Літвінам, запісаўшымся ў мой Альбом, на пажагнанне
| Літвінам, запісаўшымся ў мой Альбом, на пажагнанне | |
|---|---|
| Жанр | верш |
| Аўтар | Арцём Вярыга-Дарэўскі |
| Мова арыгінала | беларуская |
| Дата напісання | кастрычнік 1858 |
| Дата першай публікацыі | 1971 |
 Тэкст твора ў Вікікрыніцах | |
«Літві́нам, запіса́ўшымся ў мой Альбо́м, на пажагна́нне» (лац.: Litwinam, zapisauszymsia u moj Albom, na pażegnańnia) — верш беларускага паэта Арцёма Вярыгі-Дарэўскага, напісаны ў кастрычніку 1858 года. Адзін з нешматлікіх беларускамоўных твораў аўтара, якія захаваліся да нашага часу[1].
Гісторыя стварэння
[правіць | правіць зыходнік]Верш быў напісаны паэтам у кастрычніку 1858 года пры ад’ездзе з Вільні і «ахвяраваны» ім М. Рэніеру[1]. Твор звязаны з вядомым «Альбомам» Вярыгі-Дарэўскага — своеасаблівым літаратурна-грамадскім помнікам, у якім пакідалі свае аўтографы многія дзеячы беларускай культуры сярэдзіны XIX стагоддзя.
Захаванне рукапісу
[правіць | правіць зыходнік]Арыгінальныя беларускія творы А. Вярыгі-Дарэўскага амаль не захаваліся. Верш дайшоў да нас дзякуючы копіі, зробленай даследчыкам беларускай літаратуры Рамуальдам Зямкевічам у 1913 годзе[1]. Зямкевіч спісаў яго са старой копіі, а не з арыгінала, зверыўшы почырк з лістом Вярыгі да Ігната Легатовіча[2].
У 1913 годзе ў артыкуле «Памажыця!» ў газеце «Наша Ніва» паведамлялася, што ў рэдакцыі знаходзіцца «арыгінал» паэмы Вярыгі «Братом літвіном». Аднак даследчыкі мяркуюць, што гаворка ішла менавіта пра тую ж копію верша «Літвінам, запісаўшымся...»[1].
У міжваенны перыяд копія Зямкевіча захоўвалася ў Беларускім музеі ў Вільні. Пасля Вялікай Айчыннай вайны яе адшукаў у сваім асабістым архіве Я. Шутовіч, ад якога дакумент трапіў у Цэнтральную навуковую бібліятэку АН БССР (цяпер — імя Якуба Коласа НАН Беларусі), дзе і захоўваецца цяпер[1][3].
Публікацыя
[правіць | правіць зыходнік]Упершыню верш быў апублікаваны ў 1971 годзе ў хрэстаматыі беларускай літаратуры XIX стагоддзя. Публікацыя была зроблена з купюрамі, а назва твора была адвольна мадэрнізавана складальнікамі: «Літвінам, што запісаліся ў мой „Альбом“, на развітанне»[1].
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 3 4 5 6 Кісялёў 1993, с. 295.
- ↑ Кісялёў 1993, с. 53.
- ↑ Ліст Р. Зямкевіча захоўваецца ў Цэнтральнай навуковай бібліятэцы АН БССР, ф. 23, воп. 1, адз. зах. 405.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Кісялёў Г. В. Раздзел I. Пошукі і знаходкі // Ад Чачота да Багушэвіча : Праблемы крыніцазнаўства і атрыбуцыі беларускай літаратуры XIX ст. / Рэд. В. А. Чамярыцкі. — Мн.: Навука і тэхніка, 1993. — С. 50—54, 295. — 395 с. — ISBN 5-343-00950-6.