Лозі (мова)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Лозі
Саманазва: Silozi
Краіны: Замбія, Батсвана, Намібія, Зімбабвэ, Ангола
Рэгіёны: Паўднёвая Афрыка
Афіцыйны статус: Flag of Zambia.svg Замбія, Flag of Namibia.svg Намібія
Агульная колькасць носьбітаў: 1340 тыс. (2017)
Класіфікацыя
Катэгорыя: Мовы Афрыкі

Нігера-кангалезская макрасям'я

Бенуэ-кангалезская сям'я
Бантоідная галіна
група банту
Паўднёвыя банту
Пісьменнасць: лацінка
Моўныя коды
ISO 639-2: loz
ISO 639-3: loz
Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Лозі, або ротсэ (саманазвы: silozi, serotze) — мова групы банту, распаўсюджаная на поўначы Паўднёвай Афрыкі, пераважна ў Замбіі, Батсване, Анголе, Намібія і Зімбабвэ. Родная мова народа лозі.

Мае рэгіянальны афіцыйны характар у Замбіі і Намібіі.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Мова лозі паходзіць ад дыялекта калола старажытнай мовы сесута. Калола заваявалі ў 1845 - 1864 гг. паўднёвы захад сучаснай Замбіі і рэгіён Капрывы. Нават пасля ўзнаўлення дзяржавы лозі ў другой палове XIX ст. яна з'яўлялася прыдворнай гаворкай.

У 1878 - 1885 гг. у дзяржаве лозі былі заснаваны рэлігійныя цэнтры французскіх місіянераў, якія для распаўсюджвання каталіцызму, карысталіся дапамогай хрысціян-басута. Дзякуючы гэтаму адзіная мова пашыралася сярод простых лозі праз сетку касцёлаў і хрысціянскіх школ.

Пісьмо[правіць | правіць зыходнік]

Першыя запісы на мове лозі з'явіліся ў XIX ст. У 1977 г. у Замбіі адбылася стандартызацыя пісьмовай мовы. Сучасны алфавіт лозі складзены на аснове лацінкі, уключае 26 літар.

Кароткі размоўнік[правіць | правіць зыходнік]

Мова лозі Беларуская мова
Lumela Прывітанне
U zuhile cwang'i? Добрай раніцы
Ki musihali Добры дзень
Lobala ka kozo Добры вечар
Zamaya sesinde Да пабачэння
U mang'i? Як тваё імя?
Libizo laka ki Mikalaj Мяне завуць Мікалай
Ni zwa kwa Belarus Я з Беларусі
Niyitumezi Дзякуй
Ni tuse! Дапамажыце!
Ni ni utwisisi Не разумею
Na ku lata Я цябе кахаю
Zamaya kafoo! Пакінь мяне!
Ki bukai? Колькі гэта каштуе?
Ni twa tala Я галодны
Ki bata mezi Я хачу піць
Ani yitwi Не разумею
Eni ni na ni butata У мяне ёсць праблема

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]