сястра Аляксандра Бенуа, у маладосці была мастаком-графікам. Адзін з яе братоў, Мікалай, — таленавіты архітэктар, другі, Яўген, адыграў істотную ролю ў гісторыі расійскага і савецкага мастацтва манументальнага жывапісу і графікі. Руска-англійскі акцёр і пісьменнік Пітэр Усцінаў — таксама сваяк Зінаіды Серабраковай. Муж — Барыс Анатолевіч Серабракоў. Дзеці — Яўген Барысавіч Серабракоў (1906—1991), Аляксандр Барысавіч Серабракоў (1907—1995), Таццяна Барысаўна Серабракова (1912—1989), Кацярына Барысаўна Серабракова (1913).

Маладосць[правіць | правіць зыходнік]

У 1900 годзе Зінаіда скончыла жаночую гімназію і паступіла ў мастацкую школу, заснаваную княгіняй М. К. Ценішавай. У 1903—1905 гадах яна была вучаніцай мастака-партрэтыста А. Э. Браза. У 1902—1903 яна падарожнічае па Італіі. У 1905—1906 займаецца ў Académie de la Grande Chaumière ў Парыжы. У 1905 Зінаіда Лансерэ выходзіць замуж за студэнта (пазней чыгуначнага інжынера) Барыса Серабракова і прымае яго прозвішча.

Шчаслівы перыяд[правіць | правіць зыходнік]

З часоў вучнёўства Зінаіда імкнулася выказаць сваю любоў да прыгажосці свету. Яе раннія працы — «Сялянская дзяўчына» (1906, Рускі музей) і «Сад у квецені» (1908, прыватны збор) — распавядаюць аб яе пошуках і вострым адчуванні прыгажосці. Шырокую вядомасць прынёс Серабраковай аўтапартрэт (1909, Дзяржаўная Траццякоўская галерэя); упершыню паказаны на вялікай выставе, арганізаванай «Светам Мастацтва» ў 1910. За аўтапартрэтам рушылі ўслед «Купальшчыца» (1911, Рускі музей), партрэт "Я. К. Лансерэ "(1911, прыватны збор) і партрэт маці мастачкі "Кацярына Лансерэ "(1912, Рускі музей) — спелыя працы, цвёрдыя па кампазіцыі. Яна ўступіла ў таварыства «Свет мастацтва» ў 1911, але адрознівалася ад астатніх членаў групы любоўю да простых сюжэтаў, гармоніяй, пластычнасцю і абагульненнямі ў сваіх палотнах.

Рэвалюцыя[правіць | правіць зыходнік]

Зінаіда сустрэла Кастрычніцкую Рэвалюцыю ў родным маёнтку Няскучнае. Яе жыццё раптоўна змянілася. У 1919 памірае ад тыфа яе муж, Барыс. Яна застаецца з чатырма дзецьмі і хворай маці без сродкаў да існавання. Няма фарбаў, даводзіцца перайсці на вугаль і аловак. У гэты час яна малюе свой самы трагічны твор — Картачны дамок, які паказвае ўсіх чацвярых асірацелых дзяцей. Яна адмаўляецца перайсці на папулярны футурыстычны стыль ці маляваць партрэты камісараў, аднак знаходзіць працу ў Харкаўскім археалагічным музеі, дзе выконвае алоўкавыя накіды экспанатаў. У снежні 1920 Зінаіда пераязджае ў Петраград на кватэру дзеда. Ёй пашанцавала — у гэту кватэру пасялілі «на ўшчыльненне» не «новых гаспадароў жыцця», а артыстаў тэатра МХАТ. У гэты перыяд яна малюе на тэмы з тэатральнай жыцця.

Парыж[правіць | правіць зыходнік]

Увосень 1924 Серабракова выязджае ў Парыж, атрымаўшы заказ на вялікае дэкаратыўнае пано. Яна збіралася вярнуцца ў Расію, дзе засталіся яе маці і дзеці. Аднак вярнуцца ёй не ўдалося, і яна аказваецца адарванай ад Радзімы і дзяцей (двух малодшых дзяцей, аднак, ёй удалося неўзабаве вярнуць). Усе тыя невялікія грошы, якія ёй атрымліваецца зарабіць, яна адпраўляе назад у Расію. Пражывае яна ў гэты час па Нансенаўскім пашпарце і толькі ў 1947 атрымлівае французскае грамадзянства. Зінаіда шмат падарожнічае. У 1928 і 1930 едзе ў Афрыку, наведвае Марока. Прырода Афрыкі дзівіць яе, яна малюе Атласкія горы, арабскіх жанчын. Яна таксама малюе цыкл карцін, прысвечаны рыбакам Брэтані.

Хрушчоўская адліга[правіць | правіць зыходнік]

У часы хрушчоўскай адлігі ўлады СССР дазваляюць кантакты з Серабраковай. У 1960, пасля 36 гадоў расстання, яе наведвае дачка Таццяна (Тата), якая стала тэатральным мастаком у МХАТ. У 1966 вялікія выстаўкі работ Серабраковай былі паказаны ў Маскве, Ленінградзе і Кіеве. Раптам яна становіцца папулярнай у СССР, яе альбомы друкуюцца мільённымі тыражамі. 19 верасня 1967 Зінаіда Серебрякова памерла ў Парыжы ва ўзросце 82 гадоў.

Зноскі

  1. Серебрякова Зинаида Евгеньевна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 26 лютага 2017.
  2. 2,0 2,1 Серебрякова Зинаида Евгеньевна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  3. data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  4. Zinaida Evgenevna Serebryakova

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0238-5 (Т. 14).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Wiki letter w.svg На гэты артыкул не спасылаюцца іншыя артыкулы Вікіпедыі,
калі ласка, карыстайцеся падказкай і пастаўце спасылкі ў адпаведнасці з прынятымі рэкамендацыямі.