Крак дэ Шэвалье

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Крэпасць
Крак дэ Шэвалье
Crac des chevaliers syria.jpeg
34°45′25″ пн. ш. 36°17′40″ у. д.HGЯO
Краіна Сірыя
Месцазнаходжанне
Дата заснавання 1031
Матэрыял вапняк

Крак дэ Шэвалье (Сірыя)
Крак дэ Шэвалье
Крак дэ Шэвалье

Сцяг ЮНЕСКА Аб'ект Сусветнай спадчыны
Crac des Chevaliers and Qal’at Salah El-Din
(Замкі Крак-дэ-Шэвалье і Кал'ат-Салах-ад-Дзін)
Спасылка №1229у спісе аб'ектаў Сусветнай спадчыны (en)
Тып Культурны
Крытэрыі ii, iv
Рэгіён Арабскія дзяржавы
Уключэнне 2006  (30-я сесія)
У небяспецы 2013

Крак дэ Шэвалье, або Крак дэ л'Аспіталь[2] (араб. قلعة الحصن‎‎, фр.: Krak des Chevaliers, фр.: Krak de l'Hospital) — крэпасць гаспітальераў, размешчаная ў Сірыі на ўсход ад ліванскага Трыпалі на вяршыні ўцёса вышынёй 650 метраў, непадалёк ад дарогі, якая вядзе з Антыёхіі да Бейрута і Міжземнага мора. Найбліжэйшы буйны сірыйскі горад — Хомс — знаходзіцца ў 65 км на ўсход ад замка.

Адна з найбольш захаваных крэпасцей гаспітальераў у свеце. У 2006 годзе разам з цытадэллю Саладзіна (у 30 км на ўсход ад Латакіі) замак быў унесены ў спіс Сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.

Гісторыя крэпасці[правіць | правіць зыходнік]

Краявід з крэпасці
Рэканструкцыя крэпасці

З арабскіх хронік вядома, што ў 1031 годзе крэпасць займаў курдскі гарнізон эміра Алепа. У тыя часы крэпасць называлася Хысн аль-Акрад («Замак курдаў»). Па сугуччы франкі назвалі крэпасць Крат (фр.: Le Krat), а затым, па падабенстве з арабскім тэрмінам «карак» (крэпасць) сталі называць Кракам (фр.: Le Krak).

У 1099 годзе падчас Першага крыжовага паходу яна была захоплена Раймундам IV, графам Тулузскім, аднак неўзабаве крыжакі пакінулі крэпасць, каб працягнуць паход да Іерусаліма.

У 1110 годзе крэпасць была паўторна занята Танкрэдам, князем Галілеі, а ў 1142 годзе Раймунд II, граф Трыпалі, перадаў Крак дэ Шэвалье ордэну гаспітальераў, каб яны ахоўвалі межы ад магчымых набегаў Зангі ібн Ак-Санкура, начальніка цюркскага гарнізона ў Масуле і Алепа.

Гаспітальеры аднавілі крэпасць і пабудавалі мноства дадатковых памяшканняў, ператварыўшы яе ў самую вялікую апору крыжакоў у Святой зямлі. Вакол крэпасці была выбудавана сцяна таўшчынёй ад 3 да 30 метраў з дазорнымі вежамі, адну з якіх займаў Вялікі Магістр гаспітальераў. За кольцам знешняй сцяны быў двор, абыходзячы які можна было патрапіць ва ўнутраныя памяшканні — залу, капліцу (якую пазней мусульмане ператварылі ў мячэць) і сховішча даўжынёй 120 метраў. Іншыя складскія памяшканні былі схаваны ўнутры скалы, на якой стаяла крэпасць, дзякуючы чаму Крак дэ Шэвалье мог вытрымаць працяглыя аблогі. У канцы XII — пачатку XIII стст. чарада землетрасенняў пашкодзіла некаторыя пабудовы, і крэпасць ізноў прыйшлося аднаўляць.

Крак дэ Шэвалье быў сапраўды непрыступны. Яго не раз абложвалі, але заўсёды беспаспяхова. У 1188 годзе каля сцен крэпасці стаяла армія самога Саладзіна. Падчас той аблогі арабам удалося паланіць кашталяна. Воіны Саладзіна падвялі яго да сцен крэпасці і запатрабавалі, каб ён загадаў гарнізону адчыніць вароты. Кашталян спачатку аддаў па-арабску загад здаць крэпасць, але потым ужо па-французску загадаў ваяваць да апошняга чалавека.

Крак дэ Шэвалье ўдалося ўзяць толькі падманным шляхам, калі Бейбарс I, султан Сірыі і Егіпта, накіраваў у крэпасць фальшывая лісты, у якім граф Трыпалі нібы загадваў крэпасці здацца. У выніку 8 красавіка 1271 года Крак дэ Шэвалье паў.

У 1272 годзе, падчас Дзявятага крыжовага паходу замак бачыў англійскі кароль Эдуард I і так захапіўся ім, што выкарыстоўваў Крак як узор для сваіх замкаў у Англіі і Уэльсе.

Лоўрэнс Аравійскі, які ўпершыню ўбачыў замак у жніўні 1909 года, апісваў яго як «мабыць, самы цудоўны замак у свеце».

У сакавіку 2014 года падчас грамадзянскай вайны ў Сірыі ўрадавыя войскі занялі крэпасць, знішчыўшы дзясяткі паўстанцаў, а астатніх абаронцаў крэпасці вымусіўшы бегчы ў Ліван. Раней, падчас аднаго з авіяналётаў сірыйскіх ВПС у замка была разбурана адна з яго вежаў[3].

Зноскі

  1. archINFORM — 1994. Праверана 31 ліпеня 2018.
  2. Магчыма таксама напісанне назваў праз злучкі — Крак-дэ-Шэвалье і Крак-дэ-л'Аспіталь
  3. Асад захватил крепость крестоносцев - Газета Труд

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Сусветная спадчына ў Сірыі