Кшыштаф Каміль Бачыньскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Кшыштаф Каміль Бачыньскі
Krzysztof Kamil Baczyński
Krzysztof Kamil Baczyński - Maturzysta.jpg
Асабістыя звесткі
Псеўданімы: Ян Бугай, Пётр Смугаш, Кшыштаф Зяліньскі, Кшысь, Эміль
Дата нараджэння: 22 студзеня 1921
Месца нараджэння: Варшава
Дата смерці: 4 жніўня 1944
Месца смерці: Варшава
Пахаванне:
Грамадзянства: Сцяг Польшчы Польшча
Альма-матар:
Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці: паэт, празаік
Гады творчасці: 1940–1944
Мова твораў: польская мова[1]
Узнагароды:
Armia Krajowa Cross POL Za Warszawę 1939-1945 BAR.svg
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Кшыштаф Каміль Бачыньскі (польск.: Krzysztof Kamil Baczyński; 22 студзеня 1921, Варшава4 жніўня 1944, Варшава) – польскі паэт з пакалення калумбаў.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Самы значны польскі паэт з пакалення калумбаў. Яго бацька, Станіслаў Бачыньскі, быў польскім пісьменнікам і літаратурным крытыкам, маці, Стэфанія Зяленьчык (паходзіла з акаталічаных яўрэяў) – педагогам, аўтарам некалькіх школьных падручнікаў. У дзяцінстве хлопчык пакутаваў на астму, меў слабое сэрца і ўсё жыццё знаходзіўся пад пагрозай захварэць на сухоты. У 1931 годзе ён паступіў у гімназію імя Стэфана Баторыя і ў маі 1939 атрымаў атэстат сталасці. Падчас навучання Кшыштаф зацікавіўся літаратурай (усе свае творы таго часу ён падпісваў псеўданімам Эміль), адным з яго самых улюбёных твораў стала "Фердыдурка" Гамбровіча, і будучы паэт напісаў уласную версію гэтага твора – "Гімназія імя Баабалка І". Тады ж Кшыштаф уступіў у моладзевую сацыялістычную арганізацыю "Спартак". На занятках хлопец з'яўляўся рэдка, і яго адзнакі збольшага былі нізкімі.

Пасля заканчэння школы Бачыньскі марыў вучыцца ў Акадэміі прыгожых мастацтваў і зрабіцца графікам ці ілюстратарам, але пачатак вайны перашкодзіў яму рэалізаваць гэту мару. У 1940 годзе было створана яўрэйскае гета, але Кшыштаф з маці застаюцца жыць па-за ім, рызыкуючы ў выпадку выкрыцця іх паходжання быць расстралянымі на месцы. Увосень 1942 паэт паступіў у падпольны Варшаўскі ўніверсітэт, дзе вывучаў паланістыку. У той жа час ён шукаў хоць якую працу: шкліў вокны, працаваў вугольшчыкам і тэлефаністам, а таксама вучыўся ў школе дэкаратыўнага мастацтва і жывапісу.

6 ліпеня 1942 Бачыньскі ажаніўся з Барбарай Драпчыньскай (13 лістапада 1922), таксама студэнткай аддзялення паланістыкі падпольнага Варшаўскага ўніверсітэта. Паэт прысвяціў жонцы серыю эротыкаў, якія дагэтуль лічацца найвыбітнейшымі творамі гэтага жанру ў польскай літатаруры. Маці і жонка былі для паэта самымі дарагімі і блізкімі людзьмі.

У ліпені 1943 Бачыньскі трапіў у батальён "Зоська" Арміі Краёвай у чыне яфрэйтара пад імем Кшыштаф Зяліньскі. Тады ж ён кінуў навучанне ва ўніверсітэце і заняўся выключна падпольнай дзейнасцю і паэзіяй, кажучы, што калі яму будзе лёсіць, то ён вернецца і да навучання.

Кшыштаф Бачыньскі загінуў на чацверты дзень Варшаўскага паўстання 4 жніўня 1944, смяротна паранены нямецкім стралком. А 1 верасня загінула і жонка Бачыньскага.

Значэнне творчасці[правіць | правіць зыходнік]

Кшыштаф Бачыньскі – адзін з самых легендарных творцаў у польскай літаратуры. Створаная паэтычная прэмія яго імя. Песні на яго вершы спяваюць многія барды, у тым ліку Эва Дэмарчык. Паэт з'яўляецца патронам шэрагу школаў, бібліятэк, скаўцкіх дружынаў і інш. Кшыштафу Бачыньскаму прысвечаная кніга апавяданняў Ежы Анджэеўскага "Нос". У 1984 годзе быў зняты фільм "Чацверты дзень", прысвечаны апошнім чатыром дням яго жыцця. Ролю паэта ў фільме сыграў Кшышчаф Пячыньскі.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

Падчас нямецкай акупацыі Бачыньскі выдаў 4 томікі вершаў і зборнік "Спеў з пажарышча". Таксама яго вершы друкаваліся ў падпольных анталогіях "Незалежная песня" (Pieśn niepodległa, 1942) і "Праўдзівае слова" (Słowo prawdziwe, 1942). Аднак большая частка яго твораў, якая ўлучае каля 500 вершаў, некалькі паэм і два дзесяткі апавяданняў, была надрукавана пасля вайны і пазней увайшла ў том збору твораў Бачыньскага (Krzysztof Kamil Baczyński. Utwory zebrane. – Kraków, 1961).

Паэзія[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]