Капітуляцыя пад Перавалочнай

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Схэма раскладу войскаў перад капітуляцыяй

Капітуляцыя пад Перавалочнай — капітуляцыя рэштак шведскай арміі пад украінскім мястэчкам Перавалочна 30 чэрвеня (11 ліпеня 1709, альбо 1 ліпеня, паводле тагачаснага шведскага календара), у час Вялікае Паўночнай вайны.

Перадгісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Пасля паражэння пад Палтавай, Карл XII меў намер перавесці шведскае войска на іншы бераг Ворсклы і, такім чынам, дайсці да татарскіх земляў. Наступнай раніцай пасля бітвы, падчас выхаду з Новых Санжараў, аніякіх загадаў не давалася, і паход працягнуўся ўздоўж правага берагу Ворсклы. Каля мястэчка Кішэнькі быў брод праз Ворсклу, але праз памылкі некалькіх афіцэраў, войска прайшло міма яго, дайшоўшы да Перавалочны, што ў пяці кіламетрах на поўдзень.

Капітуляцыя[правіць | правіць зыходнік]

Карл XII з 2 000 салдат здолеў перайсці Дняпро і патрапіць да туркаў з мэтай хутка пераправіцца адтуль у Польшчу. Але 16-тысячны корпус на чале з генералам Левенгаўптам быў прыціснуты 9-тысячным расійскім корпусам князя Меншыкава да Дняпра. Тады Левенгаўпт спытаў вышэйшых афіцэраў, што рабіць: змагацца, або здацца ў палон? Караліны абралі апошняе[1].

Уплыў на далейшы ход вайны[правіць | правіць зыходнік]

Капітуляцыя пад Перавалочнай стала вырашаючым фактарам у пераломе ходу Вялікае Паўночнай вайны і далейшае перамогі ў ёй Расіі. У расійскі палон трапілі 983 шведскіх афіцэраў (у т.л. генерал Левенгаўпт, які памёр у палоне ў 1719 годзе), 12 575 салдат і 6 456 чалавек, не прымаўшых удзелу ў баях (прыслуга, жанчыны, дзеці)[2]. Карл XII нічога не зрабіў, каб паспрабаваць вызваліць свайго генерала з палону, а сам на некалькі гадоў застаўся ў Бендэры, у тагачаснай Асманскай імперыі.

Зноскі

  1. Uddgren, H.E. Karolinen Adam Ludvig Lewenhaupt. — Uddevala: Barneviks Tryckeri, 1950. — С. 198.
  2. Englund, Peter. Poltava. — 1988. — С. 340-341. — ISBN ISBN 91-7486-050-X.

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]