Перайсці да зместу

Купер-Крык (Аўстралія)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Купер-Крык
Характарыстыка
Даўжыня
  • 1 300 км
Басейн 297 547 км²
Расход вады 82 м³/с
Вадацёк
Вусце Эйр
  Вышыня 5 м
  Каардынаты 28°22′02″ пд. ш. 137°40′23″ у. д.HGЯO
Размяшчэнне
Водная сістэма Эйр

Краіна
physical
вусце
вусце
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Купер-Крык (раней Куперс-Крык[1]) — рака ў аўстралійскіх штатах Квінсленд і Паўднёвая Аўстралія. Часам яе называюць ракой Барку па адным з яе прытокаў, і яна з’яўляецца адной з трох асноўных рачных сістэм Квінсленда. Паток ракі залежыць ад мусонных дажджоў, якія выпадаюць некалькімі месяцамі раней за сотні кіламетраў ва ўсходнім Квінслендзе.[2] Яе даўжыня складае 1300 кіламетраў.[2] У час эпізадычных па­водак пры моц­ных лет­ніх да­жджах дасягае бяссцёкавага возера Эйр.

Мемарыял на месцы смерці Роберта О’Хары Берка ў Берк-Уотэрхоле

Абарыгены Аўстраліі засялялі гэтую тэрыторыю больш за 20 000 гадоў. Была створана шырокая гандлёвая сетка, якая пралягала з поўначы на поўдзень, прычым такія тавары, як охра, адпраўляліся на поўнач, а ракавіны і пітуры[en] — на поўдзень. Бердсвіл калісьці быў важным месцам сустрэч для правядзення цырымоній і гандлю.[3]

Чарльз Сцёрт назваў раку ў 1845 годзе ў гонар Чарльза Купера, галоўнага суддзі Паўднёвай Аўстраліі. Менавіта ля ракі Купер-Крык у 1861 годзе памерлі даследчыкі Берк і Уілс. Даследчык Джон Кінг перажыў экспедыцыю дзякуючы дапамозе дружалюбных абарыгенаў. Усяго праз дзесяць гадоў пасля смерці даследчыкаў на рацэ пачалі будавацца сядзібы. Станцыя ў месцы Інамінка стала першым пастаянным паселішчам у гэтым раёне.[2]

Да 1880 года надзейная крыніца вады прыцягнула больш пасяленцаў да такой ступені, што ўся тэрыторыя была заселена і запоўнена жывёлай. Гэта прывяло да выгнання мясцовага насельніцтва з іх традыцыйных зямель. Да 1900 года насельніцтва скарацілася да 30 чалавек, што склала ўсяго 10 % ад першапачатковай колькасці, бо заразныя хваробы пачалі забіраць сваё.[2]

Землекарыстанне

[правіць | правіць зыходнік]

Большая частка басейна ракі Купер выкарыстоўваецца для выпасу авечак і буйной рагатай жывёлы на натуральных лугах. Хоць крайні ўсход басейна адносна вільготны, з сярэднімі паказчыкамі больш за 500 мм (20 цаляў) у Блэколе, ападкі занадта нераўнамерныя для вырошчвання сельскагаспадарчых культур. Глебы даволі ўрадлівыя, хоць у цэлым цяжкія па тэкстуры і маюць моцную тэндэнцыю да расколін з-за нераўнамерных ападкаў.

  1. Куперс-Крык // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 35. — 560 с. 10 000 экз. ISBN 985-11-0035-8. ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
  2. 1 2 3 4 Reardon, Mitch (1995). The Australian Geographic Book of Corner Country. Terrey Hills, New South Wales: Australian Geographic. pp. 91–108. ISBN 1-86276-012-8.
  3. Georgina-Diamantina Catchment Strategic Plan(недаступная спасылка). Natural Heritage Trust (1 кастрычніка 2000). Архівавана з першакрыніцы 29 October 2013. Праверана 26 October 2013.