Людовік XVI

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Людовік XVI
Louis XVI
Louis XVI en habit de sacre.jpg
сцяг
33-і кароль Францыі
сцяг
10 мая 1774 — 21 верасня 1792
Каранацыя: 11 чэрвеня 1775, Рэймскі сабор, Рэймс, Францыя
Папярэднік: Людовік XV
Пераемнік: Манархія скасавана; Людовік XVII як тытулярны кароль Францыі
сцяг
кароль Навары
10 мая 1774 — 21 верасня 1792
Папярэднік: Людовік XV
Пераемнік: Манархія скасавана
сцяг
25-ы дафін Францыі
20 снежня 1765 — 10 мая 1774
Папярэднік: Луі-Фердынанд
Пераемнік: Луі-Жазеф
 
Веравызнанне: Каталіцкая царква і каталіцтва
Нараджэнне: 23 жніўня 1754(1754-08-23)
Версаль, Каралеўства Францыя
Смерць: 21 студзеня 1793(1793-01-21) (38 гадоў)
Парыж, Першая французская рэспубліка
Пахаванне: Абацтва Сен-Дэні
Дынастыя: Бурбоны
Бацька: Людовік Фердынанд, дафін Францыі
Маці: Марыя Жазефа Саксонская
Жонка: Марыя-Антуанэта
Дзеці: сыны: Людовік Жазеф, дафін Францыі, Людовік XVII
дочкі: Марыя Тэрэза Французская (Madame Royale), Сафія Беатрыса
 
Аўтограф: Signature of Louis XVI.svg

Людовік XVI (фр.: Louis XVI; 23 жніўня 1754 - 21 студзеня 1793) — кароль Францыі з дынастыі Бурбонаў, сын дафіна Людовіка Фердынанда. Пры ім пасля склікання Генеральных штатаў ў 1789 пачалася Вялікая Французская рэвалюцыя. Людовік спачатку прыняў канстытуцыю 1791 года, адмовіўся ад абсалютызму і стаў канстытуцыйным манархам, аднак неўзабаве пачаў нерашуча процідзейнічаць радыкальным захадам рэвалюцыянераў і нават паспрабаваў бегчы з краіны. 21 верасня 1792 года скінуты, аддадзены суду Канвента і пакараны на гільяціне.

Пасля звяржэння рэспубліканскія ўлады пазбавілі Людовіка XVI тытула караля і далі яму прозвішча Капет (фр. Capet), ад імя яго продка Гуга Капета, заснавальніка дынастыі Капетынгаў (галіной якой з'яўляецца дынастыя Бурбонаў).

Асоба, раннія гады[правіць | правіць зыходнік]

Людовіка XVI характарызавалі як чалавека дабрадушнага, прыемнага, але слаба лідэра з нерашучым характарам і нязначным розумам. У адрозненне ад сваёй жонкі каралевы Марыі-Антуанэты, ён не ўмеў трымацца велічна, яго хада нагадвала хаду сяляніна. Дзед Людовік XV не любіў яго за адмоўнае стаўленне да прыдворнага жыцця і пагарду да Дзюбары і трымаў удалечыні ад дзяржаўны спраў. Выхаванне, атрыманае ад Вагюёна, дала Людовіку мала тэарэтычных і практычных ведаў. Найвялікшую схільнасць ён меў да фізічных заняткаў, асабіста да слясарнай справы і палявання. Нягледзячы на распуту каралеўскага двара, ён захаваў чысціню нораваў, вылучаўся шчырасцю, прастатой у зносінах і зневагай да раскошы. Ён уступаў на трон з шчырым намерам знішчыць існыя ў Францыі злоўжыванні, але не меў сілы, цвёрдасці і рашучасці да радыкальных рэформаў. Ён увесь час трапляў пад уплыў навакольных людзей - то цётак, то братоў, то міністраў, то каралевы.

