Лісабон

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Горад
Лісабон
Lisboa
Сцяг[d] Герб
Сцяг[d] Герб
Poster Lisbon.jpg
Краіна
Рэгіён
Акруга
Каардынаты
Унутранае дзяленне
53 раёна (freguesias)
Мэр
Першае згадванне
Ранейшыя назвы
лац.: Olissipo, араб. al-Lixbuna‎‎
Горад з
Плошча
83,84 км²
Вышыня цэнтра
100 ± 100 м
Водныя аб’екты
Афіцыйная мова
партугальская мова|партугальская
Насельніцтва
509 751 чалавек (2006)
Шчыльнасць
9 518,1 чал./км²
Часавы пояс
Тэлефонны код
+351 xxx-xxx-xxx
Паштовыя індэксы
1000-1900
Афіцыйны сайт
cm-lisboa.pt (парт.) 
Лісабон на карце Партугаліі
Лісабон (Партугалія)
Лісабон

Лісабон (парт.: Lisboa; /liʒ'boɐ/) — сталіца Партугаліі, з'яўляецца таксама галоўным портам краіны.

Прыродныя ўмовы[правіць | правіць зыходнік]

Горад займае выгаднае становішча на паўднёва-заходнім узбярэжжы Пірынейскага паўвострава, у шырокім вусці ракі Таха, за 15 км ад Атлантычнага акіяна. Раёны горада распасціраюцца ўздоўж лісабонскага ўзбярэжжа, якое цягнецца ад рачнога вусця да пляжаў Алентэжу. Сучасныя вышынныя будынкі мегаполіса бліжэй да ўскраін змяняюцца маляўнічымі рыбацкімі хацінамі, аб’яднанымі ў невялікія пасёлкі. Узімку сярэдняя тэмпература +9 °C, улетку +24 °C. Наваколлі Лісабона багатыя расліннасцю, сярод якой: прыморская хвоя, эўкаліпт, вечназялёныя хмызнякі (маквісы).

Насельніцтва, мова, веравызнанне[правіць | правіць зыходнік]

Лісабон — найбуйнейшы горад Партугаліі. У ім пражывае больш 564 477 (2001) жыхароў, а ў агламерацыі Вялікі Лісабон — каля 2,6 млн, што складае амаль чвэрць насельніцтва дзяржавы. Сталіца Партугаліі — шматнацыянальны горад, 97 % яго насельніцтва складаюць партугальцы і толькі 3 % — замежныя грамадзяне. Практычна ўсё насельніцтва сталіцы вызнае каталіцызм, але ў цяперашні час гараджане ўсё радзей наведваюць храмы. Акрамя таго, у Лісабоне маецца юдзейская абшчына, у якой налічаецца нешматлікім больш 1 тыс. вернікаў.

Гісторыя развіцця горада[правіць | правіць зыходнік]

Лісабон — горад з найбагатай гісторыяй, якая налічвае больш 20 стагоддзяў. У старажытных крыніцах ён упершыню згадваецца ва II стагоддзі да н.э. як буйнае паселішча іберыйскага племя лузітан. Выгаднае ў эканамічным плане размяшчэнне спрыяла хуткаму росту горада. У канцы II стагоддзя да н.э. горад быў захоплены Рымскай імперыяй, і існавалыя раней традыцыі і мовы зніклі. У 714 ад рымлян горад перайшоў арабскім халіфам і знаходзіўся пад іх уладай больш трох стагоддзяў, пасля чаго французскія рыцары падчас войн супраць мусульман (Рэканкіста) адваявалі горад. У 953 Ардоньо III перабіў мусульманскі гарнізон Лісабона. У 1147 горад быў адваяваны ў арабаў, а сталіцай Партугаліі стаў толькі ў 1256. У 1384 горад падвергнуўся чатырохмесячнай аблозе кастыльскімі войскамі. Лісабон праіснаваў адносна мірна да 1 лістапада 1755, калі ў выніку наймоцнага землетрасення быў разбураны да заснавання. Аднавілі яго толькі да канца XVIII ст. Адноўлены горад стаў аб'ектам увагі Напалеона Банапарта, і ў 1807 яго войска ўзяло горад, адбіты горад быў у 1811. У наступныя гады Лісабон неаднаразова станавіўся арэнай сутыкнення розных палітычных інтарэсаў, спакой наступіў толькі пасля Другой сусветнай вайны.

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Памятныя мясціны[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]