Конга (мова)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Конга
Саманазва Kikongo
Краіны Рэспубліка Конга, Ангола,Дэмакратычная Рэспубліка Конга
Рэгіёны Цэнтральная Афрыка
Афіцыйны статус Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg ДР Конга
Агульная колькасць носьбітаў 8,5 млн (2012)
Статус Нацыянальная мова
Класіфікацыя
Катэгорыя Мовы Афрыкі

Нігера-кангалезская макрасям'я

Бенуэ-кангалезская сям'я
Бантоідная галіна
група банту
Мовы Конга
Моўныя коды
ДАСТ 7.75–97 кон 326
ISO 639-1 kg
ISO 639-2 kon
ISO 639-3 kon
WALS kon
Ethnologue kon і kng
IETF kg
Glottolog core1256
Wikipedia-logo-v2.svg Вікіпедыя на гэтай мове

Ко́нга (саманазва: Kikongo) — мова, распаўсюджаная на захадзе Цэнтральнай Афрыкі, пераважна ў Рэспубліцы Конга, Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга і Анголе. Належыць да моўнай групы банту.

Родная мова народа конга. У 2012 г. мова конга стала ўжывалася 6,5 млн носьбітаў, яшчэ 2 млн носьбітаў ёй карысталіся як другой мовай.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Мова конга сфарміравалася ў дзяржаве Каралеўства Конга. У XVI ст. партугальскія місіянеры пераклалі на яе катэхізіс. У 1645 г. была складзена першая граматыка. У 1648 г. надрукаваны слоўнік. Поўны пераклад Бібліі з'явіўся ў 1905 г.

Асаблівасці[правіць | правіць зыходнік]

Мова конга з'яўляецца тонавай. Падзяляецца на 9 буйных дыялектаў. Крэольскі дыялект кітуба з'яўляецца афіцыйнай мовай у Рэспубліцы Конга. У Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга ён ужываецца пад назвай конга і таксама мае афіцыйны характар.

У наш час існуе некалькі версій літаратурнай мовы, аднак усе версіі заснаваны на лацінке.

Кароткі размоўнік[правіць | правіць зыходнік]

Конга Беларуская мова
Inga (éé) Так
Ve Не
Yenge Прывітанне
Nki kele zina na nge? Як тваё імя?
Mono me katuka na Belarusi Я з Беларусі
Matondo Дзякуй
Ka diambu ko Калі ласка
Mono ke bakisa ve Не разумею
Lolula mono Прабачце
Lungonia! Мае віншаванні!
Yai kele inki ntalu? Колькі гэта каштуе?
Lusadisu Дапамажыце

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]