Купена духмяная

З пляцоўкі Вікіпедыя
Купена духмяная
Angular solomons-seal Polygonatum odoratum.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Polygonatum odoratum (Mill.) Druce, 1906

Сінонімы
Падвіды
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
NCBI  82207
EOL  1014905
GRIN  t:402671
IPNI  540195-1
TPL  kew-284008

Купе́на духмяная[3] (Polygonatum odoratum) — кветкавая расліна роду Купена (Polygonatum) сямейства Спаржавыя (Asparagaceae).

Назвы[правіць | правіць зыходнік]

Купена духмяная, саламонава пячатка, зязюліны ручнікі, пупнік, грыжнік[3].

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Батанічная ілюстрацыя з кнігі К. А. М. Ліндмана «Bilder ur Nordens Flora», 1917—1926

Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30—60[3] см, з доўгім і тоўстым вузлаватым карэнішчам. Сцябло голае, граністае, у верхняй частцы сагнутае дугой. Лісце чаргаванае, простае, суцэльнае, сядзячае, падоўжана-эліптычнае, зрэдку яйцападобнай формы, з гладкім краем. Кветкі адзіночныя або па 2 на кветаносах у пазухах лісця, белыя з зеленаватым адценнем. Пялёсткаў і тычынак — 6. Плод — ягада сінявата-чорнага колеру.

Расліна ядавітая.

Распаўсюджанне і экалогія[правіць | правіць зыходнік]

Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і ўмераных абласцей Азіі. Святлолюбівая, ценевынослівая расліна[4]. Ксерафіт, мезафіт і мезатроф[4].

Расце на лугах, узлесках і палянах, у хваёвых, мяшаных, зрэдку — шыракалістых лясах, у хмызняках на берагавых схілах. Цвіце ў маічэрвені. Плады паспяваюць у жніўні.

Ахоўваецца на тэрыторыі Украіны[4] і шэрагу рэгіёнаў Расіі[4][5].

Гаспадарчае значэнне[правіць | правіць зыходнік]

Дэкаратыўная і лекавая расліна. У лекавых мэтах выкарыстоўваюцца сцяблы, лісце і карэнішчы.

Маладыя парасткі і багатыя на крухмал карэнішчы ядомыя[6].

У прыродзе з’яўляецца кормам плямістым аленям і алтайскім маралам[6].

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
  3. 3,0 3,1 3,2 Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 3. Катэнарыя — Недайка / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ ім. Петруся Броўкі, 1984. — 588 с., іл. — 10 000 экз.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Купена душистая: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.) 
  5. Polygonatum odoratum (Mill.) Druce // ИАС «ООПТ России» (руск.) 
  6. 6,0 6,1 Купена аптечная — Polygonatum odoratum // Экологический центр «Экосистема»™, А. С. Боголюбов (руск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]