Карл Рунгэ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Карл Рунгэ
ням.: Carl David Tolmé Runge
CarleRunge.jpg
Дата нараджэння

30 жніўня 1856(1856-08-30)[1]

Месца нараджэння

Брэмен, Вольны ганзейскі горад Брэмен, Германскі саюз

Дата смерці

3 студзеня 1927(1927-01-03)[1] (70 гадоў)

Месца смерці

Гётынген, Германія

Грамадзянства

Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Германія

Дзеці:

Iris Runge[d] і Wilhelm Runge[d]

Род дзейнасці

матэматык, фізік, прафесар універсітэта

Месца працы

Гановерскі ўніверсітэт[d]
Гётынгенскі ўніверсітэт

Альма-матар

Берлінскі ўніверсітэт імя Гумбальта

Навуковы кіраўнік

Карл Веерштрас[2] і Эрнст Эдуард Кумер

Commons-logo.svg Карл Рунгэ на Вікісховішчы

Карл Давід Тольме Рунгэ (Carl David Tolmé Runge; 30 жніўня 1856, Брэмен3 студзеня 1927, Гётынген) — нямецкі матэматык, фізік і спектраскапіст.

Першыя гады свайго жыцця правёў у Гаване, дзе яго бацька Юліус Рунге быў дацкім консулам. Пазней сям'я перабралася ў Брэмен, дзе яго бацька рана памёр (у 1864 годзе).

Вучыўся ў Берлінскім універсітэце ў Карла Вейерштраса, у 1880 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі (Ph. D.) па матэматыцы, з 1886 года — прафесар матэматыкі ў Гановерскім універсітэце. У 1904 годзе па ініцыятыве Фелікса Клейна запрошаны ва Універсітэт Георга-Аўгуста ў Гётынгене і ўзначаліў зноў адкрытую кафедру прыкладной матэматыкі. Лічыцца гістарычна першым нямецкім матэматыкам па гэтай дысцыпліне.

Яшчэ ў Гановеры ўнёс уклад у спектраскапіі. У Гётынгене, сумесна з М. Кутай распрацаваў метады колькаснага інтэгравання сістэм звычайных дыферэнцыяльных ураўненняў — метады Рунгэ — Куты.

Даследаваў паводзіны паліномнай інтэрпаляцыі пры павышэнні ступені паліномаў — Феномен Рунге.

У вобласці функцыянальнага аналізу даследаваў аппраксіміруемасць галаморфных функцый — тэарэма Рунге.

Вядомая яго работа ў галіне вектарнага аналізу — Вектар Лапласа — Рунге — Ленца.

Яго імем названы Кратар Рунгэ на Месяцы.

Спіс прац[правіць | правіць зыходнік]

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Архив по истории математики Мактьютор
  2. Математическая генеалогия — 1997.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • А. А. Гусак, Г. М. Гусак, А. А. Брычыкава «Даведнік па вышэйшай матэматыцы», Мн., «ТетраСистемс», 2007, С.550