Карл I Браўншвайг-Вольфенбютэльскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Карл I Браўншвайг-Вольфенбютэльскі
ням.: Karl I. von Braunschweig-Wolfenbüttel
Карл I Браўншвайг-Вольфенбютэльскі
герцаг Браўншвайг-Вольфенбютэля
1735 — 1780
Папярэднік: Фердынанд Альбрэхт II Браўншвайг-Вольфенбютэльскі
Пераемнік: Карл Вільгельм Фердынанд Браўншвайгскі
 
Дзейнасць: арыстакрат
Нараджэнне: 1 жніўня 1713(1713-08-01)[1][2]
Смерць: 26 сакавіка 1780(1780-03-26)[1][2] (66 гадоў)
Пахаванне:
Дынастыя: Дынастыя Вельфаў
Бацька: Фердынанд Альбрэхт II Браўншвейг-Вольфенбютэльскі[d]
Маці: Антуанета Амалія Браўншвейг-Вольфенбютэльская[d]
Жонка: Філіпіна Шарлота Пруская[d]
Дзеці: Карл Вільгельм Фердынанд Браўншвейгскі[d], Duchess Sophie Caroline Marie of Brunswick-Wolfenbüttel[d], Duchess Anna Amalia of Brunswick-Wolfenbüttel[d], Frederick Augustus, Prince of Brunswick-Wolfenbüttel-Oels[d], Elisabeth Christine of Brunswick-Wolfenbüttel, Crown Princess of Prussia[d], Leopold of Brunswick-Wolfenbüttel[d], Auguste Dorothea von Braunschweig-Wolfenbüttel[d], Albrecht Heinrich von Braunschweig[d], Wilhelm Adolf von Braunschweig-Wolfenbüttel[d] і Christian Theodor von Pincier[d]

Карл I Браўншвайг Вольфенбютэльскі (ням.: Karl I. von Braunschweig-Wolfenbüttel; 1 жніўня 1713, Браўншвайг — 26 сакавіка 1780, Браўншвайг) — герцаг Браўншвайг-Вольфенбютэля з 13 верасня 1735 года.

На момант нараджэння Карла яго сям'я ўяўляла сабой бакавую галіну герцагскага дому. Фердынанд Альбрэхт падтрымліваў цесныя сувязі з каралём Прусіі Фрыдрыхам Вільгельмам I. У чэрвені 1733 года адбыўся шлюб прускага спадчыннага прынца Фрыдрыха з сястрой Карла, Лізаветай Крысцінай. Праз некалькі тыдняў, 2 ліпеня 1733 года Карл ажаніўся з сястрой Фрыдрыха, Філіпінай Шарлотай Прускай.

Карл пачаў ваенную кар'еру на імперскай службе. У 1733 годзе ён стаў шэфам кірасірскага палка. 4 красавіка 1735 года ў перыяд вайны за польскую спадчыну ён быў узведзены ў імперскія генералфельдвахтмайстры (прыкладны аналаг — генерал-маёр).

13 верасня 1735 года нечакана памёр яго бацька, які стаў герцагам вымарачнага княства Браўншвайг-Вольфенбютэль толькі ў сакавіку 1735 года. Карл застаўся на імперскай службе, але атрымаў цяпер шэфства над палком бацькі.

Зацікавіўшыся ідэямі Асветніцтва і меркантылізму, Карл разам са сваім галоўным міністрам Шрадэрам фон Шліштэтам пачаў развіваць і паляпшаць сваё дробнае княства. Каб забяспечыць новыя крыніцы даходу казне, якая загразла ў даўгах пры яго папярэдніках, герцаг садзейнічаў гандлю і прамысловасці. Па ініцыятыве Ёгана Георга фон Лангена былі заснаваны дзяржаўныя прамысловыя прадпрыемствы - люстраны завод у Грюнеплане (1740 год) і фарфоравая фабрыка ў Фюрстэнбергу (1746 год).

Сярод накіраваных на карысць грамадства мерапрыемстваў можна згадаць стварэнне касы для ўдоў і сірот, пажарнай касы і ламбарда (папярэдніка Браўншвайгскага Дзяржаўнага банка), генеральнае межаванне, прыняцце закона аб бедных, паляпшэнне правасуддзя, заснаванне даведкавага бюро і доктарскай калегіі.

Фундаментальнае значэнне мелі рэформы ў вобласці народнай адукацыі. Герцаг Карл I заснаваў названую ў яго гонар навучальную ўстанову Collegium Carolinum (цяпер Браўншвайгскі тэхнічны ўніверсітэт).

У 1753 годзе перанёс сваю рэзідэнцыю з Вольфенбютэля ў Браўншвайг, дзе заснаваў адзін з першых у Германіі музеяў. Пахаваны ў крыпце Браўншвайгскага сабора.

Сям'я[правіць | правіць зыходнік]

Родны брат мужа Ганны Леапольдаўны Антона Ульрыха Браўншвайгскага, палкаводца Фердынанда Браўншвайгскага, каралевы Прусіі Лізаветы Крысціны і каралевы Даніі Юліяны Марыі, старэйшы сын герцага Фердынанда Альбрэхта II Браўншвайг-Вольфенбютэль-Бевернскага і прынцэсы Антуанэты Амаліі Браўншвайг-Вольфенбютэльскай.

Сястра Карла Лізавета Крысціна Браўншвайгская ў чэрвені 1733 года выйшла замуж за кронпрынца Прусіі Фрыдрыха, які стаў пазней каралём Прусіі Фрыдрыхам Вялікім.

Карл I 2 ліпеня 1733 года ажаніўся з сястрой Фрыдрыха Філіпінай Шарлотай Прускай. У шлюбе нарадзілася 13 дзяцей:

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #10044220X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 2 мая 2014.
  2. 2,0 2,1 Karl I Herzog von Braunschweig-Wolfenbüttel // The Peerage — 717826 экз. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #10044220X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 15 снежня 2014.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #10044220X // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]