Каарэл Ірд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Каарэл Ірд
эст.: Kaarel Ird
Дата нараджэння: 14 (27) жніўня 1909
Месца нараджэння:
Дата смерці: 25 снежня 1986(1986-12-25) (77 гадоў)
Месца смерці:
Месца пахавання:
Грамадзянства:
Прафесія: акцёр, оперны спявак, тэатральны рэжысёр, рэжысёр
Тэатр: «Ванемуйнэ»
Узнагароды:
Герой Сацыялістычнай Працы  — 1984
Ордэн Леніна  — 1979 Ордэн Леніна  — 1984 Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга  — 1956 Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
Ордэн «Знак Пашаны»
Дзяржаўная прэмія СССР — 1967 Народны артыст СССР— 1970
IMDb: nm1839864

Ка́арэл Ірд (эст.: Kaarel Ird; 27 жніўня 1909, Рыга, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя — 25 лютага 1986, Вільяндзі, Эстонская ССР, СССР) — эстонскі савецкі акцёр, рэжысёр оперы, тэатральны рэжысёр, тэатральны педагог. Народны артыст Эстоніі (1958), Народны артыст СССР (1970), Герой Сацыялістычнага Працы (1984). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Эстоніі (1947) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1967).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Каарэл Ірд нарадзіўся 14 (27) жніўня 1909 года ў Рызе (цяпер у Латвіі).

З 1932 года выступаў на сцэне тэатра «Эндла» у Пярну. У 19321934 гадах акцёр і мастак-дэкаратар Рабочага тэатра ў Пярну. У 19341936 гадах вучыўся ў студыі драматычнага мастацтва ў Тарту, якую так і не скончыў.

У 19371939 гадах акцёр і рэжысёр Рабочага тэатра ў Тарту. У 19391940 гадах спявак хору, у 19401941, 19441948, 19491950 і 19551986 гадах мастацкі кіраўнік і галоўны рэжысёр Дзяржаўнага акадэмічнага тэатра Эстонскай ССР «Ванемуйнэ» ў Тарту, які аб'ядноўваў усе жанры сцэнічнага мастацтва — оперу, драму, аперэту і балет. З 1940 года член УКП(б) .

З пачаткам вайны ўступіў у знішчальны батальён, затым працаваў у эстонскіх мастацкіх ансамблях у Яраслаўлі.

У 19481949 гадах старшыня Камітэта па справах мастацтваў пры Савеце міністраў Эстонскай ССР[2]. У 19501952 гадах не працаваў у тэатры.

У 19521955 гадах мастацкі кіраўнік і галоўны рэжысёр Драматычнага тэатра імя Л. Койдулы (цяпер — тэатр «Эндла») у Пярну. З 1961 года арганізатар, кіраўнік і педагог тэатральнай студыі пры тэатры «Ванемуйнэ».

Дэпутат Вярхоўнага Савета Эстонскай ССР 6-7 (19631970) і 10 скліканняў (19801984). З 1976 года член ЦК КП Эстонскай ССР. У 19761982 гадах старшыня упраўлення Тэатральнага саюза Эстонскай ССР.

Памёр 25 снежня 1986 года ў псіхіятрычнай бальніцы[3] у Вільяндзі. Пахаваны на могілкі Раадзі ў Тарту.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Сярод пастановак у тэатры «Ванемуйнэ»: оперы «Агні помсты» Э. Капа (1945), «Бераг бур» Г. Эрнесакса (1958), «Заручыны ў манастыры» С. Пракоф'ева (1962), «Кацярына Ізмайлава» Д. Шастаковіча і «Лебядзіны палёт» В. Торміса (1966), «Джоні з Гвіяны» А. Буша (1969), «Піквікскі клуб» Р. Шантыра (1978); драматычныя спектаклі: «Мяшчане» (1946), «Ягор Булычоў і іншыя» (1950) М. Горкага, «Венецыянскі купец» (1958), «Карыялан» (1964) У. Шэкспіра, «Жыццё Галілея» (1961), «Швейк у другой сусветнай вайне» (1967) Б. Брэхта, «Дзікі і капітан» Ю. Смуўла (1965), «Сумленне» Э. Ранета. Пастаноўкі вылучалі глыбіня трактоўкі і сцэнічных вобразаў, арыгінальнае вырашэнне масавых сцэн. Сярод роляў: Ральф («Жыццё ў Цытадэлі» А. Якабсана), Хігінс («Пігмаліён» Б. Шоу), Трыгорын («Чайка» А. Чэхава), Пратасаў («Жывы труп» Л. Талстога).

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Каарэл Ірд на сайце «Героі краіны»