Конга (мова)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Конга
Саманазва: Kikongo
Краіны: Рэспубліка Конга, Ангола,Дэмакратычная Рэспубліка Конга
Рэгіёны: Цэнтральная Афрыка
Афіцыйны статус: Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ДР Конга
Агульная колькасць носьбітаў: 8,5 млн (2012)
Класіфікацыя
Катэгорыя: Мовы Афрыкі

Нігера-кангалезская макрасям'я

Бенуэ-кангалезская сям'я
Бантоідная галіна
група банту
Мовы Конга
Пісьменнасць: лацінка
Моўныя коды
ISO 639-1: kg
ISO 639-2: kon
ISO 639-3: kon
Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Ко́нга (саманазва: Kikongo) — мова, распаўсюджаная на захадзе Цэнтральнай Афрыкі, пераважна ў Рэспубліцы Конга, Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга і Анголе. Належыць да моўнай групы банту.

Родная мова народа конга. У 2012 г. мова конга стала ўжывалася 6,5 млн носьбітаў, яшчэ 2 млн носьбітаў ёй карысталіся як другой мовай.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Мова конга сфарміравалася ў дзяржаве Каралеўства Конга. У XVI ст. партугальскія місіянеры пераклалі на яе катэхізіс. У 1645 г. была складзена першая граматыка. У 1648 г. надрукаваны слоўнік. Поўны пераклад Бібліі з'явіўся ў 1905 г.

Асаблівасці[правіць | правіць зыходнік]

Мова конга з'яўляецца тонавай. Падзяляецца на 9 буйных дыялектаў. Крэольскі дыялект кітуба з'яўляецца афіцыйнай мовай у Рэспубліцы Конга. У Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга ён ужываецца пад назвай конга і таксама мае афіцыйны характар.

У наш час існуе некалькі версій літаратурнай мовы, аднак усе версіі заснаваны на лацінке.

Кароткі размоўнік[правіць | правіць зыходнік]

Конга Беларуская мова
Inga (éé) Так
Ve Не
Yenge Прывітанне
Nki kele zina na nge? Як тваё імя?
Mono me katuka na Belarusi Я з Беларусі
Matondo Дзякуй
Ka diambu ko Калі ласка
Mono ke bakisa ve Не разумею
Lolula mono Прабачце
Lungonia! Мае віншаванні!
Yai kele inki ntalu? Колькі гэта каштуе?
Lusadisu Дапамажыце

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]