Класны мастак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Класны мастак — фармальны ўзровень кваліфікацыі мастака ў Расійскай Імперыі; выкарыстоўваўся Імператарскай Акадэміяй мастацтваў і Маскоўскім вучылішчам жывапісу, разьбярства і дойлідства[1] да рэформы 1893 года.

Падчас навучання ў акадэміі вучні выконвалі работы па малюнку, жывапісу і кампазіцыі, за якія атрымлівалі ацэнкі, а па заканчэнні курса — медалі. Вялікі і малы залатая медалі, а таксама вялікі сярэбраны медаль давалі мастаку класны чын у табелі аб рангах. Малы серебряны медаль даваў званне «некласнага мастака» (таксама «вольнага») пры ўмове здачы экзаменаў з агульным балам 3. Званні маглі таксама атрымліваць мастакі, якія не навучаліся ў Акадэміі, пасля здачы экзаменаў і прадстаўлення конкурсных работ.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

З 1860-х гадоў сам факт допуску да конкурсу на залаты медаль стаў падставай для прысваення званняў класных мастакоў першай і другой ступеняў; званне некласнага мастака стала прысвойвацца за дэманстрацыю мастацкай пісьменнасці.

Нарэшце, у ходзе акадэмічнай рэформы 1893 года сістэма званняў класных мастакоў была заменена на званне мастака і мастака-архітэктара.

Вялікі залаты медаль[правіць | правіць зыходнік]

Уладальнік вялікага залатога медаля (класны мастак першай ступені) меў права на пенсіянерскую паездку па Еўропе і цывільны чын дзевятага класа.

Для ўладальнікаў вялікага залатога медаля адкрывалася далейшая кар'ера ў Акадэміі:

  • званне «прызначанага», для чаго мастак павінен быў выканаць твор на зададзеную тэму і атрымаць адабрэнне гэтага твора ад Савета Акадэміі;
  • званне «акадэміка», якое «прызначаны» мог атрымаць, стварыўшы конкурсны твор на званне акадэміка;
  • далей акадэмік мог прэтэндаваць на званне ад'юнкт-прафесара, і, у рэшце рэшт, прафесара класа Акадэміі мастацтваў.

Малы залаты медаль[правіць | правіць зыходнік]

Уладальнік малога залатога медаля (класны мастак другой ступені) атрымліваў грамадзянскі чын дванаццатага класа.

Вялікі сярэбраны медаль[правіць | правіць зыходнік]

Уладальнік вялікага сярэбранага медаля (класны мастак трэцяй ступені) атрымліваў грамадзянскі чын самага ніжэйшага, чатырнаццатага класа.

Павышэнне ступені[правіць | правіць зыходнік]

Класныя мастакі другой і трэцяй ступеняў маглі атрымаць наступную ступень, прадставіўшы (па меншай меры праз год) новы твор, годны такой узнагароды на думку Савета Акадэміі.

Выключэння[правіць | правіць зыходнік]

На практыцы сістэма адрознівалася вялікай гнуткасцю, са шматлікімі выключэннямі для таленавітых мастакоў і выдатных твораў.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Зодчие Москвы времени эклектики, модерна и неоклассицизма (1830-е — 1917 годы): илл. биогр. словарь / Гос. науч.-исслед. музей архитектуры им. А.В.Щусева и др. — М.: КРАБиК, 1998. — С. 296. — 320 с. — ISBN 5-900395-17-0.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Артыкул у слоўніку тэрмінаў выяўленчага мастацтва.