Мак няпэўны

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Мак няпэўны
Papaver dubium 2Plant DehesaBoyalPuertollano.jpg
Агульны выгляд квітнеючай расліны
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Papaver dubium L., 1753

Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  18889
NCBI  357469
EOL  594731
GRIN  t:26676
IPNI  673488-1
TPL  kew-2560793

Мак няпэўны (Papaver dubium) — аднагадовая травяністая расліна, від травяністых раслін роду Мак (Papaver) сямейства Макавыя (Papaveraceae).

Батанічнае апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Батанічная ілюстрацыя з кнігі К. А. М. Ліндмана «Bilder ur Nordens Flora», 1917—1926



1 — Papaver dubium

Сцябло звычайна прамое, малагалінаванае, з прыціснутымі галінкамі, даволі густа і мякка касмата-шчаціністае.

Ніжнія лісце проста пёрыста-рассечанае або (у слабых асобінікаў) пёрыста-надрэзанае з больш-менш буйнымі, шырокімі, даўгаватымі, яйкападобнымі сегментамі, часам суцэльнымі, часам зубчастымі, тупаватымі або вострымі. Верхняе лісце або проста двойчы-пёрыста-рассечанае на лінейныя або даўгавата-лінейныя або ланцэтныя, суцэльныя або зубчастыя, вострыя сегменты і долі; зубцы заканчваюцца доўгай шчацінкай.

Кветканосы прамыя, моцныя, доўгія, даволі густа, часта бялёса-прыціснута-шчаціністыя. Бутоны доўга-адагнута-касматыя, невялікія, без ражкоў. Вяночкі вінна-чырвоныя ці ружовыя, звычайна бледныя, рэдка белыя, невялікія, рана ападаюць. Пялёсткі 1-2 (рэдка да 3) см даўжынёй, з невялікай чорнай плямай пры аснаванні, рэдка без яе, звычайна зваротнаяйкападобныя, не налягаюць бакамі адзін на аднаго. Тычынкі малалікія, ніткі іх вельмі тонкія. Цвіце ў красавіку — чэрвені.

Плод — голая, даўгавата-булавападобная або булавападобна-цыліндрычная каробачка, маладая зваротнаяйкападобная, без прыкмет ножкі, сядзячая, 12-20 мм даўжынёй, амаль без жылак на паверхні, з цвёрдымі сценкамі, шызая; дыск спелай каробачкі плоскі, плёнкавы, зубцы яго моцна налягаюць адзін на аднаго; прамянёў 4-11.

Апісаны са Швецыі і Англіі.

Распаўсюджанне[правіць | правіць зыходнік]

Паўночная Еўропа: Данія, Ірландыя, Швецыя (поўдзень), Вялікабрытанія; Цэнтральная Еўропа: Аўстрыя, Бельгія, Чэхаславакія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя; Паўднёвая Еўропа: Албанія, Балгарыя, Югаславія, Грэцыя, Італія (уключаючы Сардзінію і Сіцылію), Румынія, Францыя (уключаючы Корсіку), Партугалія, Іспанія (уключаючы Балеарскія астравы); тэрыторыя былога СССР: Беларусь, Літва, Латвія, Эстонія, Украіна, Расія (Крым), Каўказ (Арменія, Азербайджан, Грузія, Перадкаўказзе, Дагестан), Туркменія; Заходняя Азія: Афганістан,Егіпет (Сінайскі паўвостраў), Іран, Ірак, Турцыя; Паўднёвая Азія: Пакістан; Афрыка: Алжыр (поўнач), Егіпет, Лівія (поўнач), Марока, Туніс, востраў Мадэйра, Канарскія астравы[3].

Натуралізаваўся як заносная расліна на Азорскіх астравах і ў Паўночнай Амерыцы.

Расце па камяністых і гліністых схілах, на палях, у дарог.

Класіфікацыя[правіць | правіць зыходнік]

У межах віду вылучаюцца тры падвіда[3]:

  • Papaver dubium subsp. dubium
  • Papaver dubium subsp. erosum (Litv.) Kadereit . Афганістан, Іран, Туркменія
  • Papaver dubium subsp. lecoqii (Lamotte) Syme — Афрыка, Турцыя, Вялікабрытанія, Цэнтральная і Паўднёвая Еўропа

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісанай у гэтым артыкуле групы раслін да класа двухдольных гл. артыкул «Двухдольныя».
  3. 3,0 3,1 Паводле даных GRIN. Гл. картку расліны

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Попов М. Г. Род 556. Мак — Papaver // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1937. — Т. 7 / ред. тома Б. К. Шишкин. — С. 639—640. — 792, XXVI с. — 5200 экз.