Лютэранская кірха Святога Іаана (Гродна)

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Лютэранская кірха, Гродна)
Jump to navigation Jump to search
Кірха
Лютэранская кірха
Лютэранская кірха на закл.ючным этапе рэстаўрацыі
Лютэранская кірха на закл.ючным этапе рэстаўрацыі
53°41′14″ пн. ш. 23°50′26″ у. д.HGЯO
Краіна Беларусь
Горад Гродна
Канфесія лютэранства
Архітэктурны стыль неаготыка
Дата заснавання 1783
Асноўныя
даты
1793перабудавана

1842перабудавана
1912перабудавана


Лютэранская кірха (Гродна)
Лютэранская кірха
Лютэранская кірха

Лютэранская кірха Святога Іаана — дзеючы лютэранскі храм у цэнтральнай частцы Гродна — Гарадніцы.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Афіцыйнай датай заснавання кірхі ў Гродне лічыцца 1793 г., калі Станіслаў Аўгуст Панятоўскі перадаў будынак нямецкай суполцы. Пад кірху быў прыстасаваны будынак сталовай для галандскіх і нямецкіх рамеснікаў, якіх запрасіў у Гродна гродзенскі староста Антоній Тызенгаўз. Канчаткова выгляд кірхі склаўся ў 1873 г. На вежы быў усталяваны гадзіннік. У 1912 г. храм значна перабудавалі.

Кірха пасля поўнага аднаўлення ў 1912 годзе

Кірха дзейнічала ў Гродне да 1944 г. Пасля Вялікай Айчыннай вайны тут знаходзіўся архіў. У 1-й палове 1990-х гг. кірха вернута вернікам і дзейнічае як евангелісцка-лютэранскі храм.

У 2012 плануецца пачаць рэканструкцыю кірхі: збудаваць ліўневую каналізацыю, умацаваць сцены, абліцаваць і пафарбаваць фасады, а таксама важны элемент будынка — разбураны шпіль з крыжам.[1]

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Аднанефавая аднавежавая пабудова з пяціграннай апсідай і сакрысціямі. Галоўны фасад мае сіметрычную, выцягнутую па вертыкалі дынамічную кампазіцыю. Квадратная ў плане высокая манументальная вежа-званіца выступае з асноўнага аб'ёму. Галоўны ўваход (праз вежу) аформлены вялікім стральчатым парталам, над ім — акно-«ружа». Інтэр'ер храма мае выцягнутую па падоўжнай восі сіметрычную кампазіцыю. Асноўны прамавугольны ў плане аб'ём перакрыты арыгінальным па форме фігурным скляпеннем. Захавалася два аўтэнтычных вітража за алтаром, арнамент якіх выкладзены ў форме лютэранскага сімвала: ружы, унутры якой знаходзіцца сэрца з крыжам. Таксама захаваліся кованая купель, звон і гадзіннік на галоўнай вежы. Арган і іншыя рэчы канфіскаваныя, за савецкім часам, з кірхі для філармоніі і ўладкавання парткабінетаў[1].

Побач з кірхай знаходзілася і евангелічныя могілкі з капліцай (1793—1936). У доме № 3а ў 1912 г. знаходзіўся дом пастара і лютэранская школа на другім паверсе.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Татьяна Черкес. У гродненской кирхи появилась надежда на реконструкцию. — Вечерний Гродно.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]