Майкл Колінз (Ірландыя)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Майкл Колінз
ірл.: Mícheál Seán Ó Coileáin
англ.: Michael John Collins
Michael Collins 1922.jpg
Сцяг1-ы Старшыня Часовага Урада Паўднёвай Ірландыі
студзень — 22 жніўня 1922
Манарх Георг V
Пераемнік Уільям Томас Косгрэйв
Сцяг2-і Міністр фінансаў Ірландыі
2 красавіка 1919 — 22 жніўня 1922
Папярэднік Оўэн МакНіл
Пераемнік Уільям Томас Косгрэйв
Сцяг1-ы Міністр ўнутраных спраў Ірландыі
22 студзеня 1919 — 1 красавіка 1919
Папярэднік пасада зацверджаная
Пераемнік Артур Грыфіт

Нараджэнне 16 кастрычніка 1890(1890-10-16)[1][2][3]
Смерць 22 жніўня 1922(1922-08-22)[4][1][…] (31 год)
Месца пахавання
Веравызнанне Хрысціянства (каталіцтва)
Партыя Шын Фейн
Член у
Адукацыя
Дзейнасць палітык, ваенны, дзяржаўны дзеяч
Аўтограф Michael Collins signature.png
Краіна Ірландская Рэспубліка
Ірландскае рэспубліканскае брацтва
Ірландскія добраахвотнікі
Ірландская рэспубліканская армія
Нацыянальная армія Ірландыі
Званне галоўнакамандуючы
Бітвы Велікоднае паўстанне
Вайна за незалежнасць Ірландыі
Грамадзянская вайна ў Ірландыі
Commons-logo.svg Майкл Колінз на Вікісховішчы

Майкл КО́ЛІНЗ (ірл.: Mícheál Ó Coileáin, англ.: Michael Collins; 16 кастрычніка 1890, каля Сэмз Крос, Вест Корк, Ірландыя — 22 жніўня 1922, Беал-на-Мблат, каля Корка) — ірландскі нацыянальны герой, рэвалюцыянер, палітычны і ваенны дзеяч.

З сям'і фермера, наймалодшы з васьмі дзяцей. Рана застаўся без бацькі, з малых гадоў пад уплывам ірландскай нацыянальнай ідэі, якую яму выказвалі бацька, потым школьны настаўнік. Яшчэ да 14 гадоў, пачаў удзел у барацьбе за незалежнасць Ірландыі.

Член Ірландскага рэспубліканскага брацтва (1909). Падчас Велікоднага паўстання (1916) капітан Ірландскіх добраахвотнікаў, пасля правалу інсурэкцыі зняволены на 8 месяцаў. Адзін з «выканаўчых дырэктараў» (англ. Executive) Ірландскіх добраахвотнікаў (1917, з 1919 — Ірландская рэспубліканская армія). Прэзідэнт Ірландскага рэспубліканскага брацтва (з 1917). Ваенны кіраўнік ірландскіх рэспубліканскіх сіл (1917), стваральнік і кіраўнік контрразведкі ІРА, у т.л. сакрэтнай групы забойцаў «Сквод» (нефарм. «12 апосталаў»), якая паспяхова змагалася з аддзяленнем «G» брытанскай разведкі ў Ірландыі. Арганізатар кампаніі па збору сродкаў і прыцягненню добраахвотнікаў, кіраўнік сакрэтных паставак зброі і боепрыпасаў у Ірландыю.

Міністр фінансаў у Дойле (ірландскім парламенце). Пасля Вайны за незалежнасць прадстаўнік Ірландыі на мірных перамовах у Лондане (1921)[5]. Падпісаў (21.12.1921) пагадненне, паводле якога паўднёвая частка Ірландыі атрымлівала статус дамініёна. Пагадненне падзяліла нацыянальныя сілы, і ў выніку пачало грамадзянскую вайну ў Ірландыі (28.6.1922).

Вядома, што Колінз без ахвоты падпісваў нявыгаднае для Ірландыі пагадненне, якое фактычна адкідала палітычныя дасягненні 1919—1921, і добра ўсведамляў наступствы. Аднак ён лічыў, што будучае дасягненне незалежнай дзяржаўнасці Ірландыі залежыць ад мноства неабходных паступовых крокаў, адным з якіх было і пагадненне. Вядома, што пасля падпісання ён пісаў сябрам, што толькі што падпісаў сабе смяротны прысуд.

Пасля сыходу дэ Валера ў адстаўку з-за пагаднення кіраўнік Часовага Ураду (студзень 1922), быў адным з тых, хто прыймаў здачу брытанцамі Дублінскага замка — сядзібы брытанскіх уладаў у Ірландыі. Галоўнакамандуючы ўрадавай Арміі Свабоднай Дзяржавы (Ірландская Рэспубліканская Армія) з чэрвеня 1922. Быў забіты з засады, верагодна, праціўнікамі пагаднення з Брытаніяй, хоць у гістарыяграфіі і існуюць іншыя версіі (брытанскія сакрэтныя службы, уласныя людзі і інш.).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Michael Collins // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Michael Collins (Irish leader) // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Michael Collins // Brockhaus Enzyklopädie Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  5. Мяркуецца, што прэзідэнт дэ Валера выслаў яго, каб дыстанцыявацца ад вельмі пэўнага правалу перамоў.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]