Казімеж Анджэй Яворскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Казімеж Анджэй Яворскі
польск.: Kazimierz Andrzej Jaworski
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 28 лістапада 1897(1897-11-28)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 6 верасня 1973(1973-09-06)[2][1] (75 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Альма-матар
Месца працы
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці мовазнавец, паэт, перакладчык, публіцыст
Узнагароды
Silver Laurel of the Polish Academy of Literature‎

Казімеж Анджэй Яворскі (польск.: Kazimierz Andrzej Jaworski; 28 лістапада 1897, Сядлішчэ — 6 верасня 1973, Люблін) — польскі паэт, перакладчык і выдавец[3]. У сваёй творчасці быў блізкі да скамандрытаў[ru].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў Седлішчы, перасяліўся з маці ў Харкаў.

Вучыўся (з 1914 года) у Кіеве, затым на медыцынскім факультэце Харкаўскага ўніверсітэта (19161919). Аднак ужо тады яго цікавіла паэзія, ён пісаў і чытаў вершы, у час знаходжання ў Харкаве ён пазнаёміўся з Леапольдам Стафам.

У 1919 скарыстаўся магчымасцю вярнуцца ў родныя мясціны і пасяліўся ў Хэлме, кінуўшы медыцынскія даследаванні. Вучыўся паланістыцы ў люблінскім каталіцкім універсітэце і ў Варшаўскім універсітэце. Дэбютаваў у 1920 годзе ў люблінскім тыднёвіку «Dzień Polski» санетамі аб Юзафе Пілсудскім. Быў не ў захапленні ад гэтых твораў і вершы гэтыя пазней нідзе ўжо не былі апублікаваны. У 1921 годзе добраахвотна пайшоў у армію. Пасля вяртання ўладкаваўся на працу ў якасці паланіста.

У 1933 разам з Зянонам Васнеўскім[pl] заснаваў у Хэлме літаратурны часопіс «Kamena[pl]»[3], якія спачатку выпускаўся штомесяц і фінансаваўся з узносаў настаўнікаў. Часопіс, аднак, быў заўважаны не толькі ў рэгіёне, але і ў краіне. У ім публікаваліся, між іншым, Бруна Шульц[ru], Чэслаў Мілаш, Уладзіслаў Бранеўскі, Тадэвуш Бачэнскі[pl] і Юльян Тувім. Да пачатку другой сусветнай вайны выйшла 50 нумароў. У часопісе друкаваліся пераклады беларускіх і ўкраінскіх аўтараў[3].

Падчас акупацыі Казімеж Яворскі вёў таемныя вучэнні, званыя камплекты[pl]. Арыштаваны акупацыйнымі нямецкімі ўладамі, ён быў заключаны ў Люблінскім замку[ru] і Заксенгаўзене[ru].

Пасля вайны вярнуўся да пісьменніцкай дзейнасці, рэдагаваў літаратурныя дапаўненні, перакладаў з рускай, чэшскай[ru], беларускай, украінскай, а таксама рэдагаваў адноўлены часопіс «Kamena», які выдаваўся ў Любліне. З канца 60-х гадоў пісаў свае ўспаміны.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Аўтар шэрагу паэтычных зборнікаў і ўспамінаў.

Сярод зборнікаў:

  • «Месяцавы мустанг» (1925),
  • «На палове шляху» (1937).

12-томны поўны збор яго твораў апублікаваны Люблінскім выдаўніцтвам у 1971—1974 гады.

У трэцім томе выдання твораў Яворскага змешчаны пераклады вершаў 21 беларускага[3] і 36 украінскіх паэтаў (1972). У прыватнасці, Яворскі пераклаў творы А. Александровіча, М. Машары, Максіма Танка, П. Труса, Міхася Чарота[3], Тараса Шаўчэнкі, Паўла Тычыны[ru], Мікалая Зэрава, Максіма Рыльскага.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.
  2. Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress. Праверана 11 снежня 2019.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Яворский Казимеж Анджей // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 714. — 737 с.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]