Лук’ян Міхайлавіч Саланевіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Лук'ян Міхайлавіч Саланевіч (8 (24) кастрычніка 1866, в. Навасёлкі, Гродзенская губернія25 мая 1938, Енісейск, Краснаярскі край) — рускі гісторык і журналіст, бацька вядомага мысляра і пісьменніка Івана Саланевіча.

Нарадзіўся ў сям'і святара—выхадца з беларускіх сялян. Рускі. Працаваў свінапасам. У 1886 годзе скончыў Свіслацкую настаўніцкую гімназію, працаваў сельскім настаўнікам у розных уездах Гродзенскай губерніі. Пісаў артыкулы і нататкі ў газету «Гродзенскія губернскія ведамасці» і шэраг іншых. Журналісцкая дзейнасць Лук'яна Саланевіча была заўважаная Пятром Сталыпіным — тады яшчэ губернатарам Гродзенскай губерніі, які дапамог яму перабрацца ў Гродна (1899). Лук'ян Міхайлавіч становіцца бухгалтарам у Камісіі народнага харчавання, затым (з 1903) — служыў у канцылярыі губернскага кіравання. З 1912 года — на той жа пасадзе ў Коўна.

У 1901 годзе выдаў «Кароткі гістарычны нарыс Гродзенскай губерніі за сто гадоў яе існавання. 1802—1902», адразу заваяваўшы аўтарытэт як гісторык. У кнізе Лук'ян Міхайлавіч усяляк развіваў ідэю аб тым, што беларусы з'яўляюцца галіной рускага народа, увесь час падвяргаліся апалячванню і акаталічванню, і нарэшце, уз'ядналіся з астатняй часткай рускіх. Увесь гэты час працягвае пісаць у «Гродзенскія губернскія ведамасці», і ў 1905 годзе становіцца іх рэдактарам. З 1907 года — намеснік начальніка канцылярыі гродзенскага губернатара.

У 1908 годзе Саланевіч разам з П. Каранкевічам, А. Кудзерскім і Н. Вруцэвічам заснавалі Беларускае таварыства, якое ставіла задачай прапаганду гістарычнага адзінства беларусаў з вялікаросамі ў рамках аднаго рускага народа. Была ажыццёўленая няўдалая спроба выпуску ўласнай газеты.

У 1911 годзе Сталыпін, ужо быўшы прэм'ер-міністрам, прафінансіраваў стварэнне газеты «Северо-Западная жизнь», дзе Саланевіч стаў рэдактарам, яна выходзіла з 1911 па 1915 год у розных гарадах Паўночна-Заходняга края. У гэтай газеце Іван Лук'янавіч Саланевіч публікаваў свае першыя артыкулы. У 1912 годзе Лук'ян Міхайлавіч разам з братам і сынам засноўвае Беларускую гістарычную бібліятэку.

Пасля рэвалюцыі адышоў ад публіцыстыкі. Жыл на Кубані, Каўказе і ў Крыму. Захапляўся мікрабіялогіяй, вывучаў замежныя мовы.

У 1935 годзе, як бацька «ворагаў народа» быў арыштаваны і сасланы ў п. Саўруднік Паўночна-Енісейскага раёна Краснаярскага края, дзе працаваў у Енісейзолатапродснабе майстрам эфірнай вытворчасці. Быў арыштаваны 11 лютага 1938 года. Асуджаны па справе Бабрыцкага Л. І. (34 чал.) за «удзеле ў контррэвалюцыйнай паўстанцкай групе, правядзенні антысавецкай агітацыі, падтрыманні сувязі з уцёкшымі нелегальна за мяжу сынамі» тройкай НКУС да растрэлу 7 мая 1938 года. Расстраляны 25 мая 1938 года.

Рэабілітаваны краявым судом Краснаярскага края ў 1956 годзе. Расстраляны тады жа сын Яўгеній рэабілітаваны ў 1958 годзе.

Жонка: Юлія Вікенцьеўна, народжаная Ярушевіч (памерла 1 мая 1915 года ад запалення лёгкіх). Дзеці: Іван (1891), Барыс (1898), Яўген (1905), Усевалад.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]