Казімір Леў Сапега

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Казімір Леў Сапега (невядомы аўтар, да 1656)

Казімір Леў САПЕГА (15 ліпеня 1609, Вільня — 19 студзеня 1656, Бярэсце) — вялікалітоўскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, прадстаўнік роду Сапегаў. Каралеўскі сакратар і пісар вялікі літоўскі (16311637), маршалак дворны літоўскі (16371645), падканцлер літоўскі (з 1645), адміністратар Брэсцкай эканоміі, староста рагачоўскі. Выбіраўся паслом на соймы, дэпутатам Трыбунала ВКЛ. Сын канцлера літоўскага Л. І. Сапегі, брат Яна Станіслава і Крыштафа Міхала Сапегаў.

Пачатковую адукацыю атрымаў дома і ў Віленскай акадэміі, з 1621 разам з братам Крыштафам Міхалам вучыўся ў езуіцкім калегіуме ў Мюнхене і Інгальштацкім універсітэце, у 1624 Крыштаф Міхал захварэў на сухоты, што вымусіла абодвух Сапегаў вярнуцца ў ВКЛ. Праз некаторы час браты зноў вучыліся ў Еўропе, гэтым разам у Лёвенскім універсітэце, які скончылі ў 1627 годзе. Далей вучыліся ў Бруселі, адкуль браты пераехалі ў Італію дзе вучыліся ва ўніверсітэтах Балоньі (1628) і Падуі (1629). Хвароба Крыштафа Міхала вымусіла ў 1629 братоў зноў вярнуцца ў ВКЛ.

У 1631 атрымаў пасады каралеўскага сакратара (ліпень) і пісара вялікага літоўскага (22.9.1631), займаўся ўпарадкаваннем архіву Кароны. Прымаў удзел у канвакацыйным сойме (1632). Удзельнічаў у заключэнні выгаднага для Рэчы Паспалітай Палянаўскага мірнага дагавора (1634), быў у вялікім даверы караля Уладзіслава Вазы. У маі 1637 атрымаў пасаду маршалка дворнага літоўскага. Быў паслом на сейм у 1637. 6.3.1645 атрымаў пасаду падканцлера літоўскага. Быў паслом на сейм у 1647. Пасля смерці караля Уладзіслава Вазы (1648) быў адным з чатырох яго душапрыказчыкаў. Падчас элекцыі быў прыхільнікам Яна Казіміра Вазы, хоць перад гэтым падтрымліваў Карла Фердынанда Вазу, які лічыў К. Л. Сапегу сваёй апорай ў ВКЛ у час безкаралеўя.

Прымаў удзел у вайне з казакамі на Украіне (16481653), заключэнні Збораўскага пагаднення, бітве пад Берастэчкаму. Канфліктаваў з Янушам Радзівілам, бо сам хацеў заняць пасаду вялікага гетмана. Удзельнічаў у большасці соймаў 1652—1654 гадоў. У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай (16541667) выставіў уласны полк. Выступіў супраць пагаднення Януша Радзівіла з Карлам X Густавам. Восенню 1655 пад Бярэсцем каардынаваў ваенные дзеянні супраць маскоўскіх і шведскіх войскаў, аднак стан яго здароўя ў той час пагоршыўся. У лістападзе 1655, пасля паразы пад Вярховічамі, фармальна прызнаў шведскі пратэктарат над ВКЛ. На пачатку 1656 атрымаў ад Яна Казіміра Вазы даручэнне весці перамовы пра мір з царом Аляксеем Міхайлавічам, але даручэння таго не выканаў, бо памёр.

Валодаў латыфундыяй з цэнтрам у Ружанах, дамогся ад караля прывілеяў на магдэбургскае права і кірмашы для сваіх мястэчкаў Бялынічы, Талачын, Бешанковічы, Ружаны.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]