Лявон Савёнак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Лявон Савёнак
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння: 26 чэрвеня 1897(1897-06-26)
Месца нараджэння: в. Вялец, цяпер Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць, БССР
Дата смерці: 21 лютага 1974(1974-02-21) (76 гадоў)
Месца смерці:
Пахаванне:
Грамадзянства: Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Belarus.svg Беларусь
Дзеці: Зора Кіпель
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці:
Мова твораў: беларуская

Лявон Савёнак (пс. Лявон Крывічанін, Леанід Свэн; 26 чэрвеня 1897, в. Вялец, цяпер Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць — 21 лютага 1974, Памона, штат Нью-Джэрсі, ЗША) — беларускі пісьменнік і журналіст.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Пачатковую адукацыю атрымаў у Глыбокім. Скончыў у 1917 годзе Маладзечанскую настаўніцкую семінарыю, дзе вучыўся разам з Сымонам Рак-Міхайлоўскім, Пятром Мятлом, Міхасём Чаротам і іншымі.

У 1922 годзе Лявон ажаніўся ў Мінску з настаўніцай Апалоніяй Радкевіч. У 1922 годзе нарадзіўся сын Лёдзік. У 1927 — дачка — вядомая беларуская свету даследчыца Зора Кіпель.

Працаваў у газеце «Савецкая Беларусь». У лютым 1929 года вымушаны сысці з працы і працаваць на будоўлях. У той самы год выдаў збор фельетонаў «Чароўная іголка». У бібліятэках напачатку каталагізавалі тую кнігу як пераклад шведскага аўтара. Але аўтарства хутка высветлілі і 3000 тыражу было знішчана.

З ліпеня 1932 — стыльрэдактар навукова-тэхнічнага выдавецтва.

У 1933 Савёнак арыштаваны па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтра». Сваёй віны не прызнаў і атрымаў 5 гадоў турмы. Тэрмін адбываў спачатку ў Паўднёвай Сібіры, а потым у Алтайскім краі.

Па вызваленні, у 1939 годзе вярнуўся ў Беларусь. Не меў дазволу жыць у Мінску. Працаваў настаўнікам у ваколіцах Крычава і Мінску.

З прыходам нацыстаў летам 1941 — інтэрнаваны, разам з іншымі мужчынамі Мінску. Некалькі тыдняў адседзеў на Камароўскіх балотах пад Мінскам. Потым працаваў журналістам у «Беларускай газеце».

Пасля Другой сусветнай вайны ў беларускім лагеры ДП Міхельсдорфе. Пасля стварыў беларускі цэнтр у лагеры для перамешчаных асоб Остэрхофен у Германіі. У 1947 г. адзін з заснавальнікаў і першы рэдактар газеты «Бацькаўшчына».

Пераехаў у ЗША ў 1950 г. Працягваў займацца грамадскай дзейнасцю беларускай эміграцыі, рэдагаваў газету «Беларус», уваходзіў у камісію для перакладу на беларускую мову Бібліі.

Сведчыў перад Камісіяй Керстана аб Савецкіх канцлагерах.

16 жніўня 1956 г. рэабілітаваны КДБ СССР.

Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансуіку(англ.) бел., Нью-Джэрсі.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • Чароўная іголка, 1929, Менск (пс. Леанід Свэн)
  • Беларусізацыя пад №…, 1998, Беларускі Інстытут Навукі й Мастацтва ў Нью-Ёрку, (пс. Лявон Крывічанін)

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 14. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0238-5 (Т. 14).
  • Міхнюк, У. Савёнак Леанід Вікенцьевіч / Уладзімір Міхнюк // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. — С. 199. — ISBN 985-11-0214-8.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]