Макондэ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Макондэ
(Maconde)
Makondefrauen von Mabuta.jpg
1910 г.
Агульная колькасць 1727000 (2014 г.)
Рэгіёны пражывання Flag of Tanzania.svg Танзанія — 1 268 тыс.
Flag of Mozambique.svg Мазамбік — 455 тыс.
Мова макондэ
Рэлігія культ продкаў, анімізм, іслам
Блізкія этнічныя групы маквэ, макуа, яа

Макондэ (саманазва Maconde) — усходнеафрыканскі народ, карэнныя жыхары памежных тэрыторый на паўднёвым усходзе Танзаніі і поўначы Мазамбіка. Жывуць таксама ў Кеніі і іншых краінах. Агульная колькасць (2014 г.) - 1727 тысяч чал.[1]

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Да XVIII - пачатку XIX ст. макондэ насялялі плато Муэда на тэрыторыі сучаснага Мазамбіка. Перасяленне на ўзбярэжжа Індыйскага акіяна і даліны рэк суправаджалася ўсталяваннем кантактаў з суахілі і барацьбой з нгоні.

Сталыя кантакты з еўрапейцамі пачаліся толькі ў пачатку XX ст. Макондэ разам з іншымі ўсходнеафрыканскімі народамі ўдзельнічалі ў барацьбе з германскімі і брытанскімі каланіяльнымі ўладамі. Падчас I Сусветнай вайны сярод макондэ адбыўся голад і эпідэміі, якія вымусілі асобныя групы перамяшчацца далей уздоўж узбярэжжа, адна з іх мігрыравала на поўдзень Кеніі.

Культура[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя заняткі макондэ — сельская гаспадарка, рамяство, на тарыторыі Мазамбіка важную ролю маюць рыбалоўства і паляванне. Земляробства лічыцца заняткам пераважна жанчын. Макондэ звычайна маюць некалькі палеткаў, на якіх чарагуць пасадкі культур, адзін з палеткаў застаецца пад пар. Такая сістэма укаранілася толькі ў сярэдзіне XX ст. пад уплывам еўрапейцаў. Важныя сельскагаспадарчыя культуры — арахіс, бавоўнік, кукуруза і інш. У наш час развіта адыходніцтва, калі мужчыны шукаюць працу на прамысловых прадпрыемствах у гарадах.

Сем'і фарміруюцца па матрылінейнаму прынцыпу, адлік сваяцтва вядзецца па жаночай лініі. Пасля жаніцьбы мужчына перасяляецца ў дом жонкі. Распаўсюджана палігінія. Жанатыя на некалькіх жонках мужчыны звычайна жывуць у гаспадарцы кожнай па чарзе. У выпадку адыходніцтва заводзяць часовую сям'ю ў горадзе. Сем'і фарміруюць сваяцкія супольнасці літава на чале правадыра мвеньекаэ. Акрамя таго, існуюць буйныя тэрытарыяльныя супольнасці чырамба на чале правадыра мкулунгва.

Макондэ знакаміты як выдатныя разьбяры па дрэве і кавалі. Рытуальны характар маюць мужчынскія танцы мдзіму і мапіка.

Мова[правіць | правіць зыходнік]

Мова макондэ належыць да групы банту. Вылучаецца некалькі дыялектаў. На поўначы Мазамбіка мова макондэ выкарыстоўваецца як рэгіянальная.

Рэлігія[правіць | правіць зыходнік]

Традыцыйныя рэлігійныя рытуалы накіраваны на шанаванне продкаў. Распаўсюджана вера ў шматлікіх духаў. Большасць вернікаў макондэ спавядаюць іслам.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]