Крыштальная ноч

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Разбітыя вітрыны 10 лістапада 1938 года.

Шаблон:Халакост

Крышта́льная ноч (Ноч разбітых вітрын, ням.: ReichsKristallnacht) — першая масавая акцыя прамога фізічнага гвалту ў адносінах да яўрэяў на тэрыторыі Трэцяга Рэйху, якая прайшла ў ноч з 9 на 10 лістапада 1938 года.

Справакаваная галоўным чынам кіраўнікамі нацысцкай партыі, членамі СА (ням.: Sturmabteilungen, звычайна вядомыя як «штурмавыя атрады») і гітлераўскай маладзёжнай арганізацыяй, «Крыштальная ноч» атрымала сваю назву ад асколкаў шкла, якія пакрывалі вуліцы Германіі і якія адзначылі пачатак пагрому. Гэта былі аскепкі пабітых акон сінагог, дамоў, крам і прыватных устаноў, якія належалі яўрэям, разбураных і разрабаваных падчас гэтага гвалту.[1]

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

«Крыштальная ноч» стала паваротным пунктам у лёсе нямецкага і аўстрыйскага яўрэйства і вяшчуном «канчатковага рашэння» яўрэйскага пытання наогул, бо засведчыла, што перыяду толькі заканадаўчых антыяўрэйскіх актаў прыйшоў канец.

Пасля «Крыштальнай ночы» паток яўрэйскіх эмігрантаў з Германіі і Аўстрыі рэзка павялічыўся, аднак нават у кастрычніку 1941 года ў гэтых краінах усё яшчэ заставалася прыкладна 164 тыс. яўрэяў.[2]

Выкарыстанне ў іншым сэнсе[правіць | правіць зыходнік]

«Крыштальнай ноччу» беларускай літаратуры часам называюць падзею, якая адбылася за год да яўрэйскіх пагромаў, у Беларусі, калі 29—30 кастрычніка былі расстраляны больш за сто дзеячаў беларускай культуры і навукі[3][4].

Зноскі

  1. Хрустальная ночь, Энциклопедия Холокоста. (руск.) 
  2. Хрустальная ночь, Электронная еврейская энциклопедия. (руск.) 
  3. Афнагель Я. «Крыштальная ноч» беларускай літаратуры // Хартыя-97
  4. Кулеш А. Расстрэльныя лёсы беларусаў // Pawet

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]