Каралеўства Саксонія

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Каралеўства Саксонія
ням.: Königreich Sachsen

Flag of Electoral Saxony.svg
20 снежня 1806 — 13 лістапада 1918


Flagge des Freistaats Sachsen.png
Flagge des Freistaats Sachsen.png Coat of arms of Wettin House Albert Line.png


Сцяг Саксоніі Герб Саксоніі
Deutsches R Sachsen.png
Каралеўства Саксонія ў складзе Германскай імперыі
У складзе Паўночнагерманскага саюза (з 1866), Германскай імперыі (з 1871)
Сталіца Дрэздэн
Найбуйнейшыя гарады Лейпцыг, Хемніц
Мова(ы) ніжнесаксонскі дыялект нямецкай
Рэлігія лютэранства, каталіцтва
Грашовая адзінка Саксонскі талер (1806–1857)
Саюзны талер (1857–1873)
Залатая марка (1873–1914)
Папяровая марка (1914–1918)
Плошча 14.993 км²
Насельніцтва 4.806.661 чал. (1910)
Шчыльнасць насельніцтва
 - 1910 320 чалавек на км²
Форма кіравання Манархія
Дынастыя Веціны
Кароль Саксоніі
 - 1806 – 1827 Фрыдрых Аўгуст I
 - 1827 – 1836 Антон I Саксонскі
 - 1836 – 1854 Фрыдрых Аўгуст II
 - 1854 – 1873 Іаган Саксонскі
 - 1873 – 1902 Альберт Саксонскі
 - 1902 – 1904 Георг Саксонскі
 - 1904 – 1918 Фрыдрых Аўгуст III
Міністр-прэзідэнт Саксоніі
 - 1831 – 1843 Першы: Бернард фон Ліндэнау
 - 1918 Апошні: Карл Рудольф Хайнцэ
Гісторыя
 - 20 снежня 1806 Створана, як каралеўства
 - 13 лістапада 1918 Падчас Лістападаўскай рэвалюцыі ператворана ў вольную дзяржаву
Сёння Германія Германія, Польшча Польшча
Палітычная карта Саксоніі

Карале́ўства Саксо́нія (ням.: Königreich Sachsen); рэдка Са́ксэн — дзяржава, якая існавала ў 18061918 гадах на тэрыторыі сучаснай Германіі. З 1871 года Саксонія была часткай Германскай імперыі, пакуль тая не пала пасля Першай сусветнай вайны. Сталіцай каралеўства быў Дрэздэн, а яго сучасны пераемнік — Свабодная дзяржава Саксонія.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Напалеонаўскія войны і Германскі саюз[правіць | правіць зыходнік]

Да 1806 года Саксонія была часткай Свяшчэннай Рымскай імперыі, а кіраўнікі краіны мелі тытул курфюрста. Калі Свяшчэнная Рымская імперыя была распушчана пасля паражэння імператара Франца II у бітве з Напалеонам пры Аўстэрліцы, курфюрства пры падтрымцы Францыі стала незалежным каралеўствам, а саксонскі курфюрст Фрыдрых Аўгуст III стаў называцца — кароль Саксоніі Фрыдрых Аўгуст I.

Пасля паражэння пруска-саксонскіх войск у бітве пад Енай Саксонія ўвайшла ў Рэйнскі саюз, часткай якога была да паражэння Напалеона ў Бітве народаў пад Лейпцыгам у 1813 годзе. Пасля бітвы, у якой Саксонія — адна з германскіх дзяржаў — ўдзельнічала на баку французаў, Фрыдрых-Аўгуст здаўся саюзнікам. Краіна была акупаваная рускімі войскамі.

На Венскім кангрэсе пасланаму Фрыдрыхам Аўгустам Ватцдорфу атрымалася ўвайсці ў зносіны з Талейранам і схіліць Людовіка XVIII да ўдзела ў лёсе саксонскага караля; Францыя, якія не жадалі ўзмацнення Прусіі і ахвотней якая бачыла Германію падзеленай на невялікія дзяржавы, рашуча запрацівілася далучэнню Саксоніі да Прусіі. У рэшце рэшт, кангрэс выказаўся за падзел Саксоніі. Саксонія пазбавілася 40 % сваёй тэрыторыі, уключаючы Вітэнберг — калыску пратэстанцкай рэфармацыі. Акрамя таго, Фрыдрых Аўгуст адмовіўся ад правоў на Герцагства Варшаўскае. Каралеўства таксама станавілася часткай Германскага саюза пад вяршэнствам Аўстрыі, які змяніў Свяшчэнную Рымскую імперыю.

Аўстра-пруская вайна і Германская імперыя[правіць | правіць зыходнік]

У Аўстра-прускай вайне 1866 года Саксонія актыўна ўдзельнічала на баку Аўстрыі. Па выніках вайны Саксоніі, дзякуючы пазіцыі Аўстрыі, хоць і ўдалося захаваць фактычную незалежнасць, аднак яна стала часткай Паўночнагерманскага саюза — прускага сатэліта. Пасля перамогі Прусіі ў вайне з Францыяй у 1871 Саксонія, як і іншыя члены саюза, стала часткай Германскай імперыі на чале з Вільгельмам I. Кароль Іаган хоць і захаваў некаторую самастойнасць (Саксонія, у прыватнасці, магла ўступаць у дыпламатычныя адносіны з іншымі дзяржавамі), але лічыўся падданым германскага імператара.

Канец каралеўства[правіць | правіць зыходнік]

Кайзер Вільгельм II, унук Вільгельма I, у выніку паражэння Германіі ў Першай сусветнай вайне і лістападаўскай рэвалюцыі быў змушаны адрачыся ад пасады. 13 лістапада 1918 годаа апошні саксонскі кароль Фрыдрых Аўгуст III пад ціскам рэвалюцыі таксама падпісаў адрачэнне, пасля чаго Саксонія стала называцца вольнай дзяржавай і ўвайшла ў склад Веймарскай рэспублікі.

Спіс саксонскіх каралёў[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]