Рэформы Цюрго[правіць | правіць зыходнік]

Чуткі пра шчырасць і добрыя намеры ўзбудзілі ў народзе надзею на змены. І сапраўды, першым дзеяннем Людовіка было выдаленне с пасадаў былых міністраў, але выбар новага першага міністра аказаўся няўдалым: выкліканы з адстаўкі 72-гадовы граф Марэпа неахвотна пайшоў па шляху рэформ і пры першай жа магчымасці звярнуў з яго ўбок.

Былі адмененыя феадальныя падаткі ў 40 млн. і знішчаныя «droits de joyeux avènement», то бок асабістыя каралеўскія прывілеі перад законам, ліквідаваныя сінекуры, скарочаныя прыдворныя расходы. На чале кіравання былі пастаўлены таленавітыя патрыёты, такія як Цюрго і Мальзерб. Намаганнямі Цюрго было ўсталявана раўнапраўе падаткаў, распаўсюд пазямельнага падатку на прывілеяваныя саслоўі, ўведзены выкуп феадальных павіннасцяў, уведзеная свабода хлебнага гандлю, адмененыя ўнутраныя мытні, цахі, гандлёвыя манаполіі, здзесненыя пераўтварэнні ва ўсіх галінах народнага жыцця. Мальзэрб імкнуўся знішчыць lettres de cachet, усталяваць свабоду сумлення.

Але супраць перамен падняліся дваранства, духавенства і парламент, які складаўся пераважна з людзей, матэрыяльна зацікаўленых ў адсутнасці перамен. Цюрго быў адхілены, хаця кароль адгукнуўся аб ім: "Толькі я і Цюрго любім народ". Адсутнасць глыбокіх, даведзеных да канца рэформ, панаванне рэтраградных тэндэнцый у пазнейшай палітыцы і сталі прычынай рэвалюцыі.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Soulavie, «Mémoires du règne de L. XVI» (П., 1801);
  • Bournisseaux, «Hist. de L. XVI» (П., 1829);
  • Tocqueville, «Coup d’oeil sur le règne de L. XVI» (П., 1850);
  • Droz, «Hist. du règne de L. XVI» (П., 1839—1842, 2 выд. 1858);
  • Jobez, «La France sous L. XVI» (1877);
  • Semichon, «Les réformes sous L. XVI» (П.);
  • Amy-Cherest, «La chute de l’ancien régime» (П., 1884 и сл.);
  • Gertanner, «Schilderung des häusslichen Lebens, des Characters und der Regierung L. XVI» (Б., 1793);
  • Barrière, «La cour et la ville sous L. XIV, XV et XVI» (П., 1829);
  • Cléry, "Journal de la captivité " (Л., 1798);
  • Nicolardot, «Journal de L. XVI» (1873).
Lys thick.svg Каралі і імператары Францыі (987—1870) Lys thick.svg
Капетынгі (987—1328)
987 996 1031 1060 1108 1137 1180 1223 1226
   Гуга Капет Роберт II Генрых I Філіп I Людовік VI Людовік VII Філіп II Людовік VIII   
1226 1270 1285 1314 1316 1316 1322 1328
   Людовік IX Філіп III Філіп IV Людовік X Іаан I Філіп V Карл IV   
Валуа (1328—1589)
1328 1350 1364 1380 1422 1461 1483 1498
   Філіп VI Іаан II Карл V Карл VI Карл VII Людовік XI Карл VIII   
1498 1515 1547 1559 1560 1574 1589
   Людовік XII Францыск I Генрых II Францыск II Карл IX Генрых III   
Бурбоны (1589—1792)
1589 1610 1643 1715 1774 1792
   Генрых IV Людовік XIII Людовік XIV Людовік XV Людовік XVI   
1792 1804 1814 1824 1830 1848 1852 1870
    —  Напалеон I
( Першая імперыя,
Банапарты)
Людовік XVIII
(Рэстаўрацыя,
Бурбоны)
Карл X
(Рэстаўрацыя,
Бурбоны)
Луі-Філіп I
(Ліпеньская манархія,
Арлеанскі дом)
Напалеон III
(Другая імперыя,
Банапарты)