Канстанцін Яўхімавіч Бялецкі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Канстанцін Яўхімавіч Бялецкі
Род дзейнасці: урач, грамадскі дзеяч, ваенны ўрач
Дата нараджэння: 20 студзеня (1 лютага) 1874
Месца нараджэння:
Дата смерці: 8 снежня 1926(1926-12-08) (52 гады)
Альма-матар:

Канстанцін Яўхімавіч Бялецкі (20 студзеня (1 лютага) 1874, в. Лунна Гродзенскага павета, цяпер Мастоўскі раён — 8 снежня 1926) — урач, беларускі грамадска-палітычны дзеяч. Трымаў прыватную практыку па скурна-венерычных захворваннях. Грамадска-палітычны дзеяч.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Дзяцінства і адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Сын кіраўніка пошты. Вучыўся ў Гродзенскай гімназіі, Пецярбургскай ваеннай медыцынскай акадэміі (скончыў у 1899)

Ваенная служба[правіць | правіць зыходнік]

Ваенны ўрач: малодшы ўрач 102 палка, малодшы ардынатар вайсковага лазарэта. З кастрычніка 1912 года сябра Гродзенскага таварыства прыхільнікаў ваенна-санітарных ведаў, на адным з пасяджэнняў якога выступіў з рэфератам «Пірагоў як анатам і навукова-грамадскі дзеяч». Аўтар некралога памяці гродзенскага гісторыка Я. Арлоўскага ў снежні 1913 года. Выкладаў на курсах па падрыхтоўцы сясцёр-міласэрнасці для таварыства Чырвонага Крыжа.

Падчас Першай сусветнай вайны — галоўны ўрач палявога шпіталя на нямецкім фронце. Быў кантужаны. У пачатку 1918 года выехаў на адпачынак у Магілёў, адкуль летам таго ж года вярнуўся ў Гродна.

Пасля вайны[правіць | правіць зыходнік]

Ардынатар венерычнага аддзела пры гродзенскім гарадскім шпіталі (1918—1926). 16 студзеня 1919 года быў прызначаны ўрачом Першага беларускага палка ў Гродне. У той жа дзень выступіў на адкрыцці беларускага клуба «Наша хатка» («Беларуская хатка»), старшынёй часовага праўлення якога ён з’яўляўся. Сябра Гродзенскай губернскай гарадской управы, пасля — Беларускага нацыянальнага камітэта ў Гродне (з 28.3.1920 віцэ-старшыня). У якасці прадстаўніка БНК удзельнічаў 21 студзеня 1919 года ў паседжанні аргкамітэту па скліканні Краёвага беларускага з’езду Гродзеншчыны. Як прадстаўнік беларускіх сацыялістаў удзельнічаў у выбарах у гарадскую Раду 27 лютага 1919 года. 4 красавіка 1919 года быў кааптаваны ў склад Літоўскай Тарыбы.

З дзённіка А. Луцкевіча, які неаднаразова гасціў у хаце К. Бялецкага ў студзені 1919 года:

" Чалавек сярэдніх гадоў, шчыры беларус, хоць і гаворыць па-расейску… Цікавіцца культурнай работай, апрацоўвае статут беларускага клуба… "

Летам 1919 года арыштаваны польскімі ўладамі. На перавыбарах Гродзенскага БНК 28 сакавіка 1920 года быў адзіным з кандыдатаў, каго абралі ў новы склад камітэта аднагалосна. Падчас панавання савецкай улады ў Гродна летам 1920 года хаваў у вайсковым шпіталі польскага афіцэра. З’яўляўся апекуном Гродзенскага беларускага прытулку. Між іншым, у канцы 1921 года даглядаў хворую Станіславу Буйло. У 1922 годзе беспаспяхова вылучаўся ад блока № 16 — нацыянальных меншасцей на выбарах у Сенат па пятай акрузе (Беласток). У рапарце польскай паліцыі за лістапад 1924 года К. Бялецкі ўзгадваўся ў якасці аднаго з найбольш актыўных прадстаўнікоў беларускай «нацыянальнай плыні» ў Гродне.

Сям’я[правіць | правіць зыходнік]

У 1902 годзе ажаніўся з Валянцінай Кемарскай, дачкой доктара К. Кемарскага (загінула пасля 1944 года ў ГУЛАГу).

У 1919 годзе ажаніўся другі раз з маладой дзяўчынай Лідзіяй Сафроненка (н. 1898), выхаванкай жаночага манастыра. На 1924 год меў дваіх дзяцей: Алену (н. 1920) і Ірыну (н. 1923). Фотааматар. Блізкі сябра гродзенскага епіскапа Уладзіміра. Захаваўся подпіс на фотаздымку епіскапа з прысвячэннем: «Сярдзечнаму сябру хварэючых і смуткуючых, добраму доктару і любімаму фатографу К.А». Жыў ва ўласным доме па вул. Kirchowa/Akademicka, 13.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Дзяржаўны архіў Гродзенскай вобласці ф. р 46, воп. 1, спр. 64, ст. 22, 22об.; там жа ф. 662, воп. 2, спр. 8;
  • Дзяржаўны архіў Бресцкай вобласці, ф. 67, воп. 1, спр. 350, ст. 61;
  • Архівы БНР т. 1, кн. 1, с. 581;
  • А. Луцкевіч Дзённік // Полымя, 1991, № 4, ст. 216; № 5, ст. 174, 177;
  • Православный вестник ноябрь — декабрь 1999, № 11 — 12, с.14;
  • Е. А. Савко «Архивные материалы о медицинских обществах в Гродно» // Музей і развіццё гістарычнага краязнаўства // Гродна, 1990, ст. 80;
  • V.Lesćius Lietuvos kariuomene 1918—1920; Vilnius, s. 323;
  • «Echo Grodzieńskie», 1920, № 65;
  • Д.Чаркасава «Пагасла яснае сонейка» // Голас Радзімы, 30.1.1986, № 5